ASIAD 20 tại Aichi-Nagoya đang bước vào những ngày đếm ngược cuối cùng, và Trung Quốc xuất hiện với một lực lượng được chuẩn bị kỹ lưỡng cả về quy mô lẫn chiều sâu chuyên môn. 1.274 thành viên, 815 VĐV, 38 môn thể thao và 369 nội dung thi đấu là những con số cho thấy quy mô của đoàn thể thao Trung Quốc tại Đại hội lần này. Nhưng phía sau lực lượng đông đảo ấy còn là một mục tiêu có tính lịch sử: tiếp tục duy trì vị trí số một trên bảng tổng sắp huy chương, sau khi Trung Quốc đã đứng đầu cả bảng HCV và tổng số huy chương tại 11 kỳ ASIAD liên tiếp kể từ năm 1982.
Trung Quốc mang lực lượng lớn tới Aichi-Nagoya
Theo thông tin được Ủy ban Olympic Trung Quốc công bố, đoàn thể thao Trung Quốc tại ASIAD 20 gồm 1.274 thành viên, trong đó có 815 VĐV, gồm 404 nữ và 411 nam. Các VĐV sẽ tranh tài ở 38 môn thể thao và 369 nội dung, tạo nên một trong những đoàn có quy mô lớn nhất tại Đại hội lần này. Đội tuyển Trung Quốc đã chính thức được thành lập và tổ chức lễ xuất quân tại Bắc Kinh ngày 4/9, đánh dấu thời điểm chiến dịch Aichi-Nagoya chuyển sang giai đoạn chuẩn bị cuối cùng.
Điểm đáng chú ý trong thành phần đoàn Trung Quốc là sự kết hợp giữa kinh nghiệm đỉnh cao và sức trẻ. Độ tuổi trung bình của 815 VĐV chỉ ở mức 24 tuổi, trong khi hơn một phần tư lực lượng ở độ tuổi từ 20 trở xuống. Theo số liệu chính thức, 548 VĐV lần đầu tham dự ASIAD, cho thấy Trung Quốc đang đồng thời sử dụng Đại hội như một sân khấu cạnh tranh thành tích và một môi trường quan trọng để thử thách thế hệ kế tiếp.
Trong số các VĐV tham dự, có 306 người từng góp mặt tại Olympic hoặc ASIAD, tạo nên sự cân bằng giữa những gương mặt giàu kinh nghiệm và lớp VĐV trẻ. Đáng chú ý, 36 nhà vô địch Olympic thuộc 13 môn thể thao sẽ góp mặt tại Aichi-Nagoya, trong đó có những cái tên từng giành HCV ở cả Tokyo 2020 và Paris 2024 như Sun Yingsha, Wang Manyu ở bóng bàn, Chen Yuxi và Wang Zongyuan ở môn nhảy cầu, Zou Jingyuan ở thể dục dụng cụ, Sun Mengya ở canoeing và Li Wenwen ở cử tạ.
Trung Quốc đặt mục tiêu nối dài chuỗi 11 kỳ ASIAD liên tiếp dẫn đầu bảng tổng sắp (Ảnh: China Asian Games 2026)
Sức mạnh nằm ở sự kết hợp giữa nhà vô địch và thế hệ mới
36 nhà vô địch Olympic tạo điểm tựa kinh nghiệm. Việc Trung Quốc đưa tới ASIAD 20 tới 36 nhà vô địch Olympic cho thấy nước này không có ý định xem Đại hội chỉ là nơi thử nghiệm lực lượng trẻ. Những VĐV từng bước lên bục cao nhất Olympic sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng cạnh tranh huy chương ở các môn thế mạnh, đồng thời tạo điểm tựa về kinh nghiệm cho những đồng đội lần đầu bước vào sân chơi ASIAD.
