Hà Nội đang đặt ra một mục tiêu lớn hơn việc gia tăng lượng khách: trở thành một trong những trung tâm tăng trưởng du lịch của cả nước, đồng thời xây dựng vị thế điểm đến văn hóa, di sản, sáng tạo và sự kiện có sức cạnh tranh trong khu vực. Để hiện thực hóa khát vọng ấy, Thủ đô cần biến những giá trị vốn có thành sản phẩm đặc sắc, nâng chất lượng dịch vụ và tạo ra những trải nghiệm đủ sức níu chân du khách.
Định vị Hà Nội trong bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế
Một thành phố có thể thu hút du khách bằng những công trình nổi tiếng, những con phố lâu đời hay nền ẩm thực đặc sắc. Nhưng để trở thành điểm đến có sức cạnh tranh bền vững, những lợi thế ấy cần được kết nối thành một hệ sinh thái trải nghiệm có chất lượng. Đây cũng là hướng đi được Hà Nội xác định trong chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030.
Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Cụ thể hóa định hướng này, Thành ủy Hà Nội ban hành Chương trình hành động số 20-CTr/TU ngày 9/10/2026; tiếp đó, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 406/KH-UBND ngày 19/10/2026 để tổ chức triển khai trong giai đoạn 2026-2030.
Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là Hà Nội không chỉ đặt mục tiêu mở rộng quy mô thị trường mà còn xác lập vai trò trong mạng lưới du lịch quốc gia. Thủ đô phấn đấu trở thành trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, giữ vai trò hạt nhân dẫn dắt và điều phối liên kết phát triển du lịch vùng, đồng thời là một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia, bên cạnh Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
Ở tầm rộng hơn, Hà Nội hướng tới vị thế trung tâm du lịch văn hóa - di sản, sáng tạo, sự kiện và dịch vụ chất lượng cao của khu vực và quốc tế. Định hướng này cho thấy thành phố muốn phát huy lợi thế của một đô thị có bề dày lịch sử, đồng thời mở rộng không gian phát triển sang những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng như du lịch sự kiện, du lịch đêm, du lịch sáng tạo và các sản phẩm gắn với công nghiệp văn hóa.
Theo Kế hoạch số 406/KH-UBND, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đón và phục vụ từ 47 đến 50,5 triệu lượt khách du lịch. Trong đó, khách quốc tế dự kiến đạt 13-15 triệu lượt, khách nội địa đạt 34-35,5 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch đặt mục tiêu khoảng 295.000-340.000 tỷ đồng; đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP thành phố đạt 7,5-8%.
Để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng, thành phố dự kiến bổ sung tối thiểu 10.000 phòng lưu trú du lịch cao cấp, thuộc phân hạng 4-5 sao. Hà Nội cũng phấn đấu có ba khu du lịch được công nhận là khu du lịch quốc gia, gồm khu vực hồ Hoàn Kiếm - phụ cận và phố cổ Hà Nội, khu du lịch Ba Vì, khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn. Bên cạnh đó, ít nhất ba làng nghề, làng cổ sẽ được phát triển thành điểm đến du lịch chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
Những chỉ tiêu này cho thấy tham vọng mở rộng cả quy mô lẫn chất lượng của du lịch Thủ đô. Tuy nhiên, lượng khách và doanh thu mới phản ánh một phần kết quả. Năng lực cạnh tranh còn được quyết định bởi thời gian lưu trú, mức chi tiêu, chất lượng dịch vụ, khả năng kết nối điểm đến và mức độ hài lòng của du khách.
Kế hoạch của thành phố cũng đặt ra những mục tiêu bổ sung đáng chú ý: thời gian lưu trú bình quân của khách quốc tế đạt 3,5-4 ngày, khách nội địa đạt 2,5-3 ngày; mức chi tiêu bình quân của khách tăng 8-10% mỗi năm. Đồng thời, Hà Nội phấn đấu số hóa, kết nối dữ liệu đối với 70% khu, điểm du lịch và các điểm đến trọng điểm.
Các tiết mục nghệ thuật trong Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô tới bạn bè quốc tế.
Đây là những chỉ tiêu có ý nghĩa thực tiễn, bởi một điểm đến hấp dẫn không chỉ khiến du khách muốn tìm đến mà còn phải tạo được lý do để họ ở lại lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và sẵn sàng quay trở lại.
