Thể thao quốc tế đang bước vào giai đoạn mà những mô hình tổ chức từng phát huy hiệu quả không còn mặc nhiên phù hợp với thực tế mới. Biến động địa chính trị, chi phí tổ chức ngày càng lớn, công nghệ phát triển nhanh và kỳ vọng ngày càng cao của vận động viên, người hâm mộ đang đặt các tổ chức thể thao trước một câu hỏi căn bản: làm thế nào để đổi mới mà không đánh mất những giá trị đã tạo nên sức sống của Phong trào Olympic?
Diễn ra tại Lausanne, Thụy Sĩ, từ ngày 5 đến 7/10/2026, SportAccord 2026 đã trở thành diễn đàn để các nhà lãnh đạo thể thao quốc tế cùng thảo luận về những thách thức đó. Không chỉ mở rộng phạm vi kết nối so với Diễn đàn các Liên đoàn quốc tế trước đây, sự kiện còn cho thấy nhu cầu định hình một phương thức quản trị linh hoạt hơn, đặt vận động viên, tính bền vững và khả năng hợp tác vào trung tâm của quá trình phát triển.
Đổi mới Phong trào Olympic: Thay đổi để giữ vững giá trị cốt lõi
Với chủ đề “Khi luật chơi thay đổi: Dẫn dắt thể thao trong thực tế mới”, SportAccord 2026 phản ánh một thực tế ngày càng rõ: thể thao không còn hoạt động trong một môi trường ổn định, tách biệt với những chuyển động của thế giới. Các liên đoàn quốc tế phải đồng thời giải quyết bài toán tài chính, duy trì sức hấp dẫn của các giải đấu, ứng dụng công nghệ và đáp ứng những yêu cầu mới từ vận động viên, người hâm mộ lẫn các địa phương đăng cai.
Trong phiên khai mạc, Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới, đồng thời lưu ý rằng thể thao không thể đứng yên trước những thay đổi của xã hội. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là từ bỏ những nguyên tắc làm nên bản sắc Olympic. Đây là điểm cân bằng quan trọng giữa khả năng thích ứng với thực tế và trách nhiệm bảo vệ các giá trị nền tảng.
Định hướng này gắn với chiến lược “Fit for the Future” của IOC, được xây dựng trên quá trình tham vấn và suy ngẫm về tương lai của tổ chức cũng như hệ sinh thái thể thao quốc tế.
Sự chuyển đổi của SportAccord từ Diễn đàn các Liên đoàn quốc tế (IF Forum) sang một diễn đàn có phạm vi kết nối rộng hơn cũng là dấu hiệu của tư duy đó. Theo Chủ tịch SportAccord Uğur Erdener, các liên đoàn vẫn giữ vai trò trung tâm, nhưng cần được đặt trong mạng lưới hợp tác rộng lớn hơn, bao gồm phong trào Olympic, các thành phố đăng cai, đối tác và những tổ chức liên quan đến sự phát triển của thể thao.
Chủ tịch IOC Kirsty Coventry phát biểu tại SportAccord Forum 2026 (Ảnh: SportAccord)
Đây không đơn thuần là thay đổi tên gọi hay cách sắp xếp chương trình. Đằng sau mô hình mới là yêu cầu đưa các bên liên quan đến gần nhau hơn, để những quyết định về giải đấu, nguồn lực, địa điểm tổ chức và phát triển thể thao được xem xét trên cơ sở phối hợp thay vì những lợi ích riêng lẻ.
Chương trình thi đấu Olympic và bài toán phát triển bền vững
Một trong những vấn đề đáng chú ý của quá trình đổi mới là quy mô chương trình thi đấu Olympic. Việc mở rộng các môn thể thao có thể giúp Thế vận hội tiếp cận thêm công chúng, tạo cơ hội cho nhiều vận động viên và phản ánh sự đa dạng của thể thao hiện đại. Tuy nhiên, mở rộng liên tục cũng kéo theo áp lực về kinh phí, cơ sở vật chất, lịch thi đấu và khả năng bảo đảm chất lượng chuyên môn.
