Từ những hình ảnh về phố nghề, ký ức đô thị đến trải nghiệm thủ công truyền thống, trưng bày “Nét Kinh Kỳ – Hà Nội 36 phố phường” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám mở ra một cách tiếp cận sinh động về không gian văn hóa Kinh kỳ xưa trong đời sống hôm nay.
Hà Nội có những giá trị văn hóa không nằm trong những công trình đồ sộ mà hiện diện trong từng tên phố, mái nhà, cửa hiệu, sản phẩm thủ công và ký ức của nhiều thế hệ. Trong dòng chảy đó, câu chuyện về 36 phố phường từ lâu đã trở thành một phần đặc biệt của diện mạo Kinh kỳ. Trưng bày “Nét Kinh Kỳ – Hà Nội 36 phố phường” đang diễn ra tại khu vực Hậu viên khu Thái Học, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mang những câu chuyện ấy đến gần công chúng bằng hình ảnh, tư liệu và trải nghiệm nghề truyền thống. Theo thông tin chính thức từ Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình khai mạc sáng 12/9 và diễn ra đến ngày 19/9/2026 trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II.
“Nét Kinh Kỳ” mở lại câu chuyện về 36 phố phường
Điều làm nên sức hấp dẫn của khu phố cổ Hà Nội không chỉ nằm ở những tuyến phố đã được định hình qua thời gian mà còn ở câu chuyện về nghề nghiệp, giao thương và cộng đồng cư dân từng tạo nên sức sống cho từng khu phố. Với “Nét Kinh Kỳ – Hà Nội 36 phố phường”, những câu chuyện ấy được đặt trong một không gian văn hóa tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi quá khứ và hiện tại có cơ hội đối thoại với nhau.
Theo lịch hoạt động chính thức, trưng bày diễn ra từ ngày 12 đến 19/9/2026 tại khu vực Hậu viên khu Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Chương trình là một trong các hoạt động thuộc Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, cùng nhiều không gian văn hóa khác được tổ chức tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Điểm đáng chú ý của Nét Kinh Kỳ Hà Nội là cách tiếp cận di sản thông qua những chi tiết gần gũi. Hình ảnh phố phường, những con phố gắn với nghề thủ công, hoạt động buôn bán và đời sống cư dân được giới thiệu cùng các thông tin về lịch sử, tên gọi và đặc trưng nghề nghiệp. Qua đó, khái niệm “36 phố phường” không chỉ được nhìn như một hình ảnh quen thuộc trong ký ức về Hà Nội mà trở thành câu chuyện về quá trình hình thành và vận động của một đô thị.
Không gian trưng bày “Nét Kinh Kỳ – Hà Nội 36 phố phường” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Nguồn: Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám)
Phố cổ Hà Nội – ký ức được lưu giữ qua hình ảnh và tư liệu
Từ tên phố đến câu chuyện về phố nghề. Một trong những lớp ký ức quan trọng của Hà Nội nằm trong chính những tên phố. Đằng sau mỗi tên gọi là một phần lịch sử đô thị, là nghề nghiệp, sản phẩm hoặc hoạt động thương mại từng diễn ra và góp phần định hình diện mạo khu phố. Vì vậy, khi giới thiệu về 36 phố phường, câu chuyện không dừng ở việc tái hiện cảnh quan mà còn hướng tới việc giải thích mối quan hệ giữa con phố và đời sống của những cộng đồng đã từng sinh sống, làm việc tại đó.
Trong không gian Nét Kinh Kỳ, các hình ảnh và tư liệu giúp công chúng hình dung rõ hơn về diện mạo Kinh kỳ xưa, đồng thời gợi lại một Hà Nội từng được nhận diện qua những “phố hàng”, “phố nghề”. Cách kể này tạo ra một lát cắt giàu tính văn hóa về lịch sử đô thị, nơi nghề nghiệp và giao thương không tách rời đời sống cộng đồng mà cùng tham gia tạo nên bản sắc của thành phố.