Di sản và văn hóa – nền tảng tạo nên bản sắc riêng
Hà Nội có lợi thế mà không phải đô thị nào cũng sở hữu: hệ thống di sản phong phú, kiến trúc đô thị nhiều lớp, các không gian văn hóa lâu đời, làng nghề truyền thống, ẩm thực đặc sắc và đời sống sáng tạo ngày càng đa dạng. Từ hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, Hoàng thành Thăng Long đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi địa điểm đều lưu giữ một phần ký ức và bản sắc của Thăng Long - Hà Nội.
Nhưng giá trị của di sản không chỉ nằm ở khả năng thu hút khách tham quan. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để du khách có thể hiểu, cảm nhận và tương tác với những giá trị ấy trong suốt hành trình.
Nếu hoạt động tham quan chỉ dừng ở việc chụp ảnh, nghe giới thiệu và di chuyển giữa các điểm đến quen thuộc, trải nghiệm sẽ khó tạo được dấu ấn sâu sắc. Ngược lại, khi di sản được kết nối với nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực, nghề thủ công, thiết kế sáng tạo và câu chuyện của cộng đồng địa phương, mỗi chuyến đi có thể trở thành một hành trình khám phá nhiều chiều.
PGS.TS Dương Văn Sáu, Khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa, cho rằng Hà Nội cần tiếp tục phát huy giá trị của khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng các không gian văn hóa, nghệ thuật đương đại. Theo ông, việc kết nối di sản với biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm nghề truyền thống, ẩm thực, thiết kế sáng tạo và hoạt động tương tác với cộng đồng sẽ giúp sản phẩm du lịch có chiều sâu hơn.
Định hướng này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tổ chức điểm đến. Di sản cần được kể bằng nhiều hình thức, không chỉ qua bảng giới thiệu hay thuyết minh truyền thống, mà còn thông qua những chương trình trải nghiệm phù hợp với từng nhóm khách. Một buổi tìm hiểu kiến trúc phố cổ, một hoạt động khám phá nghề thủ công hay chương trình nghệ thuật gắn với không gian di sản có thể giúp du khách tiếp cận Hà Nội gần gũi và sinh động hơn.
Điều cần lưu ý là khai thác du lịch không thể tách rời trách nhiệm bảo tồn. Di sản chỉ có thể trở thành nguồn lực phát triển lâu dài khi các hoạt động dịch vụ không làm tổn hại đến cảnh quan, kiến trúc, môi trường và đời sống văn hóa của cộng đồng sở tại. Vì vậy, phát triển sản phẩm phải đi cùng quản lý sức chứa, bảo đảm trật tự, vệ sinh môi trường và gìn giữ không gian sống của người dân.
Mở rộng sản phẩm: Du lịch sự kiện, kinh tế đêm và trải nghiệm sáng tạo
Bên cạnh du lịch văn hóa - di sản, Hà Nội đang đứng trước cơ hội phát triển những sản phẩm có khả năng tạo sức hút mới. Du lịch sự kiện, du lịch MICE, du lịch đêm, ẩm thực và các hoạt động thuộc lĩnh vực công nghiệp văn hóa có thể giúp thành phố mở rộng thị trường, thu hút nhóm khách có nhu cầu trải nghiệm đa dạng và mức chi tiêu cao.
Theo ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á, Hà Nội cần định hướng phát triển mạnh du lịch sự kiện, du lịch đêm, du lịch ẩm thực và các sản phẩm thuộc lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Việc nghiên cứu tổ chức các lễ hội âm nhạc quốc tế hay chương trình nghệ thuật đường phố không chỉ làm phong phú đời sống văn hóa đô thị mà còn góp phần tăng sức hấp dẫn của điểm đến.
Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kết nối các tuyến, sản phẩm và dịch vụ với những địa phương lân cận, hình thành hành trình liên hoàn giữa di sản đô thị, làng nghề, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm nông thôn.
