Tối 11/9, Hoàng thành Thăng Long sẽ trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình văn hóa kéo dài 10 ngày khi Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II chính thức khai mạc với chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”. Không chỉ là một sự kiện nghệ thuật, Festival năm nay được Hà Nội định vị như một không gian kết nối giữa di sản, sáng tạo và đời sống đương đại, nơi những giá trị được hình thành qua hàng nghìn năm lịch sử được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu, công nghệ và nghệ thuật hôm nay.
Festival diễn ra từ 11 đến 20/9/2026 tại nhiều không gian văn hóa, di sản và công cộng tiêu biểu của Thủ đô. Chương trình do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp cùng các sở, ban, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan. Mục tiêu không chỉ là tôn vinh, bảo tồn và quảng bá di sản Thăng Long – Hà Nội mà còn thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật, giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, qua đó góp phần phát triển các ngành công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
“Dòng chảy di sản” – từ ký ức lịch sử đến sáng tạo đương đại
Di sản không đứng yên trong quá khứ. Điểm đặc biệt của Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 nằm ngay trong cách tiếp cận chủ đề. “Dòng chảy di sản – Heritage Flow” không đặt di sản trong một không gian tĩnh, nơi công chúng chỉ đứng trước những giá trị đã được định hình để quan sát và chiêm ngưỡng. Thay vào đó, di sản được nhìn như một dòng chảy liên tục, đi qua quá khứ, hiện tại và tương lai; được trao truyền qua các thế hệ, tiếp nhận bằng những cách thức mới và tiếp tục được sáng tạo trong đời sống hôm nay. Đây cũng là tinh thần được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội xác định trong quá trình xây dựng Festival lần thứ II.
Cách tiếp cận này tạo ra một hướng đi đáng chú ý cho một Festival về di sản. Thay vì chỉ tái hiện lịch sử, chương trình hướng đến việc đặt những giá trị truyền thống vào cuộc đối thoại với nghệ thuật đương đại. Âm nhạc, múa, sân khấu, thiết kế, công nghệ trình diễn và các hình thức tương tác mới cùng tham gia vào quá trình kể chuyện, giúp những chất liệu vốn quen thuộc với người Hà Nội được tiếp cận dưới một góc nhìn khác.
Theo định hướng của thành phố, Festival không chỉ giới thiệu di sản mà còn kết nối di sản với nghệ thuật, giáo dục, du lịch và văn hóa cộng đồng. Đây là bước chuyển quan trọng khi di sản được nhìn nhận không chỉ như đối tượng cần bảo tồn mà còn là nguồn lực cho sáng tạo và phát triển các sản phẩm văn hóa mới.
Dàn nghệ sĩ nổi tiếng hội tụ tại Festival Thăng Long – Hà Nội (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Hoàng thành Thăng Long trở thành sân khấu của công nghệ. Đêm khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long lúc 20h ngày 11/9 được thiết kế như điểm nhấn mở màn của toàn bộ Festival. Theo thông tin chính thức, chương trình có quy mô khoảng 5.000 đại biểu và khách mời trong nước, quốc tế, kết hợp các loại hình ca, múa, nhạc với công nghệ trình diễn hiện đại như 3D mapping, thực tế ảo tăng cường AR, sàn xoay và các hiệu ứng sân khấu.
Ở đây, công nghệ không đơn thuần được sử dụng như một lớp hiệu ứng thị giác. Quan trọng hơn, công nghệ trở thành phương tiện để mở rộng cách công chúng tiếp cận di sản. Những công trình, hình ảnh và câu chuyện gắn với Thăng Long – Hà Nội có thể được tái hiện trong một không gian mới, tạo ra sự tương tác giữa kiến trúc lịch sử và ngôn ngữ trình diễn hiện đại.
