Sơn Thần Thủy Quái: Khi truyền thuyết Việt bước vào không gian xiếc hiện đại
Một câu chuyện đã quen thuộc qua nhiều thế hệ đang được Liên đoàn Xiếc Việt Nam tiếp cận bằng một ngôn ngữ sân khấu mới. Với “Sơn Thần Thủy Quái”, truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh được chuyển hóa thành một tác phẩm xiếc kết hợp công nghệ trình chiếu, âm nhạc, ánh sáng và hiệu ứng nước, hướng tới tạo nên trải nghiệm trực quan dành cho khán giả hôm nay.
Theo thông tin từ Liên đoàn Xiếc Việt Nam, chương trình được xây dựng dành cho khán giả gia đình và thiếu nhi, với câu chuyện xoay quanh cuộc đối đầu giữa núi và nước. Chương trình dự kiến biểu diễn tại Rạp Xiếc Trung ương, 67–69 Trần Nhân Tông, Hà Nội, trong các suất từ ngày 25/9/2026.
“Sơn Thần Thủy Quái” kết hợp nghệ thuật xiếc với công nghệ trình chiếu để kể lại truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại (Ảnh: Liên đoàn Xiếc Việt Nam)
Sơn Tinh – Thủy Tinh được kể bằng ngôn ngữ xiếc mới
Điểm đáng chú ý của Sơn Thần Thủy Quái nằm ở cách câu chuyện dân gian được tổ chức lại trên sân khấu. Thay vì trình bày truyền thuyết theo hình thức kể chuyện thông thường, ê-kíp sáng tạo sử dụng các kỹ thuật biểu diễn của xiếc để tạo nên chuyển động, nhịp điệu và xung đột giữa hai thế giới núi rừng và nước.
Theo giới thiệu chính thức của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, chương trình kết hợp các màn đu dây trên không, nhào lộn, đối kháng, thăng bằng cùng hệ thống hình ảnh trình chiếu Mapping Panorama 360°, qua đó mở rộng không gian biểu diễn vượt ra ngoài sân khấu truyền thống.
Công nghệ trở thành một phần của câu chuyện. Ở tác phẩm này, công nghệ không chỉ được sử dụng như một lớp hình ảnh trang trí. Hệ thống 3D Mapping và hiệu ứng sân khấu được thiết kế để thay đổi không gian theo diễn biến câu chuyện, từ cảnh quan làng quê, núi rừng đến thế giới của nước và những màn đối đầu giữa Sơn Thần với Thủy Quái.
Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết chương trình sử dụng 3D Mapping kết hợp hệ thống phun nước và màn nước, tạo nên không gian biểu diễn có tính tương tác thị giác cao. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương làm mới sản phẩm xiếc bằng cách kết hợp giá trị văn hóa truyền thống với công nghệ sân khấu đương đại.
Từ truyền thuyết dân gian đến trải nghiệm sân khấu 360°
Trong cách tiếp cận mới, câu chuyện Sơn Tinh – Thủy Tinh không chỉ được nhìn từ một phía sân khấu mà được mở rộng thành một không gian bao quanh khán giả. Núi rừng, đại dương, nước và những chuyển động của thiên nhiên được tạo dựng bằng sự kết hợp giữa hình ảnh kỹ thuật số, ánh sáng, âm thanh và nghệ thuật biểu diễn trực tiếp.
Điều này tạo điều kiện để những kỹ thuật đặc trưng của xiếc được đặt trong một mạch kể chuyện rõ ràng hơn. Các động tác trên không, nhào lộn hay thăng bằng không đơn thuần là những màn trình diễn kỹ thuật mà trở thành phương tiện thể hiện sức mạnh, sự đối đầu và chuyển động của các nhân vật.
Theo website chính thức của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, chương trình còn khai thác hình ảnh làng quê Việt Nam và đưa các tiết mục với động vật như khỉ, chó, ngựa vào không gian câu chuyện, tạo thêm màu sắc gần gũi với khán giả nhỏ tuổi.
Giữ hồn truyền thuyết trong diện mạo đương đại
Sự đổi mới của Sơn Thần Thủy Quái không nằm ở việc thay thế chất liệu truyền thống bằng công nghệ mà ở cách hai yếu tố này được đặt cạnh nhau. Truyền thuyết vẫn là nền tảng của tác phẩm, trong khi xiếc, âm nhạc, ánh sáng và hình ảnh kỹ thuật số trở thành phương tiện để câu chuyện tiếp cận thế hệ khán giả mới.
Đây cũng là hướng phát triển mà Liên đoàn Xiếc Việt Nam đang theo đuổi trong quá trình làm mới sản phẩm nghệ thuật. NSND Tống Toàn Thắng từng nhấn mạnh rằng việc làm mới xiếc cần đặt kỹ thuật trong câu chuyện, đồng thời chú trọng bản sắc và giá trị nghệ thuật thay vì chỉ tạo ra những màn trình diễn gây ấn tượng về thị giác.
Trong năm 2026, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đặt mục tiêu dàn dựng và làm mới khoảng 20–25 chương trình, tiết mục, tập trung kết hợp giữa xiếc truyền thống và các yếu tố nghệ thuật đương đại.
Một cách đưa văn hóa Việt đến gần khán giả trẻ
Điều đáng chú ý nhất ở Sơn Thần Thủy Quái có lẽ không chỉ nằm ở quy mô công nghệ mà ở nỗ lực đưa một chất liệu văn hóa quen thuộc đến gần trẻ em bằng phương thức kể chuyện phù hợp với thói quen thưởng thức hiện đại.
Một truyền thuyết từng được kể qua sách giáo khoa, truyện dân gian hay lời kể của ông bà, cha mẹ nay có thể xuất hiện trong một không gian với hình ảnh 360°, ánh sáng, âm thanh, màn nước và những màn biểu diễn trên không. Sự thay đổi về hình thức, nếu được đặt trên nền tảng của câu chuyện và giá trị văn hóa, có thể mở thêm một cánh cửa để khán giả trẻ tiếp cận di sản bằng cảm giác trực quan và sinh động hơn.
Với thời lượng khoảng 75 phút theo thông tin được cung cấp, chương trình hướng đến một trải nghiệm nghệ thuật dành cho gia đình, trong đó yếu tố giải trí được kết hợp với câu chuyện về thiên nhiên, con người và những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Từ núi rừng đến đại dương, từ câu chuyện dân gian đến công nghệ sân khấu, “Sơn Thần Thủy Quái” cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý của xiếc Việt Nam: không rời bỏ chất liệu truyền thống mà tìm cách kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại. Khi Sơn Tinh và Thủy Tinh bước ra khỏi trang truyện để xuất hiện giữa ánh sáng, màn nước và những chuyển động trên không, câu chuyện cũ có thêm một đời sống mới trên sân khấu hôm nay.
Thông tin chương trình
“Sơn Thần Thủy Quái” dự kiến biểu diễn tại Rạp Xiếc Trung ương, 67–69 Trần Nhân Tông, Hà Nội. Lịch hiện được Liên đoàn Xiếc Việt Nam công bố gồm suất 20h ngày 25/9, 16h30 ngày 26/9 và 10h ngày 27/9/2026.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