Đây cũng là cách để câu chuyện phố cổ được tiếp cận gần hơn với thế hệ hôm nay. Thay vì chỉ nhìn di sản qua những kiến trúc đã trở thành biểu tượng, người xem có thể bắt đầu từ những câu hỏi giản dị hơn: Vì sao một con phố mang tên như vậy? Nghề gì từng tồn tại ở đó? Người thợ đã làm ra những sản phẩm như thế nào? Và những giá trị nào của nghề xưa vẫn còn hiện diện trong đời sống hiện đại?
Khi những hình ảnh cũ trở thành ký ức sống. Phố cổ Hà Nội từ lâu đã là nguồn cảm hứng trong hội họa, nhiếp ảnh, điêu khắc và nhiều loại hình nghệ thuật. Mái ngói, mặt phố, cửa hiệu, biển hàng, những góc phố và nhịp sống buôn bán tạo nên một diện mạo vừa đặc trưng vừa giàu khả năng gợi nhớ.
Trong Nét Kinh Kỳ, những hình ảnh và tư liệu về 36 phố phường được đặt cạnh nhau để tạo nên một câu chuyện có chiều sâu hơn về Hà Nội. Người xem không chỉ nhìn thấy một diện mạo đô thị trong quá khứ mà còn có thể nhận ra những lớp văn hóa đã góp phần hình thành nên Hà Nội ngày nay.
Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh di sản đô thị ngày càng cần được kể bằng những phương thức gần gũi với công chúng. Một bức ảnh, một tư liệu hay một câu chuyện về nghề có thể trở thành điểm khởi đầu để người trẻ tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nơi mình đang sống.
Từ phố nghề Thăng Long đến những làng nghề còn tiếp nối
Nếu phần trưng bày đưa công chúng trở về với ký ức của 36 phố phường Hà Nội, các hoạt động trải nghiệm lại tạo ra một cầu nối trực tiếp với đời sống hiện tại. Đây là điểm nhấn giúp “Nét Kinh Kỳ” không chỉ là một không gian để xem mà còn là nơi để tìm hiểu và tương tác với nghề truyền thống.
Các nghệ nhân đến từ một số làng nghề giới thiệu sản phẩm và kỹ thuật thủ công, trong đó có gốm Bát Tràng, gốm Bồ Bát, thêu ren, đan cói Kim Sơn, giấy dó Phong Khê. Những sản phẩm tưởng như quen thuộc trở thành điểm mở để công chúng tìm hiểu về nguyên liệu, kỹ thuật chế tác và kinh nghiệm nghề được truyền qua nhiều thế hệ.
Trải nghiệm để hiểu giá trị phía sau một sản phẩm
Một sản phẩm thủ công thường chứa đựng nhiều câu chuyện hơn những gì có thể nhìn thấy bằng mắt. Đó là câu chuyện về nguyên liệu, công cụ, kỹ thuật, sự khéo léo của người thợ và cả hệ thống tri thức nghề được tích lũy qua nhiều thế hệ.
Việc đưa nghệ nhân và hoạt động trải nghiệm vào không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám tạo thêm một lớp kết nối cho chương trình. Người tham dự có thể quan sát quá trình thực hành, tìm hiểu kỹ thuật và tiếp cận trực tiếp với những sản phẩm được tạo nên từ lao động thủ công. Từ đó, giá trị của nghề truyền thống được cảm nhận bằng trải nghiệm cụ thể thay vì chỉ thông qua thông tin giới thiệu.
Quan trọng hơn, hoạt động này tạo ra sự liên hệ giữa phố nghề Thăng Long xưa với các làng nghề vẫn đang tồn tại trong đời sống đương đại. Những nghề từng góp phần tạo nên sức sống thương mại của Kinh kỳ được nhìn trong một dòng chảy rộng hơn: từ quá khứ, qua hiện tại và hướng tới khả năng tiếp tục được trao truyền trong tương lai.
