Trong suốt hơn hai thập kỷ gắn bó với Bóng đá nữ Việt Nam - Anh hùng Lao động, Huấn luyện viên Mai Đức Chung - người thuyền trưởng tài năng và giàu nhiệt huyết, đã cùng các Nữ chiến binh Sao vàng Vô địch SEA Games 4 kỳ liên tiếp và vinh dự tham gia World Cup 2023 - đã chứng kiến và đi cùng những điều hầu như rất ít khi xuất hiện trên bảng tỷ số: sự thiếu thốn âm thầm, những hy sinh riêng tư, kỷ luật được giữ bằng lòng tự trọng và một tinh thần bền bỉ không cần phô trương. Qua những câu chuyện nhỏ nhưng day dứt – từ đồng lương ít ỏi, nỗi lo chi tiêu, đến những buổi tập, những tháng ngày phải chịu những thiệt thòi chuyện cá nhân – chân dung người thầy hiện lên không chỉ với vai trò huấn luyện, mà như một điểm tựa nhân văn của Bóng đá nữ. Xuân Bính Ngọ, cũng là dịp nhìn lại hành trình ấy - một hành trình chậm rãi, lặng lẽ, nhưng đủ sâu để tạo nên niềm tin lâu dài và vững chắc.
Xuất phát từ thiếu thốn – khi trách nhiệm đến trước hào quang
Bóng đá nữ Việt Nam không bước ra ánh sáng từ những điều kiện lý tưởng. Trong nhiều năm, đó là một không gian thể thao tồn tại trong thiếu thốn: sân bãi chưa đạt chuẩn, trang thiết bị hạn chế, chế độ đãi ngộ còn khiêm tốn và sự quan tâm của xã hội chưa tương xứng. Những hạn chế ấy không chỉ ảnh hưởng đến điều kiện tập luyện, mà còn tác động trực tiếp đến tâm thế của người trong cuộc – buộc họ phải học cách đi chậm, đi chắc và chấp nhận nhiều thiệt thòi.
Chính trong bối cảnh ấy, HLV Mai Đức Chung đến với Đội tuyển nữ không phải bằng tham vọng thành tích, mà bằng một cảm thức rất căn bản của người làm nghề: trách nhiệm ở lại khi con đường còn nhiều gian khó. Ông từng nói, điều khó nhất không phải là huấn luyện chiến thuật, mà là giữ cho các cầu thủ không bỏ cuộc khi phải đối diện quá nhiều bất lợi so với bóng đá nam. Niềm tin, vì thế, không được xây dựng bằng những lời hứa hay khẩu hiệu, mà bằng sự hiện diện bền bỉ của người thầy – người chấp nhận đồng hành cùng tập thể trong những giai đoạn ít được nhìn thấy nhất, khi hào quang còn rất xa.
Đồng lương, chi tiêu và những giới hạn thầm lặng của đời sống cầu thủ nữ
Một trong những lát cắt chân thực nhất về bóng đá nữ đến từ câu chuyện rất nhỏ nhưng ám ảnh: vì sao các cầu thủ nữ phải cân ke chi tiêu? Câu trả lời, theo HLV Mai Đức Chung, rất giản dị nhưng cũng rất day dứt: mức thu nhập tại các câu lạc bộ không cho phép họ chi tiêu thoải mái, thậm chí ngay cả với những nhu cầu thiết yếu nhất của đời sống thường nhật.
Ông kể về trường hợp một cầu thủ vi phạm nội quy và bị phạt tiền. Khi nghe mức phạt chỉ 200 nghìn đồng, cầu thủ ấy năn nỉ xin giảm. Với nhiều người, đó là con số không đáng kể. Nhưng với cầu thủ ấy, đó là một khoản mất mát lớn – không chỉ về kinh tế, mà còn về tâm lý. Nó gợi nhắc rõ ràng rằng phía sau mỗi chiếc áo thi đấu là một đời sống còn nhiều chật vật. Cuối cùng, ông chọn cách nhắc nhở thay vì phạt tiền, bởi ông hiểu rằng trong môi trường bóng đá nữ, kỷ luật nếu không đi kèm thấu cảm sẽ trở thành áp lực kép, đè nặng lên những con người vốn đã quen chịu thiệt.
