Chuyển đổi số trong văn hóa, thể thao và du lịch đang được đặt trong một yêu cầu mới: không chỉ xây dựng hạ tầng, nền tảng hay cơ sở dữ liệu mà phải chuyển những nguồn lực số đó thành giá trị cụ thể cho công tác quản lý, người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của ngành. Đây là tinh thần được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh trong Kế hoạch hành động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ban hành theo Quyết định số 2576/QĐ-BVHTTDL ngày 30/9/2026.
Kế hoạch được triển khai trong bối cảnh Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 mang chủ đề “Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”. Với ngành văn hóa, thể thao và du lịch, định hướng này mở ra yêu cầu rõ hơn về cách dữ liệu được hình thành, kết nối và khai thác để phục vụ quản trị, đồng thời tạo ra những tiện ích số gần hơn với đời sống xã hội.
Chuyển đổi số ngành VHTTDL bước vào giai đoạn coi trọng hiệu quả
Kế hoạch hành động của Bộ VHTTDL được ban hành để thực hiện Quyết định số 505/QĐ-TTg ngày 22/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Ngày Chuyển đổi số quốc gia, đồng thời triển khai Quyết định số 3726/QĐ-BKHCN ngày 9/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về kế hoạch triển khai Quyết định 505 trong năm 2026.
Điểm đáng chú ý trong kế hoạch của Bộ VHTTDL là yêu cầu chuyển trọng tâm từ nhận thức sang hành động. Các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong toàn ngành được đặt trong một chương trình nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và hành động đối với chuyển đổi số trong từng lĩnh vực quản lý.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt với một ngành có phạm vi quản lý rộng, từ bảo tồn và phát huy di sản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thư viện, báo chí đến thể thao và du lịch. Mỗi lĩnh vực có hệ thống dữ liệu, quy trình nghiệp vụ và nhóm người sử dụng khác nhau. Vì vậy, chuyển đổi số không thể chỉ được nhìn như việc đưa một thủ tục lên môi trường trực tuyến mà phải gắn với quá trình thay đổi phương thức quản lý và cung cấp dịch vụ.
Bộ VHTTDL yêu cầu các hoạt động hưởng ứng phải được tổ chức đổi mới, sáng tạo, hiện đại, chuyên nghiệp, thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời tránh phô trương, hình thức. Đây là một yêu cầu quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng đi vào chiều sâu: giá trị của một nền tảng hay cơ sở dữ liệu không nằm ở việc nó được xây dựng, mà ở khả năng được sử dụng hiệu quả và tạo ra kết quả có thể nhận biết, đo lường.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai Kế hoạch hành động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, tập trung vào dữ liệu số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ số và đổi mới phương thức quản trị. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Từ nền tảng số đến giá trị sử dụng. Chủ đề của Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026 cũng phản ánh rõ sự thay đổi trong cách tiếp cận. Bộ Khoa học và Công nghệ xác định trọng tâm năm nay là đi từ kiến trúc, nền tảng và dữ liệu tới những kết quả thực chất, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.
Đối với ngành VHTTDL, điều này đặt ra một câu hỏi rất cụ thể: dữ liệu số sau khi được hình thành sẽ giúp cơ quan quản lý ra quyết định tốt hơn như thế nào, giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn ra sao và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ mới ở mức nào.
Đây chính là thước đo quan trọng để chuyển đổi số thoát khỏi cách tiếp cận nặng về đầu tư công nghệ và tiến tới một quá trình cải tổ phương thức vận hành.
Dữ liệu số trở thành nền tảng cho văn hóa, thể thao và du lịch
Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là đẩy mạnh tuyên truyền về các nền tảng số, cơ sở dữ liệu, dịch vụ số và tiện ích số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó là giới thiệu những mô hình, giải pháp, sáng kiến, sản phẩm và cách làm hiệu quả trong chuyển đổi số của ngành.
Trong lĩnh vực văn hóa, dữ liệu số có thể tạo ra phương thức tiếp cận mới đối với di sản, bảo tàng, thư viện, nghệ thuật và các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Khi thông tin về các giá trị văn hóa được chuẩn hóa và kết nối, việc quản lý, nghiên cứu, quảng bá và tiếp cận của công chúng có thể được thực hiện trên một nền tảng thuận lợi hơn.
Ở lĩnh vực thể thao, chuyển đổi số mở rộng không gian quản lý từ dữ liệu vận động viên, thành tích, huấn luyện đến tổ chức thi đấu và phục vụ người hâm mộ. Dữ liệu càng được chuẩn hóa, khả năng khai thác phục vụ quản lý và chuyên môn càng có điều kiện phát triển.
Với du lịch, dữ liệu số có vai trò trực tiếp trong việc cung cấp thông tin về điểm đến, sản phẩm, dịch vụ và hành trình. Khi các hệ thống dữ liệu được kết nối hiệu quả, người dân và du khách có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn, trong khi cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thêm cơ sở để phân tích nhu cầu, xây dựng sản phẩm và tổ chức hoạt động phù hợp.
Chính vì vậy, dữ liệu không còn chỉ là một thành phần kỹ thuật phía sau các hệ thống công nghệ. Dữ liệu đang trở thành một nguồn lực mới của quản trị ngành.
AI và hạ tầng số mở rộng không gian đổi mới. Kế hoạch của Bộ cũng đề cập tới việc tăng cường chuyển đổi số trong phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số và xã hội số. Mục tiêu rộng hơn là đổi mới phương thức quản trị, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời nâng cao năng suất lao động.
Sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo trong định hướng này cho thấy chuyển đổi số của ngành không dừng ở số hóa dữ liệu hoặc trực tuyến hóa dịch vụ. Công nghệ mới đang được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn, nơi dữ liệu, hạ tầng, nền tảng và công cụ phân tích có thể hỗ trợ lẫn nhau.
Tuy nhiên, giá trị cuối cùng vẫn nằm ở khả năng ứng dụng. Một hệ thống công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp giải quyết một vấn đề cụ thể, giảm thời gian xử lý, tăng khả năng tiếp cận thông tin, nâng cao chất lượng phục vụ hoặc hỗ trợ quyết định chính xác hơn.
Đưa chuyển đổi số đến gần người dân và doanh nghiệp
Theo kế hoạch, các hoạt động tuyên truyền hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 được triển khai từ ngày 1/10 đến ngày 10/10/2026. Nội dung tập trung vào vai trò, ý nghĩa và kết quả của chuyển đổi số trong văn hóa, thể thao, du lịch cũng như các nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm của Bộ.
Cách tiếp cận này cho thấy truyền thông không chỉ nhằm giới thiệu công nghệ mà còn phải làm rõ công nghệ tạo ra thay đổi gì trong đời sống. Các nền tảng số, cơ sở dữ liệu, dịch vụ số và tiện ích số cần được giới thiệu theo hướng người sử dụng có thể hiểu được giá trị và khả năng ứng dụng thực tế.
Bộ định hướng triển khai thông tin trên phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng mạng xã hội phổ biến, thông qua tin, bài, phóng sự, video clip và chương trình truyền hình. Các chuyên đề, chuyên mục, hội nghị, hội thảo, tọa đàm và sản phẩm truyền thông cũng được sử dụng để mở rộng cách thức tiếp cận.
Đây là một phần quan trọng của chuyển đổi số, bởi công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi được con người sử dụng. Một dịch vụ số dù hiện đại đến đâu nhưng khó tiếp cận hoặc không giải quyết được nhu cầu thực tế thì vẫn chưa đạt được mục tiêu của chuyển đổi số.
Với doanh nghiệp, các nền tảng và dữ liệu số có thể trở thành nguồn lực để phát triển sản phẩm và dịch vụ mới. Với người dân, giá trị nằm ở khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ thuận tiện hơn. Với cơ quan quản lý, lợi ích quan trọng là có thêm dữ liệu để theo dõi, phân tích và ra quyết định.
Truyền thông phải đi cùng những mô hình có thể kiểm chứng. Kế hoạch cũng khuyến khích các đơn vị xây dựng khẩu hiệu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; phát động các phong trào và cuộc thi về sáng tạo, đổi mới nhằm góp phần phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Nhưng phía sau những hoạt động đó vẫn là yêu cầu về tính thực chất. Những mô hình tốt cần được nhận diện không chỉ bởi hình thức mới mà bởi khả năng giải quyết vấn đề, tạo ra hiệu quả và có thể chia sẻ, nhân rộng.
Đây cũng là lý do Bộ yêu cầu hoạt động hưởng ứng phải tránh phô trương, hình thức. Trong giai đoạn chuyển đổi số đi vào chiều sâu, một sáng kiến nhỏ nhưng giải quyết được một điểm nghẽn cụ thể có thể có giá trị hơn một chương trình lớn nhưng thiếu khả năng ứng dụng.
Chuyển đổi số trở thành một phần của đổi mới phương thức quản trị
Kế hoạch của Bộ VHTTDL được đặt trong mối liên hệ với các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chỉ đạo của Chính phủ về lĩnh vực này và Đề án 06 để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một định hướng quan trọng nhằm đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số của ngành VHTTDL không thể được xem là một hoạt động riêng lẻ theo từng đợt tuyên truyền. Đây là quá trình liên tục, gắn với xây dựng hạ tầng số, hoàn thiện dữ liệu, phát triển nền tảng, thay đổi quy trình làm việc và hình thành phương thức cung cấp dịch vụ mới.
Đặc biệt, việc kết nối dữ liệu giữa các lĩnh vực có thể tạo ra giá trị lớn hơn so với việc mỗi hệ thống vận hành độc lập. Một dữ liệu được chuẩn hóa có thể phục vụ đồng thời quản lý nhà nước, nghiên cứu, truyền thông, phát triển sản phẩm văn hóa, tổ chức sự kiện thể thao hoặc quảng bá điểm đến du lịch.
Ở góc độ dài hạn, mục tiêu quan trọng nhất không phải là có thêm bao nhiêu phần mềm hay nền tảng, mà là xây dựng được một phương thức vận hành dựa nhiều hơn vào dữ liệu, công nghệ và khả năng kết nối.
Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 vì thế trở thành dịp để ngành văn hóa, thể thao và du lịch nhìn lại quá trình số hóa của mình, nhưng quan trọng hơn là xác định bước chuyển tiếp theo: từ xây dựng nền tảng sang khai thác nền tảng, từ tích lũy dữ liệu sang sử dụng dữ liệu và từ triển khai công nghệ sang tạo ra kết quả cụ thể.
Khi chuyển đổi số thực sự đi vào từng bảo tàng, sân vận động, thư viện, điểm đến, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và trải nghiệm của người dân, công nghệ sẽ không còn là một khái niệm đứng bên ngoài đời sống. Khi đó, chuyển đổi số trở thành một phần của cách ngành VHTTDL vận hành, sáng tạo và phục vụ xã hội trong một môi trường ngày càng dựa trên dữ liệu.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
