Từ những câu chuyện về di sản, lễ hội, ẩm thực, trang phục truyền thống đến ký ức về quê hương và con người Việt Nam, Chương trình Bản Sắc 2026 đang mở ra một cách tiếp cận mới: đưa văn hóa vào không gian số bằng sự sáng tạo của cộng đồng. Được tổ chức trực tuyến trên website chính thức bansac.vn, chương trình kết hợp nội dung văn hóa, truyền thông số và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Chương trình do Tổng công ty Truyền thông Đa phương tiện (VTC) chủ trì, phối hợp với Văn phòng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Theo thông tin phát động chính thức, Bản Sắc 2026 nhằm lan tỏa nội dung của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa, đồng thời tạo thêm một không gian để cộng đồng tìm hiểu, sáng tạo và chia sẻ những giá trị văn hóa Việt Nam bằng phương thức phù hợp với đời sống số.
Bản Sắc 2026 mở một không gian văn hóa trên nền tảng số
Nếu trước đây việc tìm hiểu văn hóa thường gắn với bảo tàng, sách, trường học, sân khấu hay các hoạt động cộng đồng, thì Bản Sắc 2026 đặt trải nghiệm ấy vào một không gian quen thuộc hơn với công chúng hôm nay: nền tảng trực tuyến.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chương trình được phát động tới tất cả công dân Việt Nam và người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam, không giới hạn độ tuổi, giới tính hay nghề nghiệp. Điều này tạo ra phạm vi tiếp cận rộng, đồng thời cho phép văn hóa được kể lại từ nhiều góc nhìn khác nhau thay vì chỉ thông qua những nội dung được sản xuất theo một chiều.
Điểm đáng chú ý là Bản Sắc không đặt công nghệ ở vị trí thay thế con người. Ngược lại, Ban Tổ chức xác định AI và các công cụ số đóng vai trò hỗ trợ, trong khi câu chuyện, cảm xúc và cách nhìn của người tham gia vẫn là yếu tố quyết định giá trị của sản phẩm.
Đây là cách tiếp cận phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông. Một giá trị văn hóa muốn tiếp cận công chúng trẻ không chỉ cần được bảo tồn về nội dung mà còn cần được kể bằng những hình thức mà thế hệ mới có thể tiếp nhận, tương tác và chủ động chia sẻ.
Chương trình Bản Sắc 2026 được tổ chức trực tuyến trên website chính thức bansac.vn, kết hợp tìm hiểu văn hóa, sáng tạo nội dung số và ứng dụng công nghệ AI, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 (Ảnh: Bộ VHTTDL)
Hai cuộc thi, hai cách tiếp cận văn hóa
Bản Sắc 2026 gồm hai hoạt động chính là cuộc thi sáng tác video ngắn “Kết nối Bản Sắc” và cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến “Hiểu biết Bản Sắc”.
Nếu “Kết nối Bản Sắc” khuyến khích người tham gia kể chuyện bằng hình ảnh, âm thanh và công nghệ số, thì “Hiểu biết Bản Sắc” tập trung vào việc tìm hiểu kiến thức về chính sách, di sản và lịch sử văn hóa dân tộc. Hai hình thức này tạo thành hai hướng tiếp cận bổ trợ cho nhau: một bên khuyến khích sáng tạo, một bên thúc đẩy việc tìm hiểu và tích lũy kiến thức.
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cuộc thi “Kết nối Bản Sắc” khuyến khích người tham gia sử dụng AI và các công nghệ số hiện đại để kể những câu chuyện văn hóa theo cách riêng, trong khi vẫn phải bảo đảm tính chính xác, trung thực và tuân thủ thể lệ. Với “Hiểu biết Bản Sắc”, hệ thống AI được ứng dụng để hỗ trợ giám sát quá trình thi và phân phối câu hỏi theo các mức độ khó phù hợp với năng lực của thí sinh.
Sự kết hợp này khiến Bản Sắc 2026 không chỉ là một cuộc thi trực tuyến theo nghĩa thông thường. Chương trình hướng tới việc tạo ra một hành trình mà người tham gia vừa có thể học, vừa sáng tạo và vừa chia sẻ những câu chuyện về văn hóa Việt Nam.
Khi AI trở thành công cụ kể chuyện văn hóa
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Bản Sắc 2026 là việc đưa AI vào quá trình sáng tạo nội dung văn hóa.
Trong cuộc sống số, người trẻ ngày càng quen với việc tiếp nhận thông tin qua video ngắn, hình ảnh, âm thanh và các nền tảng tương tác. Vì vậy, việc khuyến khích sử dụng công nghệ để kể câu chuyện về di sản, lễ hội, ẩm thực hay trang phục truyền thống mở thêm một con đường để văn hóa tiếp cận nhóm công chúng này.
