Thể thao ngày nay không còn được nhìn nhận đơn thuần là những cuộc tranh tài để tìm ra người chiến thắng. Trên phạm vi toàn cầu, đây đang trở thành một trong những công cụ hiệu quả nhất để thúc đẩy bình đẳng giới, trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời tạo ra những thay đổi tích cực trong xã hội. Thông điệp ấy tiếp tục được nhấn mạnh tại Hội nghị Thượng đỉnh toàn cầu về Phụ nữ và Thể thao của Tổ chức Quốc tế về Phụ nữ và Thể thao (IWG) diễn ra tại Birmingham, nơi các nhà hoạch định chính sách, tổ chức thể thao và đại diện phong trào Olympic cùng khẳng định quyết tâm xây dựng một môi trường thể thao công bằng và toàn diện hơn.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) Kirsty Coventry cho rằng thể thao có khả năng thay đổi cuộc sống của hàng triệu phụ nữ và trẻ em gái trên khắp thế giới. Theo bà, mỗi cơ hội được tạo ra trên sân tập hay trong các giải đấu đều có thể trở thành nền tảng giúp phụ nữ xây dựng sự tự tin, phát triển năng lực lãnh đạo và chủ động định hướng tương lai của chính mình. Những thông tin về chiến lược bình đẳng giới của IOC được công bố tại https://olympics.com/ioc.
Chủ tịch IOC Kirsty Coventry phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh toàn cầu về Phụ nữ và Thể thao, nhấn mạnh vai trò của thể thao trong thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trên toàn thế giới (Nguồn ảnh: IOC/Olympics.com)
Từ giấc mơ Olympic đến hành trình truyền cảm hứng
Đối với nhiều người, thể thao là nơi rèn luyện thể chất. Nhưng với hàng triệu phụ nữ trên thế giới, đó còn là môi trường để vượt qua những rào cản về giới, khẳng định năng lực và tìm thấy giá trị bản thân.
Chính Kirsty Coventry là minh chứng rõ nét cho điều đó. Xuất thân từ Zimbabwe, bà từng nuôi dưỡng giấc mơ được tham dự Olympic từ khi còn nhỏ. Quá trình theo đuổi đỉnh cao thể thao không chỉ mang lại những tấm huy chương mà còn giúp bà hình thành ý chí, khả năng thích nghi và tinh thần không bỏ cuộc trước thất bại. Những trải nghiệm ấy đã trở thành nền tảng để bà đảm nhận cương vị người đứng đầu IOC, đồng thời tiếp tục thúc đẩy các chính sách mở rộng cơ hội cho phụ nữ trong thể thao.
Câu chuyện của Coventry cho thấy giá trị lớn nhất mà thể thao mang lại đôi khi không nằm ở thành tích, mà ở khả năng tạo nên những con người tự tin, bản lĩnh và sẵn sàng dẫn dắt cộng đồng.
Phong trào Olympic tiến gần hơn tới mục tiêu bình đẳng giới
Một trong những dấu ấn quan trọng của phong trào Olympic hiện đại là việc từng bước thu hẹp khoảng cách giới trong thi đấu.
Olympic Paris 2024 trở thành kỳ Thế vận hội Mùa hè đầu tiên đạt sự cân bằng tuyệt đối về số lượng vận động viên nam và nữ tham dự. Thành quả này tiếp tục được IOC duy trì khi công bố chương trình thi đấu của Thế vận hội Mùa đông Alpes 2030. Theo đó, trong tổng số 3.046 suất vận động viên, sẽ có 1.525 suất dành cho nữ và 1.521 suất dành cho nam. Chương trình thi đấu gồm 126 nội dung, trong đó có 56 nội dung nữ, 55 nội dung nam và 15 nội dung hỗn hợp.
Những con số này phản ánh sự thay đổi về chính sách, đồng thời cho thấy bình đẳng giới đã trở thành một tiêu chí quan trọng trong quá trình tổ chức các sự kiện thể thao lớn trên thế giới.
