Ngày 15/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động Chương trình “Bản Sắc 2026” – một hoạt động trên nền tảng số nhằm tuyên truyền, tìm hiểu Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Điểm đáng chú ý của chương trình năm nay là việc khuyến khích công chúng, đặc biệt là người trẻ, sử dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) để khám phá, sáng tạo và lan tỏa những câu chuyện về văn hóa, lịch sử, di sản và con người Việt Nam.
Sự kiện do Tổng Công ty Truyền thông Đa phương tiện (VTC) chủ trì, phối hợp với Văn phòng Bộ VHTTDL tổ chức trên cơ sở Kế hoạch số 4724/KH-BVHTTDL ngày 30/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Chương trình diễn ra từ ngày 15/9 đến hết 31/10/2026 trên nền tảng Bản Sắc, với định hướng đưa nội dung về phát triển văn hóa đến gần hơn với công chúng bằng phương thức tương tác phù hợp với môi trường số.
“Bản Sắc 2026” mở không gian mới để kể chuyện văn hóa Việt
Từ nghị quyết đến trải nghiệm trên nền tảng số. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam tạo nên những định hướng quan trọng đối với công tác xây dựng và phát triển văn hóa trong giai đoạn mới. Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Nghị quyết số 28/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong khi việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW được cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ ở các cấp.
Trong bối cảnh đó, “Bản Sắc 2026” lựa chọn không gian số như một phương thức đưa các nội dung về văn hóa đến gần công chúng. Cách tiếp cận này phù hợp với sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin, đặc biệt ở nhóm thanh niên, học sinh, sinh viên – những người ngày càng dành nhiều thời gian cho các nền tảng trực tuyến và mạng xã hội.
Lễ phát động cuộc thi trực tuyến “Bản Sắc 2026” với thông điệp đưa giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với công chúng trên không gian số (Nguồn: Bộ VHTTDL)
Theo định hướng của Ban Tổ chức, văn hóa không chỉ được tiếp cận thông qua sách, bảo tàng, di tích hay các chương trình trực tiếp mà còn có thể được khám phá bằng video ngắn, nội dung tương tác, trắc nghiệm trực tuyến và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện. Đây là điểm tạo nên nét riêng của “Bản Sắc 2026”: công nghệ không được đặt ở vị trí thay thế nội dung văn hóa mà trở thành phương tiện để nội dung ấy được kể lại bằng những hình thức gần gũi hơn.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Dương Thế Lương, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Truyền thông Đa phương tiện VTC, nhấn mạnh chương trình tiếp nối định hướng từ năm 2025 và hướng tới đưa những nội dung về văn hóa đến gần hơn với cộng đồng trên môi trường mạng. Quan điểm này cũng phù hợp với mục tiêu chung của chương trình là khuyến khích công chúng chủ động tìm hiểu, sáng tạo và chia sẻ những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, di sản và con người Việt Nam.
Hai sân chơi, hai cách tiếp cận văn hóa
Một điểm đáng chú ý của “Bản Sắc 2026” là chương trình không chỉ dừng ở hình thức thi kiến thức mà kết hợp giữa sáng tạo nội dung số và tương tác trực tuyến.
“Kết nối Bản sắc” khuyến khích sáng tạo video
Hoạt động thứ nhất là cuộc thi sáng tác video ngắn “Kết nối Bản sắc”, tạo không gian để người tham gia kể những câu chuyện về văn hóa Việt Nam bằng góc nhìn cá nhân. Công nghệ số và AI được khuyến khích sử dụng như công cụ hỗ trợ quá trình sáng tạo, qua đó mở rộng khả năng thể hiện ý tưởng và tiếp cận công chúng.
Tuy nhiên, điểm quan trọng được Ban Tổ chức nhấn mạnh là công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Nội dung sản phẩm vẫn phải bảo đảm tính chính xác, trung thực và tuân thủ thể lệ. Đây là yêu cầu đặc biệt cần thiết khi AI ngày càng được sử dụng phổ biến trong sản xuất hình ảnh, video và nội dung truyền thông.
