Ngày 20/10/2026, Hội nghị quan chức cấp cao ASEAN về Thể thao lần thứ 17 (SOMS-17) bắt đầu tại Siem Reap, Campuchia, mở đầu chuỗi hoạt động chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Thể thao lần thứ 9 (AMMS-9) và các cuộc họp liên quan. Với sự tham dự của đại diện các quốc gia thành viên cùng nhiều tổ chức quốc tế, hội nghị tập trung đánh giá chương trình hợp tác giai đoạn 2021–2025 và xây dựng định hướng phát triển thể thao khu vực trong giai đoạn 2026–2030. Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh tham dự hội nghị.
Hội nghị SOMS-17 đặt nền móng cho giai đoạn phát triển mới
Diễn ra từ ngày 20 đến 22/10/2026 tại Siem Reap, Hội nghị SOMS-17 là một trong những hoạt động quan trọng trong tiến trình hợp tác thể thao ASEAN. Không chỉ là diễn đàn trao đổi giữa các cơ quan quản lý thể thao, hội nghị còn tạo cơ hội để các quốc gia thành viên cùng nhìn lại kết quả đã đạt được, xác định những vấn đề cần ưu tiên và thống nhất phương hướng phối hợp trong những năm tiếp theo.
Chương trình nghị sự tập trung vào việc cập nhật tình hình Quỹ Thể thao ASEAN, xem xét báo cáo đánh giá cuối kỳ Kế hoạch công tác thể thao ASEAN giai đoạn 2021–2025 và thảo luận kế hoạch mới cho giai đoạn 2026–2030.
Đây là bước chuyển có ý nghĩa đối với thể thao khu vực. Một kế hoạch hợp tác mới không chỉ cần kế thừa những chương trình đã phát huy hiệu quả mà còn phải đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của thể thao hiện đại, từ chất lượng huấn luyện, chăm sóc sức khỏe vận động viên đến tính toàn vẹn trong thi đấu, khả năng tiếp cận thể thao và vai trò của hoạt động thể chất đối với cộng đồng.
Từ đánh giá kết quả đến xây dựng mục tiêu có thể đo lường
Một nội dung đáng chú ý của SOMS-17 là việc gắn kế hoạch công tác thể thao ASEAN giai đoạn 2026–2030 với các chỉ số hiệu suất chính trong Khung kết quả Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu để các chương trình hợp tác không dừng ở những cam kết chung, mà cần có mục tiêu và tiêu chí theo dõi cụ thể.
Trên cơ sở báo cáo từ Ban Thư ký ASEAN về các quyết định liên quan của SOMS-16 tổ chức tại Hà Nội vào tháng 10/2025, các đại biểu tiếp tục xem xét tình hình triển khai công việc và những nội dung cần điều chỉnh cho giai đoạn mới.
Giá trị của tiến trình này nằm ở khả năng kết nối chính sách với thực tiễn. Từ đào tạo chuyên môn đến tổ chức các sự kiện thể thao, từ trao đổi tri thức đến hỗ trợ các nhóm vận động viên có nhu cầu đặc thù, hiệu quả hợp tác cần được thể hiện qua năng lực thực hiện và lợi ích mang lại cho từng quốc gia, cũng như toàn khu vực.
Trong bối cảnh các nước ASEAN có điều kiện phát triển thể thao khác nhau, việc tăng cường phối hợp và chia sẻ nguồn lực càng có ý nghĩa. Đây cũng là cơ sở để thể thao trở thành một lĩnh vực hợp tác thiết thực, góp phần thúc đẩy sự gắn kết giữa các quốc gia thành viên.
Hội nghị SOMS-17 quy tụ đại diện các quốc gia ASEAN và các tổ chức đối tác quốc tế (Ảnh: Cục thể dục Thể thao)
Thể thao ASEAN mở rộng hợp tác về huấn luyện, y học và đổi mới sáng tạo
Bên cạnh việc xây dựng kế hoạch tổng thể, SOMS-17 dành sự quan tâm đáng kể cho các sáng kiến chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng phát triển thể thao. Các nội dung được thảo luận cho thấy hợp tác khu vực ngày càng hướng đến những yếu tố nền tảng, thay vì chỉ tập trung vào thành tích tại các đại hội.
Malaysia thúc đẩy hệ sinh thái chuyên môn thể thao. Tại hội nghị, Malaysia báo cáo tiến độ triển khai Trung tâm Xuất sắc ASEAN về Huấn luyện Thể thao, đồng thời đề xuất định hướng về khung chương trình giảng dạy, tiêu chuẩn huấn luyện, chương trình đào tạo giai đoạn 2026–2027 và kho lưu trữ tri thức kỹ thuật số.
Nếu được triển khai hiệu quả, những sáng kiến này có thể tạo thêm điều kiện để các quốc gia chia sẻ kiến thức, tiếp cận phương pháp huấn luyện và nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực. Trong thể thao thành tích cao, sự khác biệt không chỉ đến từ năng khiếu của vận động viên mà còn phụ thuộc vào chất lượng huấn luyện, khả năng phân tích chuyên môn và việc ứng dụng tri thức khoa học vào quá trình tập luyện.