Không chỉ trên sân đấu, phụ nữ ngày càng hiện diện ở các vị trí lãnh đạo
Những chuyển biến tích cực của phong trào bình đẳng giới không dừng lại ở số lượng vận động viên tham dự các kỳ Olympic.
IOC cho biết hiện nay phụ nữ chiếm hơn 43% tổng số thành viên của tổ chức. Kể từ năm 2022, các chương trình thể thao cộng đồng do IOC hỗ trợ đã thu hút hơn 1,5 triệu người tham gia, trong đó khoảng một nửa là phụ nữ và trẻ em gái.
Việc phụ nữ xuất hiện ngày càng nhiều trong vai trò huấn luyện viên, trọng tài, quản lý và lãnh đạo đang tạo ra những hình mẫu mới cho thế hệ trẻ. Khi các em gái nhìn thấy phụ nữ đảm nhiệm những vị trí có ảnh hưởng trong thể thao, các em có thêm niềm tin rằng bản thân cũng có thể theo đuổi những mục tiêu tương tự trong tương lai.
Bình đẳng giới vẫn còn nhiều rào cản cần vượt qua
Mặc dù đạt được nhiều tiến bộ, bình đẳng giới trong thể thao vẫn chưa phải là câu chuyện đã hoàn thành.
Ở nhiều quốc gia, số lượng nữ huấn luyện viên, trọng tài và nhà quản lý thể thao vẫn còn khá khiêm tốn so với nam giới. Không ít phụ nữ và trẻ em gái vẫn gặp những rào cản liên quan đến điều kiện tập luyện, cơ hội thi đấu, định kiến xã hội và khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển.
Theo IOC, mục tiêu trong giai đoạn tới không chỉ là gia tăng số lượng phụ nữ tham gia thể thao mà còn phải xây dựng môi trường an toàn, bình đẳng và tôn trọng phẩm giá cho mọi vận động viên, bất kể nơi họ sinh sống hay điều kiện kinh tế - xã hội.
Xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững cho phụ nữ trong thể thao
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, IOC đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ dài hạn.
Một trong những sáng kiến nổi bật là chương trình WISH (Women in Sport High Performance Pathway), khóa đào tạo kéo dài 21 tháng dành cho các nữ huấn luyện viên nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và chuyên môn trong thể thao thành tích cao. Song song với đó, IOC cũng tài trợ các nghiên cứu khoa học thông qua Trung tâm Nghiên cứu Olympic nhằm xây dựng những khuyến nghị về tuyển dụng, đào tạo và giữ chân nữ huấn luyện viên.
Các chuyên gia cho rằng những chương trình như vậy chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ cùng với sự tham gia của chính phủ, trường học, các liên đoàn thể thao, doanh nghiệp và cộng đồng. Bình đẳng giới trong thể thao không thể được tạo nên bởi nỗ lực của riêng một tổ chức mà cần sự chung tay của toàn xã hội.
Thể thao mở ra tương lai bằng những cơ hội bình đẳng
Bình đẳng giới không chỉ là mục tiêu của riêng phong trào Olympic mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để thể thao phát triển bền vững.
Khi phụ nữ và trẻ em gái được trao cơ hội bình đẳng để tập luyện, thi đấu và giữ các vị trí lãnh đạo, thể thao sẽ tạo ra những giá trị vượt xa phạm vi của các sân vận động. Đó là sự tự tin, khả năng lãnh đạo, tinh thần vượt khó và niềm tin rằng mọi người đều có cơ hội chinh phục những đỉnh cao nếu được tạo điều kiện công bằng.
Những bước tiến mà IOC cùng cộng đồng thể thao quốc tế đang thực hiện cho thấy bình đẳng giới không còn là một khẩu hiệu. Đó đang trở thành nền tảng để định hình một tương lai mà ở đó tài năng và khát vọng luôn được đặt lên trên mọi rào cản về giới tính.
Thể thao và Cuộc sống