Từ tiếng sáo trong trẻo, tiếng đàn tranh giàu sắc thái đến những màn phối hợp nhiều nhạc cụ trên cùng sân khấu, âm nhạc truyền thống Việt Nam tiếp tục cho thấy sức sống qua cuộc tranh tài của các nghệ sĩ trên cả nước. Tối 30/10, tại Lâm Đồng, Đợt 1 Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 khép lại bằng lễ tổng kết và trao giải, ghi nhận những nỗ lực sáng tạo, rèn luyện và biểu diễn của các cá nhân, tập thể tham dự.
Cuộc thi nhạc cụ dân tộc 2026: Sân chơi nghệ thuật quy mô toàn quốc
Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 được tổ chức thành hai đợt tại Lâm Đồng và Thái Nguyên, chương trình năm nay quy tụ 33 đơn vị nghệ thuật, với 18 buổi thi biểu diễn, 150 tiết mục và gần 800 nghệ sĩ, diễn viên tham gia.
Đợt 1 diễn ra tại tỉnh Lâm Đồng từ ngày 24 đến 30/10, có 16 đơn vị nghệ thuật tham dự và gần 400 thí sinh. Các nghệ sĩ tranh tài với 52 tác phẩm ở hai nội dung độc tấu và hòa tấu. Đợt 2 dự kiến diễn ra tại tỉnh Thái Nguyên từ ngày 6 đến 12/11/2026, với sự góp mặt của 17 đơn vị nghệ thuật.
Quy mô tham gia cho thấy đây không chỉ là dịp để các nghệ sĩ thể hiện kỹ thuật biểu diễn, mà còn là không gian gặp gỡ giữa những phong cách, trường phái và chất liệu âm nhạc khác nhau. Từ các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp đến cơ sở đào tạo, mỗi đoàn mang đến cuộc thi những cách tiếp cận riêng đối với nhạc cụ truyền thống.
Cuộc thi mang chủ đề “Âm sắc Việt, Hội tụ, Tỏa sáng”. Tinh thần này đặt trọng tâm vào việc tôn vinh những sắc thái âm nhạc đặc trưng của các vùng miền, đồng thời tạo điều kiện để nghệ sĩ thể hiện bản lĩnh nghề nghiệp và khả năng sáng tạo trên nền tảng truyền thống.
Vinh danh những gương mặt nổi bật ở bảng độc tấu
Tại lễ tổng kết và trao giải tối 30/10, Ban Tổ chức công bố các cá nhân, tập thể đạt thành tích xuất sắc trong Đợt 1. Ở bảng Độc tấu, ba giải Nhất được trao cho những thí sinh đến từ các đơn vị nghệ thuật và cơ sở đào tạo khác nhau.
Cuộc thi là dịp để các nghệ sĩ, nhạc công giao lưu, thể hiện tài năng và lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống (Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Cụ thể, Y Cel Niê của Đoàn Ca Múa Dân tộc Đắk Lắk giành giải Nhất với nhạc cụ sáo. Nguyễn Lê Quang Trường Sinh, đại diện Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, được trao giải Nhất ở nội dung đàn tranh. Giải Nhất còn lại thuộc về Nguyễn Minh An của Trung tâm Nghệ thuật truyền thống Nghệ An, cũng ở nhạc cụ sáo.
Bên cạnh ba giải cao nhất, Ban Tổ chức trao thêm 9 giải Nhì cho các cá nhân có phần thể hiện nổi bật.
Độc tấu – nơi cá tính nghệ sĩ được thể hiện qua từng âm thanh
Trong một phần trình diễn độc tấu, nhạc cụ và người nghệ sĩ gần như trở thành một chỉnh thể. Kỹ thuật là điều kiện cần, nhưng để tạo nên dấu ấn, người biểu diễn còn phải làm chủ sắc thái, nhịp điệu, cách xử lý giai điệu và khả năng truyền tải cảm xúc.
Mỗi nhạc cụ có đặc điểm âm thanh và ngôn ngữ biểu đạt riêng. Với sáo, người nghệ sĩ phải kiểm soát hơi thở, độ ngân và sắc thái âm thanh. Với đàn tranh, kỹ thuật tay phải và tay trái cùng khả năng tạo màu sắc cho từng nốt nhạc góp phần định hình chiều sâu của tác phẩm.