Danh dự và lòng tự trọng – những giá trị được giữ gìn trong im lặng
Điều khiến HLV Mai Đức Chung trăn trở không chỉ là thu nhập thấp, mà còn là cách các cầu thủ nữ gìn giữ danh dự của chính mình. Trong câu chuyện bị phạt, cầu thủ ấy buồn không chỉ vì tiền, mà vì cảm giác bị chạm vào lòng tự trọng. Với họ, danh dự không phải là khái niệm trừu tượng, mà là thứ gắn liền với từng cơ hội được ra sân, từng lần khoác áo đội tuyển.
Trong bóng đá nữ, nơi mỗi thành tích đều phải đánh đổi bằng nhiều hy sinh, lòng tự trọng trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng. HLV Mai Đức Chung hiểu rằng, với những con người đã quen chịu thiệt, sự tôn trọng có giá trị không kém bất kỳ phần thưởng vật chất nào. Chính vì vậy, trong cách làm việc của ông, kỷ luật không nhằm trừng phạt, mà để giữ gìn nhân cách, bảo vệ lòng tự trọng và nuôi dưỡng niềm tin cho cầu thủ – những yếu tố âm thầm nhưng quyết định sự bền vững của cả một tập thể.
Kỷ luật không đến từ sợ hãi, mà từ ý thức nghề nghiệp
Trong suốt cuộc đời làm nghề, HLV Mai Đức Chung khẳng định một điều khiến ông luôn xúc động: chưa bao giờ ông thấy các cầu thủ nữ lơ là trong tập luyện hay thi đấu. Dù điều kiện còn nhiều hạn chế, dù tập luyện dưới cái nắng đổ lửa, họ vẫn giữ sự nghiêm túc và tập trung cao độ.
Kỷ luật ở bóng đá nữ không được duy trì bằng những mệnh lệnh cứng nhắc hay sự giám sát nặng nề, mà bằng một ý thức rất rõ ràng: nếu không nỗ lực gấp đôi, họ sẽ không thể đứng vững trong môi trường cạnh tranh khắc nghiệt. Chính sự tự giác ấy tạo nên một nền kỷ luật bền bỉ – thứ kỷ luật không cần nhắc nhở liên tục, nhưng luôn hiện diện trong từng buổi tập, từng trận đấu, và trong cả cách họ đối diện với khó khăn.
Hy sinh riêng tư – khi sân tập đi qua những nỗi thiệt thòi cá nhân
Có một câu chuyện mà HLV Mai Đức Chung nhớ mãi. Trong một buổi sáng trên sân tập, một cầu thủ không thật sự tập trung. Sau buổi tập, ông gọi lại hỏi han. Câu trả lời khiến ông lặng đi vì xúc động : “Thầy ơi, ngày mai là ngày giỗ mẹ con. Con chỉ muốn về thắp hương cho mẹ.”. Cùng với lời động viên, chia sẻ, ngay chiều hôm ấy, ông đã sắp xếp thời gian luyện tập phù hợp để nữ cầu thủ kịp lên đường về với mẹ trong ngày kỷ niệm thiêng liêng.
Câu chuyện ấy phơi mở một góc rất khác của bóng đá nữ – nơi các cầu thủ không chỉ gánh áp lực chuyên môn, mà còn mang theo những thiệt thòi, mất mát riêng tư, những nỗi đau không dễ chia sẻ. Họ hy sinh thời gian dành cho gia đình, cho những điều thiêng liêng nhất của đời người, để ở lại sân tập. Sự hy sinh ấy lặng lẽ, không ồn ào, nhưng đủ để khiến người làm thầy phải cúi đầu trân trọng, bởi ông hiểu rằng phía sau mỗi buổi tập là một đời sống đầy thử thách.