Chính sự kết hợp này tạo nên tinh thần “Heritage Flow”: di sản vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi nhưng cách kể chuyện không ngừng vận động. Một công trình cổ có thể trở thành phông nền cho nghệ thuật đương đại; một làn điệu truyền thống có thể bước lên sân khấu với cách phối khí mới; những câu chuyện lịch sử có thể được chuyển tải bằng hình ảnh số và công nghệ trình diễn.
Một Festival trải rộng qua nhiều không gian văn hóa của Hà Nội
Từ Hoàng thành Thăng Long đến Bát Tràng. Festival năm nay không chỉ diễn ra trong một không gian sân khấu tập trung mà được mở rộng thành một hành trình qua nhiều địa điểm giàu giá trị văn hóa của Hà Nội. Cách tổ chức này giúp đưa khán giả rời khỏi mô hình thưởng thức nghệ thuật truyền thống để trực tiếp bước vào những không gian đã hình thành nên bản sắc của Thủ đô.
Tại Bát Tràng, chương trình nghệ thuật “Thanh âm Gốm” diễn ra ngày 19/9 khai thác âm thanh từ chất liệu và nhạc cụ gốm, tạo cuộc gặp gỡ giữa nghề thủ công truyền thống và nghệ thuật đương đại. Đây là một ví dụ rõ nét cho cách Festival đưa di sản nghề nghiệp và văn hóa làng nghề vào ngôn ngữ biểu đạt mới.
Tại Bảo tàng Hà Nội, từ ngày 11/9 đến hết năm 2026 sẽ diễn ra các hoạt động triển lãm, trải nghiệm và trình diễn di sản văn hóa phi vật thể với sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, câu lạc bộ, trường đào tạo và các không gian văn hóa sáng tạo.
Trong khi đó, khu vực Tượng đài Cảm tử sẽ là nơi diễn ra đêm thời trang “Sắc màu Hà Nội – The Color of Hanoi” vào ngày 19/9, với sự tham gia của các nhà thiết kế Hà Duy, Cao Minh Tiến và Adrian Anh Tuấn. Chất liệu lụa, nét thanh lịch của Hà Nội và sản phẩm thủ công mây tre được đưa vào ngôn ngữ thời trang, tạo thêm một cách tiếp cận khác đối với di sản.
Khi người dân trở thành một phần của dòng chảy di sản. Một trong những định hướng quan trọng của Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 là mở rộng sự tham gia của cộng đồng. Người dân không chỉ là khán giả đứng bên ngoài các hoạt động văn hóa mà được khuyến khích trở thành một phần của quá trình tạo dựng, trải nghiệm và lan tỏa di sản.
Cùng với nghệ sĩ chuyên nghiệp, Festival có sự tham gia của nghệ nhân, nhà nghiên cứu, các câu lạc bộ, trường đào tạo, lực lượng sáng tạo và cộng đồng địa phương. Cách tổ chức này tạo ra một hệ sinh thái văn hóa nhiều tầng, trong đó di sản không chỉ được trình diễn trên sân khấu mà còn được sống trong cộng đồng.
Festival cũng tăng cường yếu tố giao lưu quốc tế với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ cùng các đoàn nghệ thuật của Điện Biên, Đắk Lắk, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh trong chương trình giao lưu “Thăng Long – Hà Nội, nhịp cầu di sản” diễn ra ngày 12/9.
Nghệ thuật truyền thống bước vào một sân khấu mới
Âm nhạc dân gian không chỉ để bảo tồn. Một điểm đáng chú ý của chương trình khai mạc là việc các chất liệu nghệ thuật truyền thống được tiếp cận theo hướng mới. Xẩm, ca trù, âm nhạc dân tộc, múa truyền thống và những giá trị nghệ thuật gắn với văn hóa Thăng Long – Hà Nội được đặt cạnh các phương thức trình diễn hiện đại.
Những tác phẩm được xây dựng riêng cho chương trình như “Nhịp phách Thăng Long”, “Thắp sáng ngọn lửa di sản” và “Hà Nội đất học đất linh” góp phần tạo nên một diện mạo mới cho câu chuyện về văn hóa Hà Nội. Trong đó, xẩm được khai thác không chỉ như một loại hình cần bảo tồn mà còn như chất liệu có thể tiếp tục sáng tạo và thích ứng với khán giả đương đại.