Việc các giải Nhất được trao cho những thí sinh đến từ Đắk Lắk, Thành phố Hồ Chí Minh và Nghệ An cũng cho thấy sự hiện diện của nhiều môi trường đào tạo, biểu diễn trong đời sống âm nhạc truyền thống. Đây là những gương mặt được ghi nhận qua kết quả chuyên môn tại cuộc thi, đồng thời góp thêm những dấu ấn cá nhân vào bức tranh biểu diễn nhạc cụ dân tộc hiện nay.
Bảng hòa tấu ghi nhận dấu ấn của các đơn vị nghệ thuật
Nếu độc tấu đề cao khả năng thể hiện cá nhân, hòa tấu lại đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong một tập thể. Thành công của tiết mục không chỉ nằm ở kỹ thuật của từng nhạc công mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối, phân chia vai trò, xử lý tiết tấu và tạo nên sự thống nhất trong tổng thể âm thanh.
Ở bảng Hòa tấu, ba giải Nhất được trao cho Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Đà Nẵng, Nhà hát Nghệ thuật Lâm Đồng và Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh.
Ba giải Nhì thuộc về Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế và Học viện Âm nhạc Huế.
Kết quả này ghi nhận nỗ lực chuẩn bị và dàn dựng của các đơn vị tham gia. Mỗi tập thể có điều kiện hoạt động, lực lượng nghệ sĩ và thế mạnh chuyên môn riêng, qua đó tạo nên những cách phối hợp nhạc cụ khác nhau trên sân khấu.
Hòa tấu nhạc cụ dân tộc cũng mở ra khả năng thể hiện phong phú của âm nhạc truyền thống. Khi nhiều nhạc cụ cùng tham gia, từng âm sắc có thể đảm nhận một vai trò riêng nhưng vẫn hướng tới sự hòa quyện. Đó là quá trình đòi hỏi sự am hiểu chất liệu âm nhạc, khả năng tổ chức tác phẩm và tinh thần đồng đội của các nghệ sĩ.
Từ sân khấu cuộc thi đến hành trình gìn giữ âm nhạc truyền thống
Giá trị của một cuộc thi nghệ thuật không chỉ được đo bằng số lượng giải thưởng. Với nhạc cụ dân tộc, mỗi lần biểu diễn trước công chúng còn là dịp để những kỹ thuật, bài bản và ngôn ngữ âm nhạc được thực hành, giới thiệu và tiếp nối.
Trong bối cảnh đời sống âm nhạc ngày càng đa dạng, việc tạo dựng môi trường biểu diễn chuyên nghiệp cho nhạc cụ truyền thống có ý nghĩa quan trọng. Nghệ sĩ cần cơ hội thể hiện năng lực, được trao đổi chuyên môn và tiếp cận những yêu cầu nghệ thuật mới, trong khi các đơn vị biểu diễn cần điều kiện để đầu tư tác phẩm, nâng cao chất lượng dàn dựng.
Những nội dung thi độc tấu và hòa tấu đặt ra hai yêu cầu bổ trợ cho nhau: phát triển bản lĩnh sáng tạo của từng nghệ sĩ và nâng cao năng lực tổ chức biểu diễn của tập thể. Đây cũng là hai phương diện cần thiết để âm nhạc truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, không chỉ như một di sản được lưu giữ mà còn là một thực hành nghệ thuật đang vận động.
Đợt 1 tại Lâm Đồng đã khép lại với những kết quả cụ thể, từ các giải thưởng dành cho cá nhân đến sự ghi nhận đối với những đơn vị nghệ thuật. Tuy nhiên, hành trình của cuộc thi năm 2026 vẫn tiếp tục tại Thái Nguyên từ ngày 6 đến 12/11, với 17 đơn vị tham gia.
Chặng thi tiếp theo sẽ nối dài không gian hội tụ của các nghệ sĩ trên cả nước. Qua từng phần trình diễn, những âm sắc truyền thống có thêm cơ hội được lắng nghe, đối thoại và làm mới bằng năng lực sáng tạo của các thế hệ nghệ sĩ hôm nay. Đó cũng là ý nghĩa bền vững mà một sân chơi nghệ thuật chuyên nghiệp hướng tới: gìn giữ giá trị đã được trao truyền, đồng thời tạo điều kiện để âm nhạc dân tộc tiếp tục phát triển trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
