Khi Olympic Los Angeles 2028 đang dần tới gần, cuộc chiến bảo vệ sự công bằng trong thể thao lại bước vào một giai đoạn mới.
World Anti-Doping Agency (WADA) – cơ quan quản lý chống doping toàn cầu – đang tiến hành đánh giá chuyên sâu về việc có nên đưa các loại thuốc giảm cân phổ biến vào danh mục chất cấm trong thể thao hay không.
Tâm điểm của cuộc rà soát này là hoạt chất Semaglutide, thành phần chính trong nhiều loại thuốc điều trị tiểu đường và giảm cân như Ozempic và Wegovy. Sự phổ biến nhanh chóng của nhóm thuốc này đang khiến các nhà quản lý thể thao toàn cầu lo ngại về nguy cơ bị lạm dụng nhằm tạo lợi thế thi đấu.
Theo các chuyên gia, quyết định cuối cùng về việc có bổ sung nhóm thuốc này vào danh sách cấm hay không có thể được đưa ra vào cuối năm 2026 hoặc trong năm 2027.
Thuốc giảm cân Semaglutide trở thành tâm điểm giám sát
Sự thay đổi trong cách vận động viên kiểm soát cân nặng. Theo Olivier Rabin, Giám đốc cấp cao phụ trách Khoa học và Y học của WADA, cơ quan này đang quan sát một “sự thay đổi mô hình” trong cách các vận động viên chuyên nghiệp kiểm soát trọng lượng cơ thể.
Việc giảm cân nhanh chóng bằng thuốc có thể mang lại lợi thế rõ rệt trong nhiều môn thể thao, đặc biệt là những nội dung đòi hỏi:
Trong bối cảnh đó, WADA muốn xác định liệu các loại thuốc này có đang bị sử dụng ngoài mục đích y tế hay không.
Ba tiêu chí để một chất bị cấm trong thể thao
Quy trình đánh giá nghiêm ngặt của WADA. Theo quy định của WADA, một hoạt chất sẽ được đưa vào Danh mục Chất Cấm nếu đáp ứng ít nhất hai trong ba tiêu chí sau:
Các nhà khoa học thể thao nhận định rằng việc giảm cân nhanh bằng thuốc có thể giúp vận động viên tối ưu tỷ lệ sức mạnh – trọng lượng, tạo lợi thế không công bằng trong thi đấu.
Nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn khi lạm dụng thuốc giảm cân
Những rủi ro đối với vận động viên chuyên nghiệp. Mặc dù các loại thuốc chứa Semaglutide được sử dụng hợp pháp trong điều trị bệnh tiểu đường type 2 và hỗ trợ giảm cân, nhưng việc sử dụng không kiểm soát trong môi trường thể thao có thể dẫn đến nhiều rủi ro.
Các chuyên gia cảnh báo những hệ quả tiềm ẩn gồm:
Theo Ian Beasley, cựu bác sĩ của đội tuyển Anh, một số vận động viên có thể tìm cách sử dụng thuốc trong giai đoạn nghỉ giữa mùa giải, nhằm đạt lợi ích sinh lý trước khi bước vào thi đấu chính thức. Đây được xem là hình thức “gian lận tinh vi” khiến việc kiểm soát doping trở nên khó khăn hơn.
Bài toán đạo đức và áp lực trong thể thao đỉnh cao
Nguy cơ hình thành “môi trường độc hại” trong thể thao. Ngoài vấn đề khoa học, việc lạm dụng thuốc giảm cân còn đặt ra câu hỏi lớn về đạo đức thể thao.
Các cơ quan chống doping lo ngại rằng nếu xu hướng này lan rộng, vận động viên có thể phải chịu áp lực:
Điều này có thể tạo ra một môi trường thi đấu không lành mạnh, nơi thành tích thể thao bị chi phối bởi các biện pháp y học thay vì năng lực thực sự.
Ngoại lệ y tế vẫn được bảo vệ
Điều trị hợp pháp cho bệnh nhân tiểu đường. Ngay cả khi thuốc giảm cân bị đưa vào danh sách cấm trong tương lai, WADA vẫn cho phép ngoại lệ điều trị (TUE – Therapeutic Use Exemption) đối với những vận động viên cần sử dụng thuốc vì lý do y tế chính đáng, chẳng hạn như điều trị tiểu đường type 2.
Do đó, mục tiêu của cuộc rà soát hiện nay không phải là cấm hoàn toàn các loại thuốc này, mà là ngăn chặn việc sử dụng chúng như một công cụ gian lận trong thể thao.
Khi thể thao ngày càng tiến gần đến ranh giới giữa khoa học và hiệu suất con người, các tổ chức quản lý như WADA phải liên tục cập nhật quy định để bảo vệ sự công bằng.
Việc xem xét đưa các thuốc giảm cân chứa Semaglutide vào danh sách cấm cho thấy nỗ lực của cộng đồng thể thao quốc tế trong việc ngăn chặn những lợi thế phi tự nhiên trước thềm Olympic 2028.
Dù quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra, quá trình đánh giá đang diễn ra là lời khẳng định rằng trong thể thao đỉnh cao, tinh thần trung thực và sức khỏe vận động viên vẫn luôn là giá trị cốt lõi cần được bảo vệ.
Produced by EliteSports Hub – Elite Sports Editorial Team
Thực hiện bởi: EliteSports Hub – Nhóm biên tập Thể thao Đỉnh cao
.gif)