Danh sách lực lượng cho thấy Trung Quốc tiếp tục đặt niềm tin vào những môn thể thao vốn là thế mạnh truyền thống. Ở bóng bàn, sự hiện diện của Sun Yingsha và Wang Manyu tạo nên sức hút đặc biệt; tại nhảy cầu, Chen Yuxi và Wang Zongyuan tiếp tục là những gương mặt đáng chú ý; trong thể dục dụng cụ, Zou Jingyuan là nhà vô địch Olympic được kỳ vọng; còn ở cử tạ, Li Wenwen mang theo kinh nghiệm của hai kỳ Olympic liên tiếp.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn cả nằm ở cách Trung Quốc kết hợp lực lượng giàu kinh nghiệm với một thế hệ VĐV trẻ đang ngày càng chiếm tỷ trọng lớn. 27% lực lượng VĐV thuộc thế hệ “05 trở về sau”, trong đó người trẻ nhất là VĐV trượt ván Cao Shiqi, 12 tuổi, còn người lớn tuổi nhất là VĐV bắn súng Wan Antao, 41 tuổi. Khoảng cách thế hệ này tạo nên một đội hình có độ đa dạng rất lớn về tuổi đời và trải nghiệm thi đấu.
ASIAD là phép thử cho thế hệ kế tiếp. Với hơn 1/4 lực lượng từ 20 tuổi trở xuống và 548 VĐV lần đầu dự ASIAD, Aichi-Nagoya có thể trở thành một bước kiểm tra quan trọng đối với lớp VĐV Trung Quốc hướng tới các mục tiêu quốc tế trong những năm tới. Họ được đặt vào môi trường cạnh tranh cấp châu lục bên cạnh những nhà vô địch Olympic, qua đó có cơ hội tích lũy kinh nghiệm mà không phải chờ đến những kỳ Olympic tiếp theo.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thể thao đỉnh cao ngày càng yêu cầu các quốc gia phải duy trì chiều sâu lực lượng thay vì chỉ phụ thuộc vào một thế hệ VĐV. Với Trung Quốc, việc đưa một số lượng lớn VĐV trẻ đến ASIAD cho thấy chiến lược xây dựng lực lượng không chỉ hướng tới bảng tổng sắp năm 2026 mà còn đặt trong một chu kỳ phát triển dài hơn.
69 chuyên gia quốc tế đứng sau đội tuyển Trung Quốc
Một chi tiết đáng chú ý trong quá trình chuẩn bị của đoàn Trung Quốc là sự tham gia của 69 chuyên gia nước ngoài đến từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. Lực lượng này bao gồm các chuyên gia đến từ những quốc gia có nền thể thao phát triển như Australia, Tây Ban Nha, Pháp, Hà Lan và Vương quốc Anh.
Sự hiện diện của các chuyên gia quốc tế cho thấy công tác chuẩn bị cho ASIAD 20 được Trung Quốc tiếp cận từ nhiều góc độ chuyên môn, thay vì chỉ dựa trên hệ thống huấn luyện trong nước. Trong thể thao thành tích cao, việc tiếp nhận kinh nghiệm quốc tế có thể đóng vai trò quan trọng ở những lĩnh vực như phương pháp huấn luyện, khoa học thể thao, phân tích thành tích và tối ưu hóa quá trình chuẩn bị thi đấu.
Đây cũng là một trong những điểm cho thấy quy mô của chiến dịch ASIAD của Trung Quốc không chỉ được thể hiện bằng số lượng VĐV. Phía sau 815 VĐV là một hệ thống nhân sự lớn, bao gồm HLV, chuyên gia, cán bộ quản lý và lực lượng hỗ trợ, cùng hướng tới mục tiêu đưa các VĐV đạt trạng thái tốt nhất khi bước vào những ngày thi đấu quyết định tại Nhật Bản.