Malaysia cũng trình bày đề án thành lập Mạng lưới Y học thể thao và Hiệu suất thể thao ASEAN, cùng đề xuất xây dựng Trung tâm Công nghệ và Đổi mới sáng tạo thể thao ASEAN. Các nội dung này mở ra hướng trao đổi về chăm sóc sức khỏe, tối ưu hóa hiệu suất vận động và ứng dụng công nghệ vào quá trình phát triển thể thao.
Đối với vận động viên, khoa học thể thao và y học thể thao có vai trò trực tiếp trong việc theo dõi thể trạng, phòng ngừa chấn thương, hỗ trợ phục hồi và duy trì phong độ. Đối với các cơ quan quản lý, hợp tác trong những lĩnh vực này còn giúp mở rộng khả năng tiếp cận kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn giữa các quốc gia.
Từ phòng chống doping đến thể thao hòa nhập
Một lĩnh vực quan trọng khác tại SOMS-17 là bảo đảm môi trường thể thao công bằng, an toàn và có trách nhiệm. Trong phiên họp mở rộng, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) cập nhật các chương trình hợp tác liên quan đến kế hoạch công tác mới. Cơ quan Phòng chống Doping thế giới (WADA) và Tổ chức phòng chống Doping khu vực Đông Nam Á (SEARADO) trao đổi về nâng cao năng lực, giáo dục phòng chống doping và bảo đảm việc tuân thủ các quy định tại các quốc gia thành viên.
Phòng chống doping không chỉ là câu chuyện kiểm tra và xử lý vi phạm. Công tác giáo dục, phổ biến quy định và nâng cao nhận thức cho vận động viên, huấn luyện viên, đội ngũ hỗ trợ cũng là những yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe, sự công bằng và giá trị trung thực của thể thao.
Bên cạnh đó, sự tham gia của Liên đoàn Thể thao Người khuyết tật Đông Nam Á, UNESCO, TAFISA, Thế vận hội Đặc biệt, Liên đoàn Y học Thể thao châu Á cùng nhiều tổ chức đối tác khác cho thấy phạm vi hợp tác của ASEAN ngày càng đa dạng. Những cuộc trao đổi này tạo cơ hội để các bên tìm kiếm lĩnh vực phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối nguồn lực cho các chương trình thể thao.
Đáng chú ý, thể thao thích ứng và việc hỗ trợ vận động viên khuyết tật cũng được đặt trong mối liên hệ với khoa học thể thao, y học thể thao và phục hồi chức năng. Điều đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển thể thao không chỉ hướng đến thành tích, mà còn cần quan tâm đến điều kiện tập luyện và khả năng tham gia của những nhóm đối tượng khác nhau.
Hợp tác khu vực gắn với thanh thiếu niên, văn hóa và các đại hội thể thao
SOMS-17 không chỉ bàn về thể thao thành tích cao hay các vấn đề quản lý chuyên môn. Nhiều nội dung được đưa ra thảo luận còn cho thấy thể thao đang được nhìn nhận như một nguồn lực phục vụ đời sống xã hội, giáo dục thanh thiếu niên và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Đưa thể thao đến gần hơn với cộng đồng trẻ. Tại hội nghị, Thái Lan chia sẻ định hướng lồng ghép thể thao vào công tác phòng chống tội phạm ở thanh thiếu niên, hướng tới tăng cường khả năng thích ứng và sức chống chịu của xã hội. Cách tiếp cận này đặt hoạt động thể chất trong mối liên hệ với môi trường sống, giáo dục và sự phát triển của người trẻ.
Thể thao có thể tạo ra không gian để thanh thiếu niên hình thành thói quen sinh hoạt tích cực, rèn luyện kỷ luật, tinh thần đồng đội và khả năng tôn trọng quy tắc. Tuy nhiên, để những giá trị đó phát huy hiệu quả, hoạt động thể thao cần được tổ chức phù hợp với điều kiện địa phương, có sự tham gia của nhà trường, gia đình và cộng đồng.
Trong khi đó, Campuchia thúc đẩy đề án tổ chức Cuộc thi các môn thể thao và trò chơi dân gian ASEAN nhằm góp phần bảo tồn di sản văn hóa. Đây là hướng tiếp cận kết nối vận động thể chất với ký ức cộng đồng, những trò chơi truyền thống và bản sắc của các dân tộc trong khu vực.
Việc gìn giữ trò chơi dân gian thông qua hoạt động giao lưu có thể tạo thêm cơ hội để thế hệ trẻ tìm hiểu văn hóa của chính mình, đồng thời tiếp cận những nét đặc trưng của các quốc gia láng giềng. Tinh thần thể thao trong trường hợp này không chỉ nằm ở cạnh tranh, mà còn ở sự hiểu biết, tôn trọng và chia sẻ giữa các cộng đồng.
