Lần đầu tiên trong lịch sử Đại hội Thể thao trẻ Olympic (Youth Olympic Games), Đội tuyển Olympic Người tị nạn (Refugee Olympic Team - EOR) sẽ chính thức góp mặt tại Dakar 2026. Đội tuyển được giới thiệu tại Phiên họp lần thứ 146 của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) bởi Trưởng đoàn Yiech Pur Biel. Đây là bước phát triển tiếp theo của sáng kiến Olympic dành cho người tị nạn sau ba kỳ Thế vận hội mùa hè tại Rio 2016, Tokyo 2020 và Paris 2024. Việc mở rộng sang Olympic trẻ không chỉ tạo cơ hội cho các tài năng trẻ tiếp tục theo đuổi đam mê thể thao mà còn khẳng định cam kết lâu dài của IOC trong việc thúc đẩy bình đẳng, hòa nhập và đoàn kết thông qua thể thao.
Sáu vận động viên đại diện cho hàng triệu người tị nạn trên thế giới
Đội tuyển Olympic Người tị nạn tại Dakar 2026 gồm sáu vận động viên trẻ với tỷ lệ cân bằng giới tính hoàn toàn, gồm ba nam và ba nữ. Trong môn judo có Arno thi đấu hạng cân dưới 55kg nam. Điền kinh có Clement tranh tài nội dung 800m nam, Florence thi đấu 200m nữ, Nyataba thi đấu 800m nữ và Rachid tranh tài nội dung 200m nam. Ở môn taekwondo, Lourance sẽ thi đấu hạng cân dưới 49kg nữ. Các vận động viên hiện được Ủy ban Olympic Kenya và Uganda bảo trợ, đang sinh sống, học tập và tập luyện tại hai quốc gia tiếp nhận số lượng lớn người tị nạn ở châu Phi. Họ không chỉ đại diện cho bản thân mà còn mang theo khát vọng và niềm hy vọng của hàng triệu người buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, xung đột và thiên tai.
Yiech Pur Biel – Từ người tị nạn đến biểu tượng truyền cảm hứng của phong trào Olympic
Ít ai hiểu rõ giá trị của cơ hội như Yiech Pur Biel. Sinh ra tại Nam Sudan, ông từng trải qua tuổi thơ trong trại tị nạn Kakuma của Kenya trước khi trở thành thành viên Đội tuyển Olympic Người tị nạn đầu tiên tại Rio 2016. Sau hành trình đầy nghị lực ấy, Biel được bầu làm thành viên IOC, đồng thời đảm nhiệm vai trò Đại sứ thiện chí của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) và là thành viên Hội đồng Quỹ Olympic vì Người tị nạn (Olympic Refuge Foundation). Phát biểu tại lễ công bố đội tuyển, ông nhấn mạnh rằng Dakar 2026 sẽ là cột mốc có thể thay đổi cuộc đời các vận động viên trẻ, giống như Rio 2016 đã từng thay đổi cuộc đời ông. Theo Biel, thể thao không chỉ mở ra cánh cửa của những giải đấu lớn mà còn tạo điều kiện để người tị nạn trở thành nguồn cảm hứng tích cực cho cộng đồng trên toàn thế giới.
Châu Phi – Trung tâm của thông điệp nhân văn tại Olympic trẻ 2026
Việc Dakar trở thành thành phố đăng cai Đại hội Thể thao trẻ Olympic đầu tiên trên lục địa châu Phi mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện thể thao. Theo số liệu năm 2026 của UNHCR, thế giới hiện có hơn 117 triệu người phải di dời, trong đó khoảng 39% là trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi. Riêng khu vực Đông và Nam Phi đang tiếp nhận khoảng 16 triệu người di dời, với Uganda và Kenya là hai quốc gia có số lượng người tị nạn và người xin tị nạn lớn nhất khu vực. Trong bối cảnh đó, việc toàn bộ các thành viên của Đội tuyển Olympic Người tị nạn đều được tuyển chọn từ Kenya và Uganda càng làm nổi bật vai trò của châu Phi trong nỗ lực giải quyết những thách thức nhân đạo toàn cầu và khẳng định sức mạnh kết nối của thể thao.