Thực tế, Hà Nội có điều kiện để phát triển các hành trình như vậy. Du khách có thể bắt đầu từ không gian di sản trung tâm, tiếp tục khám phá làng nghề gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc hoặc làng cổ Đường Lâm; xa hơn là những không gian sinh thái, nghỉ dưỡng tại Ba Vì, Sóc Sơn và khu vực Hương Sơn. Khi các điểm đến được kết nối bằng sản phẩm, dịch vụ và phương tiện thuận tiện, hành trình sẽ không còn là những chuyến tham quan rời rạc mà có thể trở thành chuỗi trải nghiệm liên tục.
Du lịch đêm cũng là một hướng phát triển cần được tổ chức bài bản. Sức hấp dẫn của một đô thị về đêm không chỉ nằm ở hoạt động mua sắm hay ẩm thực, mà còn ở khả năng kết hợp biểu diễn nghệ thuật, không gian đi bộ, trải nghiệm văn hóa và dịch vụ giải trí. Tuy nhiên, sản phẩm cần có lịch hoạt động ổn định, chất lượng phục vụ đáng tin cậy, bảo đảm an ninh, an toàn và hài hòa với sinh hoạt của cư dân.
Với du lịch sự kiện, Hà Nội có thể khai thác lợi thế về hạ tầng, cơ sở lưu trú, không gian văn hóa và khả năng kết nối giao thông để thu hút các chương trình quy mô lớn. Song, sức cạnh tranh không chỉ được quyết định bởi số lượng sự kiện tổ chức, mà còn ở năng lực phối hợp giữa các đơn vị, chất lượng dịch vụ đi kèm và khả năng tạo ra giá trị kinh tế cho hệ thống doanh nghiệp địa phương.
Chất lượng dịch vụ và chuyển đổi số quyết định sức cạnh tranh
Một điểm đến có nhiều tài nguyên hấp dẫn vẫn khó giữ chân du khách nếu chất lượng dịch vụ thiếu đồng đều. Trải nghiệm của khách được tạo nên từ nhiều yếu tố: giao thông, lưu trú, ăn uống, hướng dẫn, thông tin điểm đến, môi trường, thái độ phục vụ và khả năng tiếp cận các dịch vụ cần thiết.
Vì vậy, mục tiêu bổ sung tối thiểu 10.000 phòng lưu trú cao cấp cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với chất lượng tổng thể của hệ sinh thái du lịch. Cơ sở lưu trú không chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn phân hạng mà còn phải có khả năng kết nối với các sản phẩm tham quan, ẩm thực, mua sắm và giải trí. Quan trọng hơn, chất lượng dịch vụ cần được duy trì ổn định ở mọi khâu trong hành trình.
Chuyển đổi số là một trong những công cụ hỗ trợ quá trình này. Việc số hóa 70% khu, điểm du lịch và các điểm đến trọng điểm theo mục tiêu của thành phố có thể tạo nền tảng để quản lý thông tin, hỗ trợ du khách tra cứu, đặt dịch vụ và tiếp cận nội dung thuyết minh thuận tiện hơn. Dữ liệu cũng giúp cơ quan quản lý theo dõi tình hình hoạt động, điều tiết dòng khách và đánh giá chất lượng điểm đến.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giải quyết được nhu cầu cụ thể. Một nền tảng du lịch số cần cung cấp thông tin chính xác, cập nhật, dễ sử dụng và có khả năng kết nối các dịch vụ thiết yếu. Với khách quốc tế, khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ, thanh toán thuận tiện và hướng dẫn rõ ràng sẽ góp phần cải thiện trải nghiệm. Với doanh nghiệp, dữ liệu và nền tảng số có thể hỗ trợ quảng bá, phân phối sản phẩm và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn.
Theo định hướng phát triển của Thành ủy Hà Nội, thành phố chú trọng đổi mới quản trị du lịch theo hướng hiện đại, thông minh, dựa trên dữ liệu; đồng thời lấy chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm công cụ nâng cao năng lực quản lý điểm đến và cá thể hóa trải nghiệm du khách. Đây là bước chuyển quan trọng từ cách quản lý chủ yếu dựa trên hoạt động riêng lẻ sang phương thức điều hành có tính kết nối và khả năng phản hồi tốt hơn.
Liên kết vùng và sự tham gia của cộng đồng
Tham vọng trở thành một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia cũng đồng nghĩa với việc Hà Nội cần phát huy vai trò kết nối. Thủ đô không chỉ là điểm đến độc lập mà còn có thể trở thành trung tâm tổ chức, phân phối khách và kết nối các hành trình trong vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc.
