Chỉ còn ít ngày trước khi Paralympic Mùa đông Milan – Cortina 2026 chính thức khai mạc vào ngày 6/3 tại Verona (Italy), phong trào thể thao người khuyết tật toàn cầu đang bước vào một trong những thời khắc nhạy cảm nhất lịch sử.
Paralympic Mùa đông Milan – Cortina 2026 không chỉ là ngày hội của ý chí và nghị lực, mà còn trở thành tâm điểm tranh luận khi Ủy ban Paralympic Quốc tế (IPC) quyết định cho phép Nga và Belarus thi đấu dưới quốc kỳ và quốc ca.
Giữa làn sóng phản đối từ nhiều quốc gia châu Âu, Chủ tịch IPC, Andrew Parsons, khẳng định quyết định này “không thể đảo ngược”.
IPC và nguyên tắc tự chủ thể thao trước áp lực chính trị
Tại cuộc họp báo ở Milan, ông Andrew Parsons nhấn mạnh: quyết định cho Nga và Belarus tham dự dưới quốc kỳ được thông qua bằng bỏ phiếu dân chủ của Đại hội đồng IPC với sự tham gia của 180 thành viên. Theo quy định tổ chức, Chủ tịch và Hội đồng quản trị không có quyền phủ quyết kết quả này.
Thông tin về cơ cấu và nguyên tắc hoạt động của IPC được công bố công khai trên website chính thức của tổ chức (https://www.paralympic.org/ipc), khẳng định mọi thay đổi liên quan đến tư cách thành viên đều phải thông qua biểu quyết của Đại hội đồng.
Lập luận của IPC: hòa nhập và đa dạng. IPC cho rằng phong trào Paralympic được xây dựng trên nền tảng hòa nhập, đa dạng và phi phân biệt đối xử. Theo quan điểm này, vận động viên không nên trở thành nạn nhân của các xung đột chính trị ngoài thể thao.
Tuy nhiên, chính thông điệp này lại vấp phải phản ứng gay gắt từ Ukraine và các đồng minh.
Làn sóng tẩy chay lễ khai mạc Paralympic 2026
Quyết định của IPC đã kéo theo phản ứng mạnh mẽ từ nhiều chính phủ và Ủy ban Paralympic quốc gia.
Latvia, Ukraine, CH Séc và các nước Baltic. Latvia tuyên bố không tham gia lễ khai mạc dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả trực tiếp lẫn qua sóng truyền hình, đồng thời yêu cầu không sử dụng quốc kỳ trong nghi lễ.
Ukraine và Cộng hòa Séc xác nhận tẩy chay ở cấp độ thể chế: không cử quan chức tham dự, không cử người cầm cờ và không tham gia các nghi thức chính thức.
Các Bộ trưởng và quan chức của Ba Lan, Estonia, Lithuania đồng loạt hủy chuyến đi tới Italy, mô tả quyết định của IPC là “không thể chấp nhận” trong bối cảnh chiến sự vẫn tiếp diễn.
Ủy viên Thể thao EU, Glenn Micallef, cũng tuyên bố không tham dự buổi lễ để thể hiện lập trường phản đối.
Italy – nước chủ nhà trong thế khó
Ngay cả nước chủ nhà Italy cũng không giấu được sự lúng túng. Bộ trưởng Thể thao Italy, Andrea Abodi, bày tỏ mong muốn các vận động viên được thi đấu nhưng đề xuất phương án trung lập, nhằm tránh việc sử dụng quốc kỳ và quốc ca trong bối cảnh nhạy cảm.
Chính phủ Italy cho rằng giải pháp trung lập sẽ giúp giảm căng thẳng chính trị, đồng thời vẫn bảo đảm cơ hội thi đấu cho các vận động viên.
Phía Nga phản ứng mạnh mẽ trước quan điểm này, cho rằng việc ngăn cản biểu tượng quốc gia là “xúc phạm” và đi ngược tinh thần thể thao quốc tế.
Thể thao và địa chính trị: bài toán chưa có lời giải
Biểu tượng quốc gia và sức nặng vượt ngoài sân đấu. Paralympic vốn được xem là biểu tượng của hòa bình, nghị lực và vượt lên nghịch cảnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thể thao đỉnh cao khó có thể hoàn toàn tách rời khỏi bối cảnh địa chính trị.
Quốc kỳ, quốc ca không chỉ là nghi thức. Chúng mang sức nặng biểu tượng, đặc biệt trong giai đoạn thế giới còn nhiều chia rẽ.
Theo phân tích của nhiều chuyên gia thể thao quốc tế đăng tải trên trang tin chính thức của IPC (https://www.paralympic.org/news), thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở chuyên môn thi đấu, mà ở việc duy trì tính đoàn kết của phong trào Paralympic.
Khi ngọn đuốc được thắp lên tại Verona
Ngày 6/3 tới, khi lễ khai mạc diễn ra tại Verona, thế giới sẽ chứng kiến hai dòng cảm xúc song song:
Paralympic 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện thể thao. Nó là phép thử cho khả năng cân bằng giữa quyền tự chủ của thể thao và thực tế địa chính trị phức tạp của thế giới hiện đại.
Trong một kỷ nguyên mà ranh giới giữa thể thao và chính trị ngày càng mờ nhạt, quyết định của IPC – dù được thông qua bởi 180 thành viên – vẫn sẽ tiếp tục là chủ đề gây tranh cãi.
Và khi ngọn lửa Paralympic bừng sáng, câu hỏi còn lại không chỉ là ai sẽ giành huy chương, mà là liệu phong trào Paralympic có giữ vững được những giá trị hòa bình và hòa nhập vốn làm nên bản sắc của mình.
Produced by EliteSports Hub – Elite Sports Editorial Team
Thực hiện bởi: EliteSports Hub – Nhóm biên tập Thể thao Đỉnh cao