Ngày 24/11/2026 sẽ mở ra dấu mốc mới trong đời sống văn hóa cả nước khi Ngày Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi toàn quốc. Gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, sự kiện không chỉ tôn vinh những giá trị văn hóa của đất nước mà còn hướng tới mục tiêu đưa văn hóa trở thành một phần thiết thực trong đời sống cộng đồng, nơi mỗi người dân có cơ hội tham gia sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng.
Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc diễn ra sáng 12/10 tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị nghiêm túc, đồng bộ cho sự kiện có ý nghĩa đặc biệt này. Trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, cách tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ góp phần thể hiện rõ hơn vai trò của văn hóa đối với con người và sự phát triển bền vững của đất nước.
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11: Dấu mốc mới trong phát triển văn hóa
Theo thông tin từ Báo Điện tử Chính phủ, hội nghị sáng 12/10 do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì, được tổ chức trực tiếp tại Văn phòng Chính phủ và kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố. Nội dung trọng tâm là quán triệt, triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Ngày 24/11 hằng năm được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111/QĐ-TTg ngày 19/6/2026 về kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026–2030 và Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Các văn bản này tạo cơ sở để việc tổ chức ngày hội được triển khai có định hướng, gắn mục tiêu tôn vinh văn hóa với yêu cầu phát huy vai trò chủ thể của nhân dân. Thông tin chi tiết về kế hoạch giai đoạn 2026–2030 được công bố tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Việc lần đầu tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam trên phạm vi cả nước mang ý nghĩa vượt ra ngoài một hoạt động kỷ niệm thường niên. Đây là dịp để các địa phương nhìn lại nguồn lực văn hóa của mình, từ di sản, phong tục, nghệ thuật truyền thống đến những sáng tạo đương đại đang hình thành trong đời sống. Khi các giá trị ấy được giới thiệu bằng những hình thức phù hợp, văn hóa có thêm cơ hội đến với nhiều nhóm công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Điều quan trọng là ngày hội không chỉ dừng ở những chương trình biểu diễn hay hoạt động tuyên truyền. Một không gian văn hóa thực sự có sức sống cần tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia, trải nghiệm, chia sẻ và đóng góp. Đó có thể là việc tìm hiểu di sản tại địa phương, tham gia hoạt động nghệ thuật cộng đồng, đọc sách, đến bảo tàng hoặc cùng gìn giữ những nét đẹp trong sinh hoạt gia đình, khu dân cư.
Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc: Kết nối từ cộng đồng
Theo kế hoạch, chuỗi hoạt động Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 18/11 đến ngày 24/11, kết nối Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với Ngày Văn hóa Việt Nam. Thông tin về kế hoạch và định hướng triển khai được đăng tải trên Báo Điện tử Chính phủ.
Việc tổ chức thành chuỗi hoạt động liên tục tạo cơ hội để các địa phương chủ động lựa chọn hình thức phù hợp với đặc điểm văn hóa, điều kiện thực tế và nhu cầu của người dân. Thay vì tập trung toàn bộ hoạt động vào một ngày duy nhất, tuần lễ văn hóa có thể mở rộng không gian tham gia, từ khu dân cư đến các thiết chế văn hóa, di tích, bảo tàng, thư viện và những địa điểm sinh hoạt công cộng.
Mối liên hệ giữa văn hóa và đại đoàn kết thể hiện rõ nhất ở đời sống cộng đồng. Những phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ, các lễ hội truyền thống, câu chuyện về lịch sử địa phương hay hoạt động văn nghệ tại khu dân cư đều góp phần tạo nên ký ức chung. Khi người dân cùng tham gia tổ chức và chia sẻ những giá trị ấy, văn hóa trở thành sợi dây kết nối con người, củng cố sự gắn bó giữa cá nhân với gia đình, cộng đồng và quê hương.
Tuy nhiên, để tinh thần ấy được thể hiện bằng kết quả cụ thể, việc tổ chức cần tránh hình thức và áp đặt. Mỗi địa phương có đặc trưng riêng; một chương trình phù hợp với đô thị lớn chưa chắc đã hiệu quả ở vùng nông thôn, miền núi hoặc địa bàn có điều kiện tiếp cận văn hóa còn hạn chế. Sự linh hoạt trong lựa chọn nội dung, cách thức tổ chức và đối tượng tham gia sẽ giúp ngày hội gần gũi hơn với đời sống thực tế.
Một hoạt động văn hóa có thể không cần sân khấu lớn hay kinh phí cao để tạo ra giá trị. Điều có ý nghĩa hơn là người dân tìm thấy sự liên hệ với cuộc sống của mình, được khuyến khích tham gia và nhìn thấy những đóng góp của bản thân trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc địa phương.