Liên kết vùng sẽ mở rộng lựa chọn cho du khách, đồng thời tạo cơ hội để các địa phương bổ trợ thế mạnh cho nhau. Hà Nội có thể phát huy lợi thế về di sản đô thị, văn hóa, sự kiện và dịch vụ; các địa phương lân cận đóng góp sản phẩm làng nghề, sinh thái, nghỉ dưỡng, nông nghiệp và trải nghiệm cộng đồng. Khi được thiết kế hợp lý, các tuyến liên kết sẽ giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và phân bổ lợi ích du lịch rộng hơn.
Dẫu vậy, liên kết không thể chỉ dừng ở việc kết nối tên điểm đến trên bản đồ. Các địa phương cần thống nhất cách xây dựng sản phẩm, tiêu chuẩn dịch vụ, thông tin quảng bá, phương thức vận chuyển và cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp. Nếu thiếu sự đồng bộ, hành trình liên tỉnh dễ bị đứt đoạn, khiến du khách phải tự xoay xở và trải nghiệm không đạt kỳ vọng.
Cùng với chính quyền và doanh nghiệp, cộng đồng dân cư là một chủ thể quan trọng trong quá trình phát triển du lịch. Người dân không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ mà còn trực tiếp gìn giữ phong tục, nghề truyền thống, không gian văn hóa và những câu chuyện tạo nên bản sắc địa phương. Khi cộng đồng được tham gia vào quá trình xây dựng sản phẩm và hưởng lợi từ hoạt động du lịch, việc bảo tồn di sản sẽ có thêm động lực thực chất.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho biết, ngành Du lịch Thủ đô đang phối hợp với các địa phương khảo sát, tổ chức lại không gian du lịch theo hướng bền vững, lấy việc phát huy giá trị văn hóa làm nền tảng; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của các điểm đến.
Đây là hướng triển khai có ý nghĩa, bởi mỗi địa bàn có điều kiện, thế mạnh và đặc điểm cộng đồng khác nhau. Việc tổ chức lại không gian du lịch cần dựa trên tiềm năng thực tế, tránh phát triển dàn trải hoặc tạo ra những sản phẩm giống nhau giữa các khu vực.
Từ mục tiêu tăng trưởng đến năng lực cạnh tranh dài hạn
Những mục tiêu đặt ra cho giai đoạn 2026-2030 mở ra một chặng đường phát triển mới của du lịch Hà Nội. Nhưng khoảng cách giữa định hướng và kết quả thực tế sẽ phụ thuộc vào năng lực tổ chức thực hiện, sự phối hợp liên ngành, chất lượng đầu tư và khả năng chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm có giá trị.
Hà Nội có di sản để kể câu chuyện về lịch sử, có làng nghề để giới thiệu sự khéo léo của con người, có ẩm thực để tạo dấu ấn vị giác, có không gian sáng tạo và sự kiện để làm mới trải nghiệm đô thị. Vấn đề đặt ra là làm sao để những giá trị ấy không tồn tại rời rạc, mà được kết nối thành một hành trình hấp dẫn, thuận tiện và đáng nhớ.
Một trung tâm du lịch quốc tế không chỉ được nhận diện qua số lượng khách hay quy mô khách sạn. Vị thế ấy còn được tạo dựng từ chất lượng dịch vụ, bản sắc văn hóa, môi trường du lịch an toàn, năng lực tổ chức sự kiện, khả năng kết nối và sự chuyên nghiệp trong từng điểm tiếp xúc với du khách.
Với Hà Nội, hành trình vươn tầm quốc tế vì thế không đơn thuần là cuộc đua về quy mô. Đó còn là quá trình làm mới cách kể câu chuyện Thủ đô, gìn giữ những giá trị đã làm nên bản sắc và tạo thêm những lý do để du khách muốn quay trở lại. Khi di sản được trân trọng, sản phẩm được đầu tư chiều sâu và người dân thực sự trở thành một phần của hệ sinh thái du lịch, khát vọng trở thành trung tâm du lịch quốc tế mới có nền tảng để chuyển hóa thành sức cạnh tranh bền vững.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