Bền bỉ như một lựa chọn sống – và lý do ông chọn ở lại
“Nhìn các em tập luyện trong những ngày nắng đổ lửa, tôi cảm động lắm,” HLV Mai Đức Chung nói. Sự cảm động ấy không đến từ thành tích hay huy chương, mà từ thái độ sống với nghề của các cầu thủ nữ: lặng lẽ, nghiêm túc và bền bỉ.
Chính điều đó lý giải vì sao ông chọn ở lại với bóng đá nữ suốt hơn hai thập kỷ. Không phải vì hào quang, cũng không chỉ vì trách nhiệm nghề nghiệp, mà vì con người. Với ông, bền bỉ không phải là cố chấp, mà là hiểu rõ giá trị mình đang theo đuổi và tin rằng, những điều được làm trong lặng lẽ hôm nay sẽ trở thành nền móng vững chắc cho ngày mai. Chính vì vậy, khi được hỏi, nếu được chọn một khoảnh khắc tự hào nhất trong hành trình cùng Đội tuyển Bóng đá nữ nước nhà trong suốt những năm qua, với ông đó là khoảnh khắc nảo? Ông đã rất vui tâm sự: Đó là việc Đội tuyển Bóng đá nữ Việt Nam được tham đự World Cúp. Bởi theo ông, sự kiện ấy không chỉ là thành tích của một tập thể, mà đó còn là niềm tin, sự tự hào của con người Việt Nam, Đất nước Việt Nam thân yêu. Và, trong câu chuyện tâm tình về chuyện đời, chuyện nghề, có một điều ông nhắc đến không dưới một lần, đó là sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đối với Đội tuyển nữ Quốc gia, cùng với đó là lời cảm ơn tất cả người hâm mộ thể thao nói chung và bóng đá nói riêng trong và ngoài nước.
Khi mùa Xuân Bính Ngọ gõ cửa, hành trình của Bóng đá nữ Việt Nam vẫn tiếp tục, lặng lẽ nhưng không ngừng chuyển động. Những câu chuyện về sự thiếu thốn của những ngày ban đầu, sự hy sinh và bền bỉ không khép lại ở năm cũ, mà trở thành phần ký ức cần được nhắc nhớ, để mỗi bước đi trong năm mới vững vàng hơn. Với HLV Mai Đức Chung, Xuân không chỉ là khởi đầu của một chu kỳ mới, mà còn là lời nhắc về niềm tin: rằng nếu con người còn giữ được sự tử tế, kỷ luật và lòng trân trọng dành cho nhau, thì Bóng đá nữ Việt Nam vẫn còn đủ nền tảng để đi xa hơn trên con đường phía trước.
Tạp chí Thể thao và Cuộc sống thay mặt bạn đọc trân trọng gửi tới Huấn luyện viên Mai Đức Chung lời chúc sức khỏe, bình an và nhiều năng lượng mới trong Xuân Bính Ngọ. Chúc ông tiếp tục giữ vững ngọn lửa đam mê, bản lĩnh và sự bền bỉ đã trở thành dấu ấn riêng trong hành trình cùng Bóng đá nữ Việt Nam.
Trong nhịp Xuân mới, khi những bước chạy vẫn tiếp diễn trên sân cỏ và những giấc mơ vẫn được nuôi dưỡng từ sự kiên nhẫn, chúng tôi tin rằng tinh thần mà ông đã gieo – tinh thần của kỷ luật, nhân văn và niềm tin dài hạn – sẽ còn lan tỏa, tiếp sức cho các thế hệ cầu thủ nữ trên con đường phía trước.
Xuân đến, hành trình chưa dừng lại. Và trong dòng chảy ấy, có những con người lặng lẽ đứng sau, nhưng chính họ đã góp phần tạo nên những bước tiến dài và vững chắc cho Thể thao nước nhà./.
Minh Hiếu