Đưa di sản Hà Nội đến gần hơn với thế hệ trẻ
Một trong những thách thức của việc bảo tồn di sản văn hóa là làm thế nào để những giá trị của quá khứ không trở thành câu chuyện xa cách với đời sống hiện tại. Với cách kết hợp giữa trưng bày hình ảnh, tư liệu và trải nghiệm, Nét Kinh Kỳ Hà Nội tạo ra một phương thức tiếp cận tương đối trực quan, trong đó người xem được quan sát, tìm hiểu và tương tác.
Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với những không gian văn hóa đương đại, khi công chúng không chỉ muốn tiếp nhận thông tin mà còn muốn có trải nghiệm cá nhân với di sản. Một câu chuyện về tên phố có thể dẫn đến việc tìm hiểu lịch sử; một sản phẩm thủ công có thể mở ra câu chuyện về làng nghề; còn một bức ảnh cũ có thể trở thành điểm bắt đầu cho việc khám phá sự thay đổi của Hà Nội qua thời gian.
Trong bối cảnh Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 lựa chọn chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”, những hoạt động như “Nét Kinh Kỳ” góp phần cụ thể hóa cách nhìn về di sản như một dòng chảy liên tục giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Website chính thức của Festival cũng xác định Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một trong những không gian trọng điểm của chương trình năm nay.
Một Hà Nội được kể từ những điều bình dị
Giá trị của 36 phố phường Hà Nội không chỉ nằm trong những gì còn lại về mặt vật chất. Đó còn là ký ức về nghề nghiệp, những tuyến phố buôn bán, cộng đồng cư dân, sản phẩm thủ công và cách con người từng tạo dựng đời sống đô thị. Những yếu tố ấy kết nối với nhau để hình thành một diện mạo Kinh kỳ có bản sắc riêng.
Bởi vậy, “Nét Kinh Kỳ” không đơn thuần tái hiện một Hà Nội đã thuộc về quá khứ. Qua hình ảnh, tư liệu và trải nghiệm nghề, chương trình đặt câu chuyện phố phường trong mối quan hệ với đời sống hôm nay, để công chúng có thể nhìn di sản như một phần đang tiếp tục vận động thay vì một ký ức bất động.
Từ một tên phố, một bức ảnh cũ hay một món đồ thủ công, câu chuyện về Hà Nội có thể được mở rộng thành câu chuyện về con người, nghề nghiệp, giao thương và văn hóa. Đó cũng là sức hấp dẫn bền bỉ của Kinh kỳ: càng đi sâu vào những điều tưởng như bình dị, càng nhận ra phía sau là một lịch sử đô thị nhiều lớp và một hệ thống giá trị văn hóa phong phú.
Cơ hội trải nghiệm “Nét Kinh Kỳ” trong Festival Thăng Long – Hà Nội 2026
Theo thông tin chính thức của Văn Miếu – Quốc Tử Giám, “Nét Kinh Kỳ – Hà Nội 36 phố phường” diễn ra từ ngày 12 đến 19/9/2026 tại Hậu viên khu Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Không gian được mở cửa trong thời gian diễn ra Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026.
Với sự kết hợp giữa tư liệu lịch sử và trải nghiệm thủ công, chương trình mang đến một hành trình khám phá Hà Nội từ những lát cắt gần gũi nhất. Đó là những con phố, những nghề thủ công, những sản phẩm được làm bằng đôi tay và những ký ức đã góp phần tạo nên diện mạo Kinh kỳ.
“Nét Kinh Kỳ” vì thế không chỉ kể lại câu chuyện về 36 phố phường, mà còn gợi mở một cách nhìn về di sản Hà Nội: di sản chỉ thực sự sống khi được hiểu, được trải nghiệm và tiếp tục được kết nối với đời sống của con người hôm nay.
Thể thao và Cuộc sống