Theo thông tin chính thức từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, người tham gia có thể sử dụng AI để dựng hình, tạo hiệu ứng, kể chuyện bằng hình ảnh và âm thanh. Tuy nhiên, công nghệ chỉ được xem là công cụ hỗ trợ, còn con người vẫn giữ vai trò trung tâm trong việc xây dựng câu chuyện và truyền tải cảm xúc.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với nội dung văn hóa. Một công cụ AI có thể giúp tạo ra hình ảnh đẹp hoặc một đoạn video hấp dẫn, nhưng không thể thay thế trải nghiệm cá nhân của người kể chuyện. Một ký ức về lễ hội quê nhà, câu chuyện của một nghệ nhân, món ăn gắn với tuổi thơ hay một phong tục của cộng đồng chỉ thực sự có sức sống khi được truyền tải bằng trải nghiệm và cảm xúc của con người.
Công nghệ không thay thế giá trị truyền thống
Bản Sắc 2026 đặt ra một cách tiếp cận khá rõ: công nghệ là phương tiện để truyền thống đi xa hơn, chứ không phải yếu tố làm thay đổi bản chất của truyền thống.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nền tảng bansac.vn được xây dựng để kết nối những giá trị văn hóa với ngôn ngữ sáng tạo của thời đại số. Hệ thống còn ứng dụng công nghệ trong bình chọn, xếp hạng và tổ chức thi trực tuyến, qua đó tạo nên một trải nghiệm tương tác thay vì chỉ tiếp nhận nội dung một chiều.
Đây cũng là một vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình số hóa văn hóa. Khi ngày càng nhiều nội dung văn hóa được đưa lên môi trường trực tuyến, câu hỏi không chỉ là số hóa bao nhiêu tư liệu mà còn là làm thế nào để những tư liệu ấy tiếp tục được sử dụng, kể lại và lan tỏa trong đời sống.
Bản Sắc 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11
Chương trình được triển khai trong bối cảnh Ngày 24/11 hằng năm đã được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Việc lựa chọn thời điểm triển khai Bản Sắc 2026 hướng tới ngày 24/11 vì thế tạo nên mối liên hệ trực tiếp giữa một hoạt động truyền thông số với một dấu mốc mới trong đời sống văn hóa quốc gia.
Theo Nghị quyết 28/2026/QH16, ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương. Quy định này tạo ra một dấu mốc chính thức để các hoạt động tôn vinh, tìm hiểu, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa được tổ chức rộng rãi hơn.
Ở góc độ đó, Bản Sắc 2026 không đứng riêng lẻ mà nằm trong dòng hoạt động hướng tới việc đưa văn hóa trở thành một phần gần gũi hơn của đời sống xã hội, trong đó không gian số ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Từ chính sách đến trải nghiệm văn hóa của cộng đồng
Bản Sắc 2026 cũng gắn với những định hướng lớn về phát triển văn hóa được đặt ra trong Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị.
Nghị quyết 80-NQ/TW xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho phát triển nhanh, bền vững; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, bảo tồn và phát triển, đời sống thực và không gian số.
Trong Nghị quyết, chuyển đổi số được xác định là một trong những không gian tạo động lực mới cho phát triển văn hóa. Văn bản cũng đặt ra yêu cầu phát triển các nền tảng phân phối nội dung số, ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong các lĩnh vực văn hóa, đồng thời bảo vệ bản quyền và xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh.
Nhìn từ định hướng này, một chương trình trực tuyến như Bản Sắc có thể tạo ra cầu nối giữa chủ trương phát triển văn hóa và trải nghiệm cụ thể của người dân. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin về văn hóa, người tham gia có cơ hội tự mình tìm hiểu, sáng tạo nội dung và chia sẻ câu chuyện.
Văn hóa được kể từ những điều gần gũi
Điểm hấp dẫn của một không gian như Bản Sắc nằm ở khả năng mở rộng khái niệm “câu chuyện văn hóa”. Văn hóa không chỉ tồn tại trong những di tích nổi tiếng hay các loại hình nghệ thuật đã được định danh. Nó còn hiện diện trong tiếng nói địa phương, món ăn gia đình, nghề truyền thống, lễ hội cộng đồng, trang phục, ký ức về quê hương và những câu chuyện được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Khi những chất liệu ấy được kể bằng video ngắn, hình ảnh hoặc các hình thức sáng tạo số, khoảng cách giữa văn hóa và đời sống thường nhật có thể được thu hẹp.
Đây cũng là tinh thần mà chương trình hướng tới khi mời cộng đồng cùng kể tiếp câu chuyện văn hóa Việt bằng trải nghiệm, góc nhìn và sự sáng tạo của chính mình. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết mục tiêu của chương trình là tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, thúc đẩy sự quan tâm, tìm hiểu và chủ động tham gia của người dân vào việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.
Thời gian tham gia Bản Sắc 2026
Theo thông tin chương trình được cung cấp, Bản Sắc 2026 diễn ra từ ngày 15/9 đến hết ngày 26/10/2026. Toàn bộ hoạt động được triển khai trực tuyến trên website chính thức bansac.vn.
Trong thời gian này, người quan tâm có thể tham gia hai hoạt động chính là “Kết nối Bản Sắc” và “Hiểu biết Bản Sắc”. Thông tin về thể lệ, nội dung thi, tác phẩm dự thi, bình chọn và các hoạt động trao thưởng được cập nhật trên website chính thức và các kênh truyền thông của chương trình.
Với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong ngành văn hóa, thể thao và du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, vận động tham gia. Đây là nhóm đối tượng được chương trình dành các giải thưởng dựa trên kết quả tổng hợp sau khi chương trình kết thúc.
Việc khuyến khích cán bộ trong ngành tham gia không chỉ nhằm tăng số lượng người hưởng ứng. Quan trọng hơn, đây là lực lượng trực tiếp làm việc trong lĩnh vực văn hóa, có điều kiện đưa những trải nghiệm nghề nghiệp và góc nhìn thực tế vào các sản phẩm truyền thông số.
Từ một cuộc thi trực tuyến đến câu chuyện xây dựng dữ liệu văn hóa
Một trong những mục tiêu đáng chú ý được đặt ra tại lễ phát động là hướng tới việc hình thành một kho dữ liệu số do cộng đồng cùng xây dựng. Đây là ý tưởng có ý nghĩa trong bối cảnh số hóa đang trở thành một phần quan trọng của công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bản Sắc được kỳ vọng có thể dần trở thành một nguồn dữ liệu số được cộng đồng đóng góp, qua đó giúp người dân hiểu hơn về văn hóa dân tộc và lan tỏa những giá trị tốt đẹp ra thế giới.
Nếu được duy trì lâu dài, những nội dung do cộng đồng sáng tạo có thể tạo thành một lớp tư liệu bổ sung cho không gian văn hóa số. Giá trị của nó không chỉ nằm ở số lượng video hay lượt tương tác, mà còn ở sự đa dạng của những câu chuyện được kể từ nhiều vùng miền, thế hệ và nhóm cộng đồng.
Đây cũng là điểm mà công nghệ có thể tạo ra khác biệt: một câu chuyện văn hóa từng chỉ được lưu truyền trong phạm vi một gia đình hoặc một cộng đồng địa phương có cơ hội tiếp cận công chúng rộng hơn khi được chuyển thành nội dung số.
Kết luận: Để bản sắc không chỉ được lưu giữ mà còn được kể tiếp
Bản Sắc 2026 xuất hiện ở thời điểm văn hóa Việt Nam đang được đặt trong một không gian phát triển mới, nơi bảo tồn truyền thống ngày càng gắn với sáng tạo, công nghệ và khả năng tiếp cận công chúng.
Hai cuộc thi “Kết nối Bản Sắc” và “Hiểu biết Bản Sắc” tạo ra hai con đường khác nhau nhưng cùng hướng tới một mục tiêu: giúp văn hóa trở thành câu chuyện mà mỗi người có thể chủ động tìm hiểu và kể lại. Một bên khơi mở khả năng sáng tạo bằng video và công nghệ số; một bên củng cố kiến thức về lịch sử, di sản và chính sách văn hóa.
Đặc biệt, việc chương trình hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 tạo thêm ý nghĩa cho hoạt động trong năm 2026, khi ngày này lần đầu tiên được xác định trong Nghị quyết 28/2026/QH16 của Quốc hội.
Trong một thời đại mà tốc độ thay đổi của công nghệ đôi khi nhanh hơn khả năng thích ứng của những giá trị truyền thống, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là đưa văn hóa đứng yên. Điều quan trọng là tìm được những phương thức mới để thế hệ hôm nay hiểu, yêu và tiếp tục kể câu chuyện của cha ông.
Với Bản Sắc 2026, không gian số được đặt vào vai trò chiếc cầu nối ấy. Khi một lễ hội, một món ăn, một bộ trang phục, một di sản hay một câu chuyện về con người Việt Nam được kể bằng tiếng nói của chính cộng đồng, bản sắc không chỉ được lưu giữ như ký ức, mà tiếp tục có cơ hội sống trong đời sống đương đại.
Linda
.gif)
.gif)
.gif)
