Có một hình ảnh quen thuộc xuất hiện ở hầu khắp các địa phương trên cả nước vào mỗi buổi sáng. Trong công viên, trên quảng trường, dọc những tuyến phố ven hồ hay những sân vận động nhỏ, hàng nghìn người dân thuộc nhiều thế hệ cùng tập thể dục, chạy bộ, đạp xe, chơi cầu lông, bóng chuyền hay dưỡng sinh. Họ không thi đấu để giành huy chương, cũng không hướng tới những kỷ lục. Điều thôi thúc họ đơn giản là mong muốn khỏe mạnh hơn, sống tích cực hơn và tận hưởng niềm vui từ vận động.
Chính từ những khoảnh khắc bình dị ấy, tinh thần Olympic đã hiện diện trong đời sống thường nhật của người Việt Nam.
Nếu những tấm huy chương Olympic là đỉnh cao của thể thao thì thể thao quần chúng chính là nền móng. Một nền móng càng rộng lớn, càng bền vững thì càng tạo điều kiện để những tài năng thể thao được phát hiện, nuôi dưỡng và tỏa sáng. Đó cũng là triết lý xuyên suốt mà phong trào Olympic thế giới theo đuổi hơn một thế kỷ qua và là định hướng được Ủy ban Olympic Việt Nam kiên trì vun đắp trong suốt 50 năm hình thành và phát triển.
Phong trào Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân được tổ chức thường niên tại nhiều tỉnh, thành phố, góp phần lan tỏa lối sống năng động và các giá trị của phong trào Olympic (Ảnh: Ủy ban Olympic Việt Nam)
Tinh thần Olympic không chỉ tồn tại trong các kỳ Thế vận hội
Nhắc đến Olympic, nhiều người thường nghĩ ngay đến những sân vận động hiện đại, những cuộc tranh tài đỉnh cao và những vận động viên xuất sắc nhất thế giới. Nhưng theo quan điểm của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), Olympic không chỉ là một sự kiện thể thao diễn ra bốn năm một lần. Đó là một triết lý sống, khuyến khích con người không ngừng hoàn thiện bản thân thông qua luyện tập thể chất, ý chí, sự trung thực và tinh thần tôn trọng lẫn nhau.
Nam tước Pierre de Coubertin, người sáng lập phong trào Olympic hiện đại, từng khẳng định rằng điều quan trọng nhất không phải là chiến thắng mà là được tham gia. Câu nói ấy đã vượt qua giới hạn của thể thao để trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu người trên khắp thế giới.
Ba giá trị cốt lõi của phong trào Olympic gồm Xuất sắc (Excellence), Tôn trọng (Respect) và Hữu nghị (Friendship) ngày nay không chỉ được thể hiện trên các đấu trường quốc tế mà còn hiện diện trong từng hoạt động thể thao cộng đồng. Mỗi người dân tham gia rèn luyện sức khỏe, mỗi em nhỏ học cách chơi đẹp trên sân bóng hay mỗi người lớn tuổi kiên trì tập luyện đều đang góp phần lan tỏa tinh thần ấy.
Theo IOC, phát triển thể thao cộng đồng là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng xã hội khỏe mạnh và phát triển bền vững (Nguồn: https://olympics.com/ioc/olympic-values).
Từ những sân chơi cộng đồng đến giấc mơ Olympic
Lịch sử thể thao Việt Nam cho thấy không có nhà vô địch nào trưởng thành trong khoảng không. Đằng sau mỗi tấm huy chương là nhiều năm tháng được nuôi dưỡng từ những phong trào thể thao cơ sở.
Trần Hiếu Ngân, người mang về tấm Huy chương Bạc Olympic đầu tiên cho thể thao Việt Nam tại Sydney năm 2000, bắt đầu hành trình từ phong trào Taekwondo trong nước. Hoàng Xuân Vinh trước khi bước lên bục cao nhất của Olympic Rio 2016 cũng trải qua quá trình rèn luyện bền bỉ trong môi trường quân đội và hệ thống đào tạo thể thao quốc gia. Những vận động viên như Nguyễn Thị Ánh Viên, Nguyễn Thị Oanh hay Quách Thị Lan đều từng được phát hiện từ các địa phương trước khi trở thành những gương mặt tiêu biểu của thể thao Việt Nam.