Đó cũng là một trong những câu hỏi quan trọng đối với công tác bảo tồn di sản hiện nay: làm thế nào để di sản không trở thành ký ức chỉ được nhắc lại trong các dịp lễ hội, mà thực sự tiếp tục sống trong đời sống văn hóa của thế hệ mới?
Câu trả lời mà Festival năm nay đưa ra nằm ở sự kết hợp giữa bảo tồn và sáng tạo. Di sản được giữ lại phần cốt lõi, nhưng phương thức truyền tải có thể thay đổi. Khi một làn điệu truyền thống được đặt trong không gian sân khấu mới, khi nghề thủ công được kết nối với thiết kế đương đại hay khi kiến trúc di sản trở thành một phần của trình diễn công nghệ, khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại được rút ngắn.
Festival hướng tới một thương hiệu văn hóa của Thủ đô
Từ một sự kiện nghệ thuật đến hệ sinh thái văn hóa. Hà Nội xác định Festival Thăng Long – Hà Nội là một hoạt động văn hóa thường niên và từng bước xây dựng thành một thương hiệu văn hóa của Thủ đô. Đây là mục tiêu có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một chuỗi chương trình nghệ thuật.
Bởi nếu được tổ chức ổn định và có chiều sâu, Festival có thể trở thành điểm gặp gỡ giữa nhiều lĩnh vực: di sản, nghệ thuật biểu diễn, du lịch, thiết kế, thủ công mỹ nghệ, giáo dục, công nghệ và công nghiệp văn hóa. Mỗi không gian di sản có thể trở thành một điểm đến văn hóa; mỗi chất liệu truyền thống có thể trở thành nguồn cảm hứng cho sản phẩm sáng tạo; mỗi chương trình nghệ thuật có thể mở ra một cách mới để công chúng hiểu về lịch sử thành phố.
Đây cũng phù hợp với định hướng trong Kế hoạch 173/KH-UBND của Hà Nội, trong đó yêu cầu Festival kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, phát huy hiệu quả các không gian di sản và không gian sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiện đại trong tổ chức và trình diễn, đồng thời hướng tới việc khai thác các sản phẩm văn hóa sau Festival theo hướng bền vững.
Một dòng chảy không chỉ kéo dài trong 10 ngày
Festival khép lại vào tối 20/9 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục với chương trình bế mạc quy mô khoảng 2.000 đại biểu. Theo thiết kế, sân khấu mang hình tượng “ga sáng tạo mở”, kết nối hành trình từ cội nguồn di sản tới dòng chảy tinh hoa và cảm hứng sáng tạo của Hà Nội hôm nay.
Nhưng nếu “Dòng chảy di sản” chỉ dừng lại sau đêm bế mạc, ý nghĩa của Festival sẽ chưa được phát huy đầy đủ. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng để những gì được giới thiệu, trình diễn và trải nghiệm trong Festival tiếp tục tồn tại trong đời sống văn hóa của thành phố.
Một Hà Nội hiện đại không nhất thiết phải lựa chọn giữa bảo tồn và đổi mới. Ngược lại, chính di sản có thể trở thành nguồn năng lượng cho sáng tạo, còn công nghệ và nghệ thuật đương đại có thể giúp di sản tiếp cận những công chúng mới.
Từ Hoàng thành Thăng Long, Bát Tràng, Bảo tàng Hà Nội đến những không gian công cộng của thành phố, Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 đang mở ra một cách kể khác về Hà Nội: không chỉ là thành phố lưu giữ ký ức, mà là thành phố biết đưa ký ức vào tương lai. Và đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của một “dòng chảy” – luôn chuyển động, luôn được tiếp nối và không ngừng tạo ra những giá trị mới.
Tuệ An
.gif)
.gif)
.gif)