Theo nội dung được nêu tại SportAccord 2026, định hướng được thảo luận là xem xét chương trình thi đấu dựa trên từng nội dung cụ thể, thay vì để quy mô tăng lên không giới hạn. Cách tiếp cận này hướng tới việc duy trì tính cạnh tranh, tạo điều kiện để những vận động viên xuất sắc nhất góp mặt, đồng thời cân đối nguồn lực và yêu cầu tổ chức.
Đối với IOC và các liên đoàn quốc tế, đây là bài toán khó bởi mỗi quyết định về chương trình thi đấu đều tác động đến cơ hội phát triển của các môn thể thao, hệ thống giải đấu và cộng đồng vận động viên. Một chương trình hợp lý cần dung hòa nhiều yếu tố: chất lượng thi đấu, sức hấp dẫn với khán giả, tính đại diện, khả năng tổ chức và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Cùng với chương trình thi đấu, cách lựa chọn địa điểm đăng cai cũng cần được nhìn nhận trong dài hạn. Thành công của một sự kiện thể thao lớn không chỉ được đo bằng những ngày tranh tài, mà còn ở khả năng tận dụng cơ sở vật chất sau khi giải đấu kết thúc, tác động đến cộng đồng địa phương và di sản mà sự kiện để lại.
Việc SportAccord lần đầu đưa vào chương trình City Forum cho thấy các thành phố và vùng lãnh thổ đăng cai đang được đặt vào vị trí quan trọng hơn trong cuộc đối thoại về tương lai thể thao. Theo thông tin chính thức của SportAccord về City Forum, diễn đàn hướng tới việc kết nối các liên đoàn với những địa phương quan tâm đến đăng cai, đồng thời trao đổi về chi phí, rủi ro, tính bền vững và giá trị lâu dài của các sự kiện.
Sự thay đổi này có ý nghĩa thiết thực: khi chi phí tổ chức ngày càng trở thành sức ép lớn, các bên cần tìm ra mô hình hợp tác phù hợp hơn, thay vì chỉ cạnh tranh bằng quy mô hay mức đầu tư. Khả năng tổ chức tốt phải đi cùng trách nhiệm tài chính và lợi ích bền vững cho cộng đồng.
Olympic 2036 và French Alps 2030: Những phép thử của mô hình tổ chức mới
Quá trình tìm kiếm chủ nhà Olympic 2036 là một ví dụ cho thấy việc tổ chức Thế vận hội ngày càng gắn với những đánh giá dài hạn về năng lực và tính khả thi. Theo thông tin trong tư liệu về SportAccord 2026, bảy quốc gia được nêu trong giai đoạn “Đối thoại Liên tục” gồm Đức, Hungary, Ấn Độ, Qatar, Hàn Quốc, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ.
Lộ trình được giới thiệu đặt ra các mốc tiếp theo, từ thời hạn tiếp nhận hồ sơ ngày 31/10/2026 đến các bước thuyết trình, đối thoại chiến lược và đánh giá kỹ thuật trong những năm sau đó. Các tiêu chí quan trọng bao gồm hạ tầng, nguồn tài chính, sự ủng hộ của công chúng và di sản mà Thế vận hội có thể để lại. Theo lộ trình này, việc lựa chọn “Chủ nhà ưu tiên” dự kiến diễn ra vào tháng 12/2028, trước cuộc bỏ phiếu chính thức của IOC vào giữa năm 2029.
Các mốc thời gian trên cần được hiểu là lộ trình dự kiến được nêu trong tư liệu, không phải kết quả lựa chọn đã hoàn tất. Dù quốc gia nào được chọn, nguyên tắc đặt trải nghiệm và điều kiện thi đấu của vận động viên lên hàng đầu vẫn có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng của Thế vận hội.
Trong khi đó, các môn thể thao mùa đông đang phải đối diện một thách thức khác: biến đổi khí hậu và chi phí vận hành khiến việc duy trì các địa điểm thi đấu truyền thống trở nên phức tạp hơn. Sau mô hình phân tán của Milano Cortina 2026, kế hoạch tổ chức French Alps 2030 tiếp tục đặt ra câu hỏi về cách phân bổ địa điểm và kết nối các khu vực thi đấu.