Điểm chung của họ không chỉ là tài năng mà còn là cơ hội được tiếp cận với thể thao từ rất sớm. Chính các giải đấu phong trào, hệ thống thể thao học đường, các trung tâm năng khiếu và phong trào rèn luyện trong cộng đồng đã tạo nên nguồn vận động viên kế cận cho thể thao thành tích cao.
Đó là mối liên kết bền chặt giữa thể thao quần chúng và Olympic mà nhiều quốc gia phát triển đã chứng minh bằng thực tiễn.
50 năm vun đắp phong trào Olympic trong cộng đồng
Kể từ khi được thành lập ngày 20/12/1976, Ủy ban Olympic Việt Nam không chỉ thực hiện vai trò đại diện cho thể thao Việt Nam trong phong trào Olympic quốc tế mà còn là cầu nối đưa các giá trị Olympic đến gần hơn với người dân.
Thông qua sự phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Thể dục thể thao Việt Nam, các liên đoàn thể thao quốc gia và chính quyền địa phương, nhiều chương trình vận động toàn dân rèn luyện thân thể đã được triển khai rộng khắp.
Một trong những hoạt động tiêu biểu là Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân. Được tổ chức thường niên trên phạm vi cả nước, chương trình thu hút hàng triệu lượt người tham gia mỗi năm, từ học sinh, sinh viên, cán bộ, chiến sĩ, công nhân đến người cao tuổi. Không khí sôi nổi của ngày hội không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về lợi ích của vận động mà còn khẳng định thể thao đang trở thành một phần của đời sống văn hóa.
Những chương trình như vậy phản ánh rõ quan điểm phát triển thể thao của Việt Nam: thể thao không chỉ dành cho vận động viên chuyên nghiệp mà dành cho tất cả mọi người.
Thế hệ trẻ tích cực tham gia các hoạt động thể thao cộng đồng, góp phần xây dựng nền tảng cho phong trào Olympic Việt Nam trong tương lai (Ảnh: Uỷ ban Olypmic Việt Nam)
Khi chạy bộ trở thành một phong cách sống
Nếu cách đây hai thập kỷ, chạy bộ chủ yếu là hoạt động luyện tập của vận động viên thì ngày nay hình ảnh hàng nghìn người cùng tham gia các giải marathon đã trở nên quen thuộc tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn hay Cần Thơ.
Sự phát triển mạnh mẽ của các giải chạy cộng đồng, các câu lạc bộ đạp xe, bơi lội, pickleball, cầu lông và nhiều môn thể thao khác cho thấy nhận thức của người dân về vai trò của vận động đã có sự thay đổi rõ rệt. Thể thao dần trở thành một lựa chọn trong lối sống hiện đại, không chỉ để nâng cao sức khỏe mà còn để xây dựng cộng đồng gắn kết và lan tỏa những giá trị tích cực.
Điều đáng quý là phần lớn những người tham gia các hoạt động này không đặt mục tiêu giành chiến thắng. Họ tìm đến thể thao để vượt qua giới hạn của bản thân, cân bằng cuộc sống và truyền cảm hứng cho những người xung quanh. Đó cũng chính là tinh thần Olympic theo đúng nghĩa nguyên bản.
Thể thao quần chúng là nguồn lực của thể thao thành tích cao
Không một nền thể thao mạnh nào trên thế giới chỉ dựa vào các trung tâm huấn luyện đỉnh cao. Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia hay nhiều quốc gia châu Âu đều xây dựng thành công từ một hệ thống thể thao cộng đồng rộng lớn, nơi mọi người dân đều có cơ hội tham gia luyện tập. Việt Nam cũng đang từng bước phát triển theo hướng đó.
