Trong thời đại số hóa, nơi mọi trào lưu đến và đi chỉ trong một cái chớp mắt, việc những người trẻ Gen Z quay trở lại với nghệ thuật truyền thống – cụ thể là Tuồng – tưởng chừng như một điều lạ kỳ. Nhưng tại Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiến Dĩnh (Đà Nẵng), điều lạ ấy lại đang trở thành một làn sóng âm thầm mà mạnh mẽ: Gen Z không chỉ giữ lửa, mà còn thổi một sức sống mới vào nghệ thuật dân tộc.
Khi Gen Z bước lên sân khấu Tuồng
Trong lớp học nghệ thuật biểu diễn của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiến Dĩnh, có thể bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ thế hệ 2000 – đôi mắt sáng, khuôn mặt còn non nớt nhưng ánh lên sự kiên định – đang miệt mài học từng động tác múa bộ, từng làn hơi ngân giọng.
Nguyễn Thành Nhân, 22 tuổi, một diễn viên trẻ vừa hoàn thành vở “Trần Bình Trọng”, chia sẻ:
“Ban đầu em chỉ tò mò. Nhưng càng học, càng diễn, em càng thấm. Tuồng không chỉ là nghệ thuật biểu diễn – nó là cách ông bà mình kể chuyện bằng hồn.”
Ở một góc khác, Lê Thùy Vy, sinh viên năm cuối ngành Biểu diễn Sân khấu tại ĐH Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM, đã có 2 năm thực tập tại Nhà hát, chia sẻ:
“Khi lên sân khấu, em không còn là Thùy Vy của TikTok, Instagram. Em là nhân vật trong tích truyện, là một phần của văn hóa lâu đời. Tuồng dạy em cách lắng nghe và sống chậm hơn.”
Giữa Gen Z và thế hệ trước: Khác biệt trong tiếp cận, nhưng chung lòng gìn giữ
Nếu như các nghệ sĩ thế hệ trước lớn lên cùng Tuồng, diễn Tuồng như hơi thở – thì Gen Z lại đến với bộ môn này bằng một cách tiếp cận rất khác: chủ động lựa chọn và khám phá, chứ không đơn thuần là kế thừa.
Khác biệt dễ thấy nhất chính là ở cách họ truyền cảm hứng:
Tuy nhiên, sự kết hợp hiện đại ấy không làm mất đi hồn cốt, mà chính là cách Gen Z kiến tạo cầu nối: để nghệ thuật truyền thống không bị “bảo tàng hóa”, mà được sống trong từng nhịp sống hiện đại.
Nghệ thuật truyền thống trong lối sống bền vững của người trẻ
Có một điều thú vị ít người để ý: sự trở lại của nghệ thuật truyền thống – trong đó có Tuồng – đang song hành với xu hướng sống chậm, sống bền vững và có chiều sâu của giới trẻ thành thị.
Từ thời trang tái chế đến ẩm thực chậm, từ lối sống tối giản đến du mục số, Gen Z đang đi tìm những giá trị bền vững để chống lại sự trôi nổi của thế giới số hóa. Và nghệ thuật truyền thống – với tinh thần “tích cổ, tình sâu” – chính là một giá trị như vậy.
Các dự án như Tuồng học đường, Sân khấu học sinh - sinh viên, hay Tuồng hóa hiện đại đã chứng minh rằng nghệ thuật cổ không hề lỗi thời – chỉ cần có người trẻ tiếp lửa. Và khi người trẻ tìm thấy bản thân trong những giá trị xưa cũ, đó chính là lúc truyền thống được “hồi sinh” đúng nghĩa.
Khi truyền thống không nằm trong viện bảo tàng, mà trong tim người trẻ
Tuồng, vốn bị coi là “cổ kính”, “khó xem” hay “xa rời thực tế” đang được những nghệ sĩ Gen Z nâng niu và làm mới từng ngày – bằng niềm đam mê, sự học hỏi và tinh thần không ngại khác biệt. Họ không diễn Tuồng để “bảo tồn di sản” như một nghĩa vụ, mà là để sống cùng Tuồng – và để Tuồng sống cùng họ.
Trong sự im lặng của sân khấu, những tiếng vỗ tay rộn rã dành cho lớp diễn viên trẻ không chỉ là sự công nhận, mà là minh chứng rõ ràng: nghệ thuật truyền thống Việt Nam hoàn toàn có thể đi tiếp – khi được tiếp bước bởi một thế hệ mới, giàu tình cảm và đậm cá tính.
Produced by Life360 Hub – Life & Culture Editorial Team
Thực hiện bởi: Life360 Hub – Nhóm biên tập 360° Cuộc sống