Từ sân chơi cộng đồng đến đấu trường Olympic
Con đường đến với Dakar 2026 của nhiều vận động viên bắt đầu từ những chương trình thể thao cộng đồng dành cho người tị nạn. Tại Uganda, một số vận động viên được tuyển chọn thông qua Game Connect – chương trình do Quỹ Olympic vì Người tị nạn tài trợ nhằm tạo cơ hội tập luyện và phát triển tài năng cho thanh thiếu niên phải di dời. Đây cũng là lần đầu tiên các hoạt động thể thao cộng đồng được kết nối trực tiếp với chương trình phát triển vận động viên thành tích cao Refugee Athlete Support Programme do Olympic Solidarity hỗ trợ. Sau khi được lựa chọn, sáu vận động viên sẽ tham gia đợt tập huấn tại Kaptagat (Kenya) để chuẩn bị cho lễ khai mạc Đại hội vào ngày 31/10/2026.
Dakar 2026 – Đại hội của thế hệ trẻ và khát vọng tương lai
Theo kế hoạch của IOC, Đại hội Thể thao trẻ Olympic Dakar 2026 sẽ diễn ra từ ngày 31/10 đến ngày 13/11/2026 với sự tham dự của khoảng 2.700 vận động viên dưới 17 tuổi đến từ khắp thế giới. Các cuộc tranh tài sẽ được tổ chức tại ba khu vực gồm Dakar, Diamniadio và Saly. Đây không chỉ là kỳ Olympic trẻ đầu tiên được tổ chức tại châu Phi mà còn được kỳ vọng trở thành biểu tượng của sự đổi mới, phát triển bền vững và mở rộng cơ hội tiếp cận thể thao cho thanh thiếu niên trên toàn cầu.
Thể thao – Cầu nối của hy vọng và hòa nhập
Theo quy định của IOC và UNHCR, để đủ điều kiện tham gia Chương trình Hỗ trợ vận động viên người tị nạn, các vận động viên phải đạt trình độ thi đấu đỉnh cao ở môn thể thao của mình và được UNHCR chính thức công nhận là người tị nạn tại quốc gia đang cư trú. Thông qua Quỹ Olympic vì Người tị nạn cùng sự phối hợp của các Ủy ban Olympic quốc gia và các liên đoàn thể thao quốc tế, IOC mong muốn tạo dựng môi trường tập luyện an toàn, giúp những thanh thiếu niên phải rời xa quê hương có cơ hội tìm lại sự tự tin, kết nối cộng đồng và xây dựng tương lai bằng chính năng lực của mình. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà phong trào Olympic luôn theo đuổi: sử dụng sức mạnh của thể thao để thúc đẩy hòa bình, đoàn kết và bảo đảm rằng không ai bị bỏ lại phía sau.
Dakar 2026 – Nơi những giấc mơ được tiếp tục
Khi bước vào sân vận động dưới lá cờ Olympic, sáu vận động viên của Đội tuyển Olympic Người tị nạn sẽ không đại diện cho bất kỳ quốc gia nào, nhưng họ sẽ mang theo kỳ vọng của hơn 117 triệu người đang phải sống trong cảnh di dời trên toàn thế giới. Dù kết quả thi đấu ra sao, sự hiện diện của họ tại Dakar 2026 đã là minh chứng mạnh mẽ cho khả năng thay đổi cuộc đời mà thể thao mang lại. Đó là hành trình của ý chí, của nghị lực và của niềm tin rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, con người vẫn luôn có thể tìm thấy hy vọng để vươn tới tương lai.
Nguồn: Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC)
Thể thao và Cuộc sống