Lấy người dân làm trung tâm, biến thụ hưởng văn hóa thành cơ hội thực tế
Tại hội nghị ngày 12/10, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu để Ngày Văn hóa Việt Nam thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, trong đó người dân trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Đây là định hướng quan trọng, bởi mức độ phát triển văn hóa không chỉ thể hiện qua số lượng sự kiện được tổ chức, mà còn qua cơ hội tiếp cận và khả năng tham gia của mỗi người.
Trên thực tế, nhu cầu hưởng thụ văn hóa rất đa dạng. Có người tìm thấy niềm vui trong âm nhạc, sân khấu và điện ảnh; có người gắn bó với sách, bảo tàng, di tích hoặc các hình thức nghệ thuật dân gian. Với trẻ em và thanh thiếu niên, hoạt động trải nghiệm có thể giúp các em tiếp cận lịch sử, truyền thống và nghệ thuật bằng cách trực quan hơn. Với người cao tuổi, những không gian giao lưu và thực hành văn hóa còn là cơ hội duy trì kết nối xã hội, truyền lại ký ức và kinh nghiệm cho thế hệ sau.
Bởi vậy, mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa cần đi cùng việc quan tâm đến khả năng tiếp cận. Hoạt động tại cơ sở, thông tin dễ hiểu, địa điểm thuận tiện và hình thức tổ chức đa dạng sẽ giúp nhiều nhóm công chúng tham gia hơn. Công nghệ số cũng có thể hỗ trợ giới thiệu di sản, cung cấp thông tin về sự kiện và kết nối người dân với các nguồn tài nguyên văn hóa, song không nên thay thế hoàn toàn trải nghiệm trực tiếp tại cộng đồng.
Định hướng lấy người dân làm trung tâm còn đặt ra yêu cầu tôn trọng vai trò của những người đang trực tiếp gìn giữ văn hóa. Nghệ nhân, người thực hành nghệ thuật truyền thống, các câu lạc bộ văn hóa và những cộng đồng sở hữu di sản cần có cơ hội tham gia thực chất. Khi tiếng nói và tri thức của họ được coi trọng, hoạt động bảo tồn sẽ gắn chặt hơn với đời sống, tránh tình trạng chỉ giới thiệu văn hóa như một sản phẩm trưng bày.
Từ ngày hội đến động lực phát triển bền vững
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng nhấn mạnh văn hóa cần trở thành sức mạnh tinh thần, nội lực, động lực và nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời đóng vai trò điều tiết sự phát triển. Quan điểm này đặt văn hóa vào vị trí rộng hơn lĩnh vực biểu diễn hay bảo tồn di sản, gắn với chất lượng sống, cách ứng xử và khả năng phát triển của cộng đồng.
Khi được phát huy đúng hướng, nguồn lực văn hóa có thể đóng góp cho giáo dục, du lịch và các ngành công nghiệp sáng tạo. Những câu chuyện, di sản, sản phẩm thủ công, nghệ thuật biểu diễn và tri thức bản địa có thể tạo thêm giá trị kinh tế, đồng thời củng cố bản sắc của địa phương. Tuy nhiên, phát triển kinh tế từ văn hóa cần đi cùng trách nhiệm bảo tồn, tôn trọng cộng đồng và tránh khai thác quá mức làm mất đi giá trị vốn có.
Ngày Văn hóa Việt Nam vì thế cần được nhìn nhận như một quá trình lâu dài, chứ không chỉ là một mốc sự kiện trên lịch. Thành công của năm đầu tiên sẽ không chỉ nằm ở quy mô hoạt động hay mức độ truyền thông, mà còn ở khả năng khơi dậy sự quan tâm của người dân, tạo thêm cơ hội tham gia và hình thành những hoạt động văn hóa có thể tiếp tục duy trì sau tuần lễ.
Từ ngày 18/11 đến ngày 24/11/2026, chuỗi hoạt động Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ là dịp để các địa phương thể hiện bản sắc và huy động sự tham gia của cộng đồng. Xa hơn, đây cũng là cơ hội để mỗi người nhìn lại mối liên hệ của mình với văn hóa, từ những giá trị lớn lao của dân tộc đến nếp sống, ký ức và truyền thống trong gia đình, khu dân cư.
Khi người dân thực sự trở thành chủ thể sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng, văn hóa mới có thể hiện diện bền vững trong đời sống. Ngày Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức trên toàn quốc sẽ có ý nghĩa sâu sắc nếu từ dấu mốc này, cơ hội tiếp cận văn hóa được mở rộng, sự gắn kết cộng đồng được bồi đắp và các giá trị tốt đẹp tiếp tục được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Thể thao và Cuộc sống