Wang Zongyuan và lời khẳng định về sức mạnh Trung Quốc
Nhà vô địch Olympic đặt ASIAD trong một chu kỳ kiểm chứng. Đại diện cho các VĐV Trung Quốc tại lễ thành lập đoàn, Wang Zongyuan, nhà vô địch Olympic môn nhảy cầu, đánh giá ASIAD là một đấu trường thể thao tổng hợp có trình độ cao và là phép thử thực tế đối với quá trình chuẩn bị của thể thao Trung Quốc. Anh đồng thời thể hiện quyết tâm cùng các đồng đội phát huy năng lực tốt nhất tại Aichi-Nagoya.
Phát biểu của Wang Zongyuan phản ánh khá rõ cách Trung Quốc nhìn nhận ASIAD 20: đây không chỉ là cuộc cạnh tranh huy chương giữa các quốc gia châu Á mà còn là cơ hội kiểm chứng sức mạnh của hệ thống thể thao Trung Quốc trong một năm không có Olympic. Sau những thành công tại Paris 2024, Aichi-Nagoya sẽ tiếp tục cung cấp một thước đo quan trọng về chiều sâu lực lượng, đặc biệt khi nhiều VĐV trẻ lần đầu được đặt vào môi trường cạnh tranh ở cấp độ châu lục.
11 kỳ ASIAD liên tiếp đứng đầu và áp lực bảo vệ vị thế
Mục tiêu của Trung Quốc tại ASIAD 20 không thể tách rời một chuỗi thành tích đặc biệt kéo dài hơn bốn thập kỷ. Theo Chủ tịch Ủy ban Olympic Trung Quốc kiêm Cục trưởng Tổng cục Thể thao Trung Quốc và Trưởng đoàn thể thao Trung Quốc Gao Zhidan, kể từ năm 1982, Trung Quốc đã đứng đầu cả bảng tổng sắp HCV lẫn bảng tổng sắp huy chương chung tại 11 kỳ ASIAD liên tiếp.
Chuỗi thống trị này bắt đầu từ ASIAD New Delhi 1982 và kéo dài qua các kỳ Đại hội tại Seoul, Bắc Kinh, Hiroshima, Bangkok, Busan, Doha, Quảng Châu, Incheon, Jakarta-Palembang và Hàng Châu. Thành tích ấy tạo nên một vị thế đặc biệt cho Trung Quốc trong lịch sử ASIAD, đồng thời khiến mỗi kỳ Đại hội tiếp theo trở thành một cuộc bảo vệ vị trí số một.
Tại Hàng Châu 2022, Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu bảng tổng sắp với 201 HCV, vượt xa các đoàn xếp sau. Bởi vậy, mục tiêu tại Aichi-Nagoya không đơn thuần là giành nhiều huy chương mà còn là duy trì một chuỗi thành tích đã kéo dài qua 11 kỳ Đại hội liên tiếp. Tuy nhiên, bảng tổng sắp cuối cùng vẫn phải chờ những màn tranh tài thực tế, bởi ASIAD luôn là sân chơi có sự cạnh tranh quyết liệt giữa những cường quốc thể thao hàng đầu châu Á.
ASIAD 20 tạo nên cuộc cạnh tranh lớn chưa từng có
Trung Quốc sẽ bước vào một kỳ Đại hội có quy mô lớn với 43 môn thể thao, 71 phân môn và 469 nội dung thi đấu. Theo Hội đồng Olympic châu Á (OCA), ASIAD 20 diễn ra từ 19/9 đến 4/10/2026, quy tụ hơn 11.000 VĐV cùng khoảng 6.000 quan chức đến từ 45 Ủy ban Olympic quốc gia của châu Á.
Quy mô ấy đồng nghĩa với việc cuộc cạnh tranh huy chương sẽ trải rộng trên nhiều nhóm môn, từ những môn Olympic truyền thống đến các môn mới được đưa vào chương trình. OCA xác nhận ASIAD Aichi-Nagoya có 43 môn thể thao và 469 nội dung, trong đó MMA lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử Đại hội, bên cạnh sự góp mặt của các môn mới như padel và teqball.