Các quốc gia thành viên cũng rà soát những dự án thuộc Khu vực Thể thao ASEAN giai đoạn II và chương trình kỷ niệm Ngày Thể thao ASEAN năm 2026, nhằm điều chỉnh hoạt động cho phù hợp với định hướng hợp tác mới.
Chuẩn bị cho các đại hội và sự kiện thể thao khu vực
Công tác chuẩn bị cho các đại hội thể thao tiếp tục là một nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự. Theo thông tin của Cục Thể dục thể thao Việt Nam, Thái Lan báo cáo về SEA Games 33 và ASEAN Para Games 13; Malaysia cập nhật công tác chuẩn bị cho SEA Games 34 và ASEAN Para Games 14.
Đáng chú ý, phần chuẩn bị của Malaysia đề cập đến các giải pháp hỗ trợ kỹ thuật trên nhiều phương diện, bao gồm khoa học thể thao, y học thể thao, phục hồi chức năng, phòng ngừa chấn thương và khoa học thể thao thích ứng dành cho vận động viên khuyết tật. Đây là những yếu tố có ý nghĩa đối với chất lượng tổ chức đại hội, đồng thời liên quan trực tiếp đến sức khỏe và điều kiện thi đấu của vận động viên.
Brunei Darussalam và Indonesia cũng thông tin về kế hoạch đăng cai Đại hội Thể thao Học sinh ASEAN lần thứ 14 và lần thứ 15. Các sự kiện dành cho học sinh có vai trò riêng trong hệ thống thể thao khu vực, bởi đây là môi trường để phát hiện năng khiếu, tăng cường giao lưu và nuôi dưỡng niềm yêu thích vận động từ sớm.
Ngoài các hoạt động nói trên, chương trình SOMS-17 và những cuộc họp liên quan còn bao gồm Hội nghị SOMS+Nhật Bản lần thứ 9 dự kiến diễn ra ngày 21/10, cuộc họp nhóm công tác kỹ thuật về bản ghi nhớ ASEAN–FIFA, cùng Hội nghị SOMS+Trung Quốc lần thứ 5 vào ngày 22/10. Các hoạt động này tạo thêm không gian để ASEAN trao đổi với đối tác, mở rộng hợp tác chuyên môn và kết nối những chương trình phát triển thể thao.
Theo lịch trình được công bố, các đại biểu còn tham gia hoạt động chạy bộ phong trào và chương trình tìm hiểu không gian văn hóa tại Siem Reap. Chuỗi sự kiện dự kiến khép lại bằng tiệc chia tay ngày 23/10/2026.
Việt Nam tham dự SOMS-17, cùng thúc đẩy kết nối thể thao ASEAN
Việc Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh tham dự SOMS-17 thể hiện sự tham gia của Việt Nam trong cơ chế hợp tác thể thao cấp quan chức ASEAN. Tại một diễn đàn tập trung xây dựng định hướng cho giai đoạn 2026–2030, sự hiện diện của các đại diện quốc gia là cơ hội để trao đổi quan điểm, cập nhật tiến trình hợp tác và đóng góp vào những chương trình chung của khu vực.
Hội nghị lần thứ 16 và Hội nghị Bộ trưởng Thể thao ASEAN lần thứ 8 đã diễn ra tại Hà Nội vào tháng 10/2025, trước khi Việt Nam chuyển giao vai trò chủ tịch AMMS cho Campuchia. Trên nền tảng đó, chuỗi hoạt động tại Siem Reap tiếp tục tiến trình phối hợp giữa các quốc gia thành viên và đối tác quốc tế.
Trước khi kết thúc chương trình, Campuchia dự kiến thông báo thời gian và địa điểm tổ chức SOMS-18 trong năm 2027. Các nội dung được thảo luận tại SOMS-17 cũng sẽ được tổng hợp trong báo cáo trình Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Thể thao lần thứ 9 (AMMS-9).
Từ hoạch định chính sách, đào tạo huấn luyện viên, phát triển y học thể thao đến phòng chống doping, thể thao hòa nhập và bảo tồn trò chơi truyền thống, chương trình nghị sự của SOMS-17 phản ánh phạm vi ngày càng rộng của hợp tác thể thao khu vực. Những lĩnh vực này có điểm chung: muốn phát triển bền vững, thể thao cần được xây dựng trên nền tảng chuyên môn vững chắc, cơ chế phối hợp hiệu quả và sự quan tâm đến con người.
Kết quả cuối cùng của kế hoạch công tác ASEAN giai đoạn 2026–2030 sẽ phụ thuộc vào cách các sáng kiến được cụ thể hóa, nguồn lực được huy động và tiến độ thực hiện được theo dõi. Dù vậy, việc các quốc gia cùng thảo luận những vấn đề từ sân tập đến đời sống cộng đồng đã tạo nền tảng quan trọng để thể thao tiếp tục đóng góp vào tình đoàn kết, sự thấu hiểu và phát triển chung của Đông Nam Á.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