Những thành tích đáng tự hào của thể thao Việt Nam trong hơn hai thập niên qua, từ tấm Huy chương Bạc Olympic Sydney 2000 của Trần Hiếu Ngân, Huy chương Bạc Olympic Bắc Kinh 2008 của Hoàng Anh Tuấn, Huy chương Đồng Olympic London 2012 của Trần Lê Quốc Toàn đến kỳ tích giành Huy chương Vàng và Huy chương Bạc Olympic Rio 2016 của Hoàng Xuân Vinh, đều là kết quả của quá trình đầu tư dài hạn cho hệ thống thể thao quốc gia. Thành công ấy không tách rời nền tảng phong trào quần chúng ngày càng được mở rộng.
Chia sẻ với báo chí nhân dịp Olympic Day, Chủ tịch IOC Thomas Bach nhiều lần nhấn mạnh rằng thể thao có sức mạnh kết nối con người, xây dựng hòa bình và tạo nên những cộng đồng khỏe mạnh hơn. Thông điệp ấy cũng phù hợp với định hướng phát triển thể thao của Việt Nam trong giai đoạn mới.
Ủy ban Olympic Việt Nam trên hành trình lan tỏa giá trị Olympic
Trong suốt 50 năm qua, bên cạnh nhiệm vụ tổ chức các đoàn thể thao tham dự Olympic, ASIAD, SEA Games và nhiều đại hội quốc tế khác, Ủy ban Olympic Việt Nam còn thúc đẩy hợp tác với IOC, Hội đồng Olympic châu Á (OCA) và các Ủy ban Olympic quốc gia nhằm triển khai các chương trình đào tạo huấn luyện viên, cán bộ quản lý thể thao, giáo dục giá trị Olympic và phát triển tài năng trẻ.
Những hoạt động hợp tác quốc tế đã góp phần đưa thể thao Việt Nam tiếp cận với các xu hướng quản lý hiện đại, đồng thời tạo điều kiện để phong trào Olympic được lan tỏa sâu rộng hơn trong xã hội. Từ những chương trình dành cho thanh thiếu niên đến các dự án phát triển thể thao cộng đồng, dấu ấn của Ủy ban Olympic Việt Nam không chỉ thể hiện trên đấu trường quốc tế mà còn hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.
Ủy ban Olympic Việt Nam là cầu nối giữa phong trào thể thao trong nước với phong trào Olympic quốc tế, góp phần nâng cao vị thế thể thao Việt Nam.
50 năm gieo mầm cho tương lai
Năm mươi năm là quãng thời gian đủ dài để một hạt giống trở thành cây lớn. Đối với Ủy ban Olympic Việt Nam, thành quả không chỉ được đo bằng số lượng huy chương hay kỷ lục quốc tế mà còn bằng sự thay đổi trong nhận thức của xã hội về vai trò của thể thao.
Ngày càng nhiều trẻ em được tiếp cận với các môn thể thao từ sớm. Ngày càng nhiều gia đình lựa chọn vận động thay vì lối sống tĩnh tại. Ngày càng nhiều địa phương đầu tư không gian công cộng dành cho luyện tập thể chất. Đó là những tín hiệu cho thấy tinh thần Olympic đã và đang trở thành một phần của đời sống hiện đại.
Hành trình phía trước của thể thao Việt Nam chắc chắn vẫn còn nhiều thử thách trên con đường chinh phục những đỉnh cao mới của Olympic và ASIAD. Nhưng với một nền tảng thể thao quần chúng ngày càng phát triển, cùng sự đồng hành của Ủy ban Olympic Việt Nam trong suốt nửa thế kỷ qua, giấc mơ về một nền thể thao mạnh, nhân văn và hội nhập hoàn toàn có cơ sở để tiếp tục được hiện thực hóa.
Bởi suy cho cùng, một quốc gia mạnh về thể thao không chỉ được nhận diện qua những nhà vô địch, mà còn qua hình ảnh hàng triệu người dân yêu vận động, sống khỏe mạnh và cùng chia sẻ những giá trị cao đẹp mà phong trào Olympic mang lại. Đó chính là di sản bền vững nhất mà 50 năm xây dựng và phát triển của Ủy ban Olympic Việt Nam đã góp phần tạo dựng cho hôm nay và cho cả tương lai.
Tuệ An
.gif)
.gif)
.gif)