Tư liệu tại SportAccord 2026 đề cập phương án tổ chức môn trượt băng tốc độ tại Heerenveen, Hà Lan, thay vì trên lãnh thổ Pháp. Nếu được triển khai theo kế hoạch được nêu, đây sẽ là bước đi đặc biệt trong cách tổ chức Thế vận hội mùa đông, đồng thời đặt ra những yêu cầu đáng kể về hậu cần, di chuyển và điều phối giữa các quốc gia.
Chủ tịch Liên đoàn Trượt băng quốc tế Jae Youl Kim cùng Chủ tịch Liên đoàn Bobsleigh và Skeleton quốc tế Heike Grösswang đã đề cập những khó khăn liên quan đến việc di chuyển bằng đường hàng không và nhu cầu bảo đảm kết nối cho các vận động viên. Những vấn đề này cho thấy tính bền vững không chỉ nằm ở lựa chọn địa điểm hay công trình, mà còn ở toàn bộ chuỗi vận hành của một sự kiện thể thao quy mô lớn.
Thông tin nền về việc French Alps được lựa chọn đăng cai Thế vận hội mùa đông 2030 được công bố trong thông cáo của IOC. Việc điều chỉnh mô hình tổ chức trong tương lai vì thế cần được đánh giá đồng thời trên các phương diện chuyên môn, môi trường, hậu cần và trải nghiệm của người tham gia.
Giữ quyền tự chủ và tinh thần Olympic trong một thế giới biến động
Đổi mới về cơ chế quản trị, chương trình thi đấu hay phương thức đăng cai sẽ khó đạt ý nghĩa trọn vẹn nếu thể thao đánh mất niềm tin của công chúng. Ở phần kết của thông điệp tại SportAccord 2026, Kirsty Coventry kêu gọi cộng đồng thể thao quốc tế cùng bảo vệ quyền tự chủ của thể thao trước những can thiệp chính trị, đồng thời gìn giữ vai trò của thể thao như một cầu nối của hòa bình, sự tôn trọng và thấu hiểu.
Đây là một nguyên tắc có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thể thao ngày càng chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài. Các tổ chức thể thao phải xử lý những vấn đề phức tạp của môi trường quốc tế, nhưng vẫn cần bảo vệ sự công bằng trong thi đấu, tính toàn vẹn của các cuộc tranh tài và quyền lợi chính đáng của vận động viên. Quyền tự chủ không đồng nghĩa với việc đứng ngoài mọi trách nhiệm xã hội; điều cốt yếu là duy trì những nguyên tắc thể thao trong quá trình đối thoại và ra quyết định.
Thông điệp ấy cũng đặt con người vào trung tâm của mọi thay đổi. Sau những chiến lược, quy chế và kế hoạch tổ chức là vận động viên với sự nghiệp thi đấu hữu hạn, là người hâm mộ tìm kiếm cảm xúc chân thực và là cộng đồng địa phương mong đợi những giá trị lâu dài từ các sự kiện thể thao.
SportAccord 2026 vì thế không chỉ phản ánh sức ép mà thể thao quốc tế đang đối mặt, mà còn gợi mở yêu cầu về một mô hình phát triển có trách nhiệm hơn. Đổi mới cần thiết để thể thao thích ứng với thời đại, song giá trị của sự đổi mới phải được đo bằng khả năng nâng cao chất lượng thi đấu, bảo vệ vận động viên, sử dụng nguồn lực hiệu quả và giữ vững tinh thần Olympic.
Sau kỳ diễn đàn tại Lausanne, SportAccord dự kiến tổ chức sự kiện tiếp theo tại Baku, Azerbaijan, từ ngày 9 đến 13/5/2027 theo thông tin trong tư liệu. Những cuộc đối thoại tiếp theo sẽ tiếp tục đặt ra câu hỏi không chỉ về cách tổ chức các sự kiện lớn, mà còn về tương lai của một phong trào thể thao toàn cầu: hiện đại hơn, bền vững hơn và vẫn trung thành với những giá trị đã kết nối con người qua nhiều thế hệ.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
