Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 tại Aichi-Nagoya đang bước vào những ngày tranh tài sôi động, nơi mỗi tấm huy chương là kết quả của nhiều năm chuẩn bị, tập luyện và nỗ lực không ngừng. Với Thể thao Việt Nam, ASIAD 20 không chỉ là hành trình chinh phục thành tích mà còn là dịp để thế hệ vận động viên mới khẳng định bản lĩnh, mở rộng giới hạn chuyên môn và tạo thêm những dấu mốc đáng nhớ trên đấu trường châu lục.
Những kết quả đạt được tại Nhật Bản cho thấy một diện mạo giàu sức sống của thể thao Việt Nam, với sự xuất hiện của nhiều gương mặt trẻ, những môn thể thao mới và những thành tích mang giá trị lịch sử. Đằng sau mỗi khoảnh khắc trên bục huy chương là một quá trình chuẩn bị dài hạn đang được triển khai cùng định hướng đầu tư ngày càng rõ nét cho thể thao thành tích cao.
ASIAD 20 và những dấu ấn giàu ý nghĩa của thể thao Việt Nam
Ngay từ những ngày đầu tranh tài, Đoàn Thể thao Việt Nam đã tạo được những điểm nhấn đáng chú ý. Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi mang về tấm huy chương đầu tiên ở nội dung đôi nam nữ môn Teqball sau chiến thắng 2-0 trước đại diện Ấn Độ trong trận tranh HCĐ. Đây cũng là tấm huy chương ASIAD đầu tiên trong lịch sử Teqball Việt Nam, khi môn thể thao này lần đầu được đưa vào chương trình thi đấu chính thức của Đại hội.
Câu chuyện của Minh Tân và Gia Nghi còn cho thấy khả năng thích ứng đáng chú ý của các vận động viên trẻ. Minh Tân có nền tảng nhiều năm ở cầu mây, trong khi Gia Nghi xuất phát từ đá cầu trước khi chuyển sang Teqball. Sự chuyển đổi sang một môn thể thao mới trong thời gian tương đối ngắn và việc nhanh chóng cạnh tranh huy chương tại ASIAD cho thấy giá trị của nền tảng kỹ thuật, khả năng học hỏi và quá trình chuẩn bị chuyên môn.
Karate tiếp tục đem đến một dấu ấn quan trọng khi Bùi Ngọc Nhi giành HCĐ nội dung kata cá nhân nữ. Đặc biệt, ngày 22/9, bộ ba Bùi Ngọc Nhi, Hoàng Thị Thu Uyên và Nguyễn Ngọc Trâm đã bảo vệ thành công HCV kata đồng đội nữ sau chiến thắng 5-0 trước Iran. Đây là tấm HCV đầu tiên của Đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20.
Những tấm huy chương mở thêm cánh cửa lịch sử. Một trong những câu chuyện giàu cảm xúc khác đến từ Canoeing. Ngày 25/9, Nguyễn Thị Hương và Diệp Thị Hương cán đích thứ ba ở chung kết C2 nữ 500m, qua đó mang về tấm HCĐ ASIAD đầu tiên trong lịch sử Canoeing Việt Nam. Thành tích này được Cục Thể dục thể thao Việt Nam xác nhận là dấu mốc đặc biệt đối với môn đua thuyền nước nhà sau nhiều lần tham dự các kỳ ASIAD.
Trên đường chạy, đội tiếp sức hỗn hợp nam nữ 4x400m với Tạ Ngọc Tưởng, Quách Thị Lan, Lê Ngọc Phúc và Nguyễn Thị Ngọc cũng tạo dấu ấn bằng tấm HCĐ cùng kỷ lục quốc gia 3 phút 14 giây 54, theo thông tin được Cục Thể dục thể thao Việt Nam đăng tải. Thành tích ấy cho thấy sự tiến bộ về chuyên môn của nhóm vận động viên đang thi đấu ở một nội dung đòi hỏi tốc độ, sức bền, khả năng phối hợp và chiến thuật rất cao.
Ở lĩnh vực thể thao điện tử, Việt Nam tiếp tục có thêm những dấu ấn đáng chú ý. Đội tuyển NARAKA: Bladepoint giành HCĐ, sau đó đội tuyển Liên Minh Huyền Thoại cũng giành HCĐ tại ASIAD 20. Riêng đội Liên Minh Huyền Thoại đã toàn thắng ba trận vòng bảng trước Saudi Arabia, Malaysia và UAE trước khi dừng bước ở bán kết trước Đài Bắc Trung Hoa với tỷ số 0-2.
Những kết quả ấy tạo nên một bức tranh đa dạng về thành tích của thể thao Việt Nam tại ASIAD 20, khi dấu ấn không chỉ đến từ những môn thể thao truyền thống mà còn mở rộng sang các lĩnh vực mới trong chương trình thi đấu châu lục.
Từ thành tích ASIAD đến chiến lược đầu tư dài hạn
Điểm đáng chú ý của thể thao Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là thành tích tại ASIAD được đặt trong một định hướng phát triển dài hạn. Quyết định số 816/QĐ-TTg ngày 7/5/2026 phê duyệt Chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị tham dự các kỳ ASIAD, Olympic giai đoạn 2026-2045. Theo kế hoạch được Cục Thể dục thể thao Việt Nam công bố, chương trình tập trung vào 9 môn gồm bắn súng, bắn cung, cử tạ, xe đạp, đua thuyền, điền kinh, bơi, karate và cầu mây.
Đây là hướng tiếp cận theo chiều sâu, tập trung nguồn lực vào những môn có khả năng tạo thành tích ở đấu trường ASIAD và Olympic. Chương trình được xây dựng theo các giai đoạn, trong đó mục tiêu không chỉ hướng tới thành tích trước mắt mà còn xây dựng lực lượng vận động viên có chuyên môn, thể lực và bản lĩnh thi đấu đủ khả năng cạnh tranh ở những sân chơi lớn.
Cùng với định hướng chuyên môn, chính sách dành cho vận động viên và huấn luyện viên cũng được cập nhật. Nghị định 349/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 30/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, quy định các chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tham gia tập trung tập huấn, thi đấu, trong đó bao gồm tiền lương, dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, chữa trị chấn thương, đào tạo văn hóa, học nghề, bảo hiểm và tiền thưởng theo thành tích.
Những chính sách này tạo thêm cơ sở để công tác chuẩn bị cho vận động viên được triển khai theo hướng lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh thể thao thành tích cao ngày càng đòi hỏi sự kết hợp giữa huấn luyện chuyên môn, dinh dưỡng, y học thể thao, phục hồi và điều kiện thi đấu hiện đại.
Thế hệ vận động viên trẻ tạo thêm niềm tin
Một trong những điểm sáng dễ nhận thấy tại ASIAD 20 là sự hiện diện ngày càng rõ của lực lượng vận động viên trẻ. Từ