Việc đưa AI vào một cuộc thi về văn hóa vì thế không đơn thuần là chạy theo một xu hướng công nghệ. Quan trọng hơn, đây là phép thử đối với khả năng kết hợp giữa bản sắc văn hóa và phương thức sáng tạo mới. Một câu chuyện về di sản, một nhân vật lịch sử, một phong tục, một làng nghề hay một nét đẹp trong đời sống đương đại đều có thể trở thành chất liệu để người trẻ kể lại bằng ngôn ngữ hình ảnh mà họ quen thuộc.
Điều này cũng mở rộng chủ thể sáng tạo văn hóa. Người tham gia không nhất thiết phải là nhà nghiên cứu, nghệ sĩ hay chuyên gia truyền thông. Một trải nghiệm cá nhân, một câu chuyện gia đình hay một góc nhìn về quê hương cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho một sản phẩm truyền thông văn hóa nếu được thể hiện có trách nhiệm và chính xác.
“Hiểu biết Bản sắc” đưa kiến thức văn hóa vào hình thức tương tác
Nếu “Kết nối Bản sắc” nhấn mạnh khả năng sáng tạo thì “Hiểu biết Bản sắc” tập trung vào việc tìm hiểu kiến thức. Nội dung xoay quanh chính sách văn hóa, lịch sử, di sản, nghệ thuật, du lịch, danh lam thắng cảnh, ẩm thực và những nét đặc sắc của đời sống Việt Nam. Những nội dung này được chuyển thành hình thức trắc nghiệm trực tuyến, giúp người tham gia tiếp cận kiến thức theo cách chủ động và có tính tương tác.
Theo thông tin trên nền tảng chính thức của chương trình, “Bản Sắc” hướng tới công dân Việt Nam và người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam, không giới hạn về độ tuổi, giới tính hay nghề nghiệp. Nền tảng bansac.vn tích hợp các chức năng phục vụ cuộc thi và tương tác với người tham gia.
Cách thiết kế này tạo ra một vòng kết nối khá rõ: người tham gia tìm hiểu – sáng tạo – chia sẻ – tương tác với những nội dung về văn hóa Việt Nam. Thay vì tiếp nhận thông tin theo một chiều, công chúng có thể vừa học hỏi vừa trở thành người tạo ra nội dung và lan tỏa những giá trị mà họ quan tâm.
AI được khuyến khích, nhưng độ chính xác vẫn là nguyên tắc cốt lõi
Công nghệ mở rộng khả năng sáng tạo. Việc “Bản Sắc 2026” khuyến khích sử dụng AI là một trong những điểm mới đáng chú ý. Trong lĩnh vực truyền thông, AI đang mở rộng khả năng tạo hình ảnh, dựng video, xử lý âm thanh, hỗ trợ biên tập và phát triển ý tưởng. Khi được sử dụng đúng cách, những công cụ này có thể giúp một người trẻ biến một ý tưởng đơn giản thành một sản phẩm có hình thức hấp dẫn hơn.
Nhưng đối với nội dung văn hóa, công nghệ càng mạnh thì yêu cầu kiểm chứng thông tin càng cao. Một hình ảnh được tạo bằng AI có thể đẹp về mặt thị giác nhưng vẫn có nguy cơ chứa sai lệch về trang phục, kiến trúc, nhân vật, biểu tượng hoặc bối cảnh lịch sử. Một nội dung được AI hỗ trợ viết có thể mạch lạc nhưng không vì thế mặc nhiên chính xác.
Đó là lý do yêu cầu về tính trung thực và chính xác được đặt ở vị trí quan trọng trong “Bản Sắc 2026”. Công nghệ có thể hỗ trợ kể chuyện, nhưng không thể thay thế trách nhiệm của người kể chuyện đối với di sản và lịch sử.
Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng phát triển văn hóa số đang được đặt ra trong chính sách văn hóa hiện nay. Chính phủ đã điều chỉnh Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, trong đó có nhiệm vụ xây dựng chính sách về chuyển đổi số và phát triển hạ tầng văn hóa số.
Người trẻ trở thành chủ thể lan tỏa văn hóa
Một trong những giá trị đáng chú ý của chương trình nằm ở việc tạo điều kiện để thế hệ trẻ tham gia trực tiếp vào quá trình kể câu chuyện văn hóa. Thay vì chỉ tiếp nhận những nội dung đã được biên soạn sẵn, người trẻ có thể lựa chọn chủ đề, góc nhìn, hình thức thể hiện và phương thức lan tỏa phù hợp với môi trường truyền thông mà họ đang sử dụng.
Đây là một hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh văn hóa ngày càng hiện diện trên không gian số. Một di sản sẽ khó tạo được sức sống lâu dài nếu chỉ được giới thiệu trong những không gian truyền thống mà không tìm được cách tiếp cận với thế hệ công chúng mới.
Chương trình “Bản Sắc 2026” vì thế có thể tạo ra một không gian để những câu chuyện tưởng như quen thuộc được nhìn lại từ những góc độ khác. Một địa danh có thể được kể bằng video ngắn; một giá trị truyền thống có thể trở thành chủ đề của một sản phẩm sáng tạo; kiến thức về văn hóa có thể được tiếp cận thông qua một cuộc thi trực tuyến. Chính sự thay đổi về cách kể có thể tạo ra sự thay đổi trong cách công chúng tiếp nhận.
“Bản Sắc 2026” hướng tới một hệ sinh thái văn hóa số
Điểm đáng chú ý là “Bản Sắc” không được xây dựng đơn thuần như một cuộc thi ngắn hạn. Việc tổ chức trên một nền tảng riêng, kết hợp các hoạt động sáng tác, trắc nghiệm, bình chọn và tương tác cho thấy định hướng xây dựng một không gian trực tuyến tập trung vào nội dung văn hóa Việt Nam.
Từ góc nhìn này, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở giải thưởng hay số lượng người tham gia. Quan trọng hơn là khả năng hình thành một kho nội dung số có chủ đề văn hóa, trong đó công chúng vừa là người tiếp nhận vừa có thể trở thành người sáng tạo. Khi các sản phẩm được chia sẻ trên môi trường mạng, phạm vi lan tỏa cũng không còn bị giới hạn bởi địa điểm tổ chức.
Chương trình được triển khai từ 15/9 đến hết 31/10/2026, với lễ tổng kết và trao giải dự kiến trong tháng 11/2026. Các thông tin tham gia được cập nhật trên nền tảng chính thức bansac.vn.
Điều này cũng mở ra khả năng kết nối giữa truyền thông văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Khi một câu chuyện văn hóa được kể hấp dẫn trên nền tảng số, nó có thể tiếp tục được phát triển thành nội dung giáo dục, sản phẩm truyền thông, trải nghiệm du lịch hoặc những hình thức sáng tạo khác. Giá trị văn hóa từ đó không chỉ được bảo tồn mà còn có thêm những phương thức hiện diện trong đời sống đương đại.
Từ “Bản Sắc” đến câu chuyện văn hóa trong kỷ nguyên số
Trong một xã hội mà công nghệ ngày càng tác động sâu vào cách con người học tập, giao tiếp và tiếp nhận thông tin, việc đưa văn hóa lên không gian số không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm. Đó là một phần của quá trình phát triển văn hóa trong điều kiện mới.
“Bản Sắc 2026” đặt ra một cách tiếp cận đáng chú ý: dùng công nghệ để đưa công chúng đến gần văn hóa, nhưng lấy giá trị văn hóa làm trung tâm của công nghệ. AI có thể giúp hình ảnh đẹp hơn, video hấp dẫn hơn, quá trình sáng tạo nhanh hơn; nhưng điều quyết định giá trị của sản phẩm vẫn là câu chuyện được kể, mức độ chính xác của thông tin và trách nhiệm của người sáng tạo.
Trong ý nghĩa đó, cuộc thi không chỉ hướng tới việc tìm kiếm những sản phẩm truyền thông số hấp dẫn. Quan trọng hơn, chương trình mở ra một không gian để người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, chủ động đặt câu hỏi về lịch sử, di sản, nghệ thuật, con người và những giá trị tạo nên bản sắc Việt Nam.
Từ những câu hỏi trên màn hình đến những video được chia sẻ trên mạng xã hội, từ một kiến thức lịch sử được khám phá đến một câu chuyện quê hương được kể bằng công nghệ mới, “Bản Sắc 2026” đang thử đưa văn hóa bước vào một không gian quen thuộc với thế hệ số. Nếu công nghệ là phương tiện, thì ký ức, lịch sử, di sản và con người Việt Nam vẫn là điểm đến cuối cùng.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