Với Trung Quốc, lợi thế nằm ở việc sở hữu lực lượng rộng và mạnh ở nhiều môn, nhưng chính quy mô của Đại hội cũng khiến cuộc đua huy chương trở nên khó dự đoán hơn ở từng nội dung. Các đối thủ như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và nhiều quốc gia có thế mạnh riêng sẽ tạo ra sức ép đáng kể. Hàn Quốc, chẳng hạn, đã đặt mục tiêu giành khoảng 45 HCV và duy trì vị trí trong top 3 lần thứ 13 liên tiếp.
Mục tiêu không chỉ là huy chương mà còn là sự kế thừa
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của đoàn Trung Quốc tại ASIAD 20 là sự đan xen giữa thành tích hiện tại và mục tiêu tương lai. Những nhà vô địch Olympic như Sun Yingsha, Wang Manyu, Chen Yuxi, Wang Zongyuan, Zou Jingyuan hay Li Wenwen mang tới khả năng cạnh tranh trực tiếp, trong khi hàng trăm VĐV trẻ có cơ hội lần đầu trải nghiệm bầu không khí của một kỳ ASIAD.
Ở góc độ phát triển thể thao, sự kết hợp này có ý nghĩa vượt ra ngoài bảng tổng sắp huy chương. Một kỳ Đại hội thành công với các VĐV trẻ có thể tạo thêm niềm tin cho quá trình chuyển giao lực lượng, trong khi sự hiện diện của các nhà vô địch Olympic giúp duy trì chuẩn mực thành tích và kinh nghiệm thi đấu ở cấp độ cao nhất.
Đó cũng là lý do Aichi-Nagoya có thể được xem như một cột mốc quan trọng đối với chu kỳ phát triển tiếp theo của thể thao Trung Quốc. Thành tích tại Đại hội sẽ phản ánh không chỉ sức mạnh của những ngôi sao hiện tại mà còn phần nào cho thấy chiều sâu của thế hệ đang được kỳ vọng tiếp nối họ.
Trung Quốc bước vào ASIAD 20 với áp lực của người dẫn đầu
ASIAD 20 chưa khai cuộc nhưng Trung Quốc đã xác lập rõ mục tiêu: tiếp tục duy trì vị trí số một mà họ đã nắm giữ trong 11 kỳ Đại hội liên tiếp. Với 815 VĐV, 36 nhà vô địch Olympic, 548 VĐV lần đầu dự ASIAD và một đội ngũ hỗ trợ có sự tham gia của 69 chuyên gia nước ngoài, đoàn Trung Quốc sở hữu cả chiều rộng lẫn chiều sâu để bước vào cuộc cạnh tranh tại Aichi-Nagoya.
Nhưng vị thế dẫn đầu cũng đồng nghĩa với áp lực lớn. Khi một quốc gia đã đứng trên đỉnh bảng tổng sắp trong hơn bốn thập kỷ, mỗi kỳ ASIAD mới không chỉ là cơ hội giành thêm huy chương mà còn là bài kiểm tra về khả năng duy trì sức mạnh qua các thế hệ. Aichi-Nagoya vì thế sẽ là cuộc kiểm chứng đặc biệt đối với thể thao Trung Quốc: những nhà vô địch sẽ phải bảo vệ vị thế, còn những VĐV trẻ phải chứng minh họ đủ khả năng tiếp nối một di sản thành tích đồ sộ.
Từ Bắc Kinh đến Nagoya, đoàn Trung Quốc mang theo một mục tiêu rõ ràng nhưng cũng là một thử thách không nhỏ: giữ vững ngôi đầu trong khi mở đường cho thế hệ tiếp theo. Khi hàng nghìn VĐV châu Á cùng hội tụ tại Nhật Bản, cuộc đua huy chương ASIAD 20 sẽ không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia, mà còn là cuộc so tài về chiều sâu, chất lượng đào tạo và khả năng chuyển giao của những nền thể thao hàng đầu châu lục.
Thể thao và Cuộc sống