Luật VAR mới trở thành tâm điểm sau trận Anh – Na Uy
Chiến thắng 2-1 của tuyển Anh trước Na Uy ở tứ kết FIFA World Cup 2026 không chỉ được nhắc đến bởi màn tỏa sáng của Jude Bellingham mà còn bởi một quyết định của tổ trọng tài khiến giới chuyên môn và người hâm mộ tranh luận sôi nổi. Tình huống diễn ra ở đầu hiệp hai, khi bàn thắng nâng tỷ số của Na Uy bị VAR hủy bỏ theo quy định mới được Ủy ban Bóng đá Quốc tế (IFAB) áp dụng thử nghiệm tại World Cup 2026.
Theo Luật thi đấu bóng đá 2025/26 của IFAB và quy trình VAR được FIFA áp dụng tại World Cup 2026, đây là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nhằm xử lý các hành vi phạm lỗi xảy ra trước khi bóng được đưa vào cuộc. Thông tin chi tiết được công bố trên trang chính thức của IFAB (https://www.theifab.com) và FIFA (https://www.fifa.com).
Điều gì xảy ra trong tình huống gây tranh cãi?
Phút 55, Na Uy được hưởng một quả phạt góc. Trước khi bóng được thực hiện, Erling Haaland có pha dùng tay tác động vào Elliot Anderson, khiến tiền vệ của tuyển Anh mất vị trí phòng ngự.
Jude Bellingham tranh chấp bóng với Martin Ødegaard dưới sự quan sát của Sander Berge (Ảnh: Cristóbal Herrera/EPA)
Ngay sau khi bóng được đưa vào cuộc, Torbjorn Heggem đánh đầu đưa bóng vào lưới Jordan Pickford. Các cầu thủ Na Uy đã ăn mừng vì tin rằng đội nhà vươn lên dẫn 2-1.
Tuy nhiên, tổ VAR nhanh chóng yêu cầu trọng tài chính Clément Turpin xem lại màn hình ngoài sân. Sau quá trình kiểm tra, trọng tài người Pháp xác định hành động của Haaland trước khi quả phạt góc được thực hiện đã tạo lợi thế trực tiếp cho pha ghi bàn. Vì vậy, bàn thắng không được công nhận.
Quy định mới của IFAB khác gì so với trước đây?
Điểm đặc biệt của tình huống này nằm ở việc lỗi xảy ra khi bóng vẫn chưa được đưa vào cuộc.
Theo quy định VAR trước đây, những va chạm hoặc hành vi phạm lỗi diễn ra trước khi bóng được đá thường không thuộc phạm vi xem xét của VAR nếu trọng tài không phát hiện trực tiếp.
Tuy nhiên, tại World Cup 2026, IFAB đã cho phép VAR xem lại những hành vi phạm lỗi rõ ràng của đội tấn công xảy ra trước các tình huống bóng chết như phạt góc hoặc đá phạt nếu hành vi đó ảnh hưởng trực tiếp đến bàn thắng ngay sau đó. Đó chính là cơ sở pháp lý để tổ VAR can thiệp trong pha bóng của Haaland.
Vì sao Na Uy không bị thổi phạt?
Đây cũng là điểm khiến nhiều người hâm mộ bối rối. Do pha đẩy của Haaland diễn ra trước khi bóng được đưa vào cuộc, trọng tài không thể cho tuyển Anh hưởng quả đá phạt trực tiếp theo Luật 12 của IFAB, bởi các lỗi kỹ thuật chỉ được xử lý bằng đá phạt khi bóng đang trong cuộc.
Thay vào đó, bàn thắng bị hủy và trận đấu được tiếp tục bằng cách cho Na Uy thực hiện lại quả phạt góc, đúng theo quy trình thử nghiệm đang được FIFA áp dụng tại World Cup 2026.
Na Uy phản ứng, FIFA sẽ tiếp tục đánh giá quy định mới
Quyết định của trọng tài khiến nhiều cầu thủ Na Uy phản ứng ngay trên sân. Trong khoảng nghỉ uống nước của hiệp hai, một số thành viên đội bóng tiếp tục khiếu nại vì cho rằng tình huống xử lý đã làm thay đổi cục diện trận đấu.
Đây cũng không phải là tình huống gây tranh cãi duy nhất trong trận đấu. Trước đó, Na Uy từng đặt dấu hỏi về bàn gỡ hòa của Jude Bellingham khi nghi ngờ quả phát bóng của thủ môn Ørjan Nyland đã chạm vào dây cáp của hệ thống camera trên không. Tuy nhiên, FIFA xác nhận cảm biến tích hợp trong trái bóng không ghi nhận bất kỳ va chạm nào trước khi Bellingham ghi bàn.
Theo IFAB, quy trình VAR mới sẽ tiếp tục được theo dõi trong suốt World Cup 2026. Sau khi giải đấu kết thúc, cơ quan làm luật bóng đá thế giới sẽ tổng kết, đánh giá hiệu quả thực tế trước khi quyết định có áp dụng chính thức tại các giải đấu quốc tế và quốc nội trong tương lai hay không.
VAR đang bước sang một giai đoạn mới
Tình huống ở trận Anh gặp Na Uy cho thấy VAR không chỉ hỗ trợ xác định bàn thắng, việt vị hay các lỗi xảy ra khi bóng đang lăn, mà đang được mở rộng phạm vi để xử lý cả những hành vi có ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến của trận đấu ngay từ thời điểm bóng chưa vào cuộc.
Dù vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều, quy định mới phản ánh nỗ lực của IFAB và FIFA trong việc hạn chế các hành vi tạo lợi thế không công bằng. Đồng thời, đây cũng là tín hiệu cho thấy công nghệ VAR sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm hướng tới sự chính xác và công bằng hơn trong các trận đấu đỉnh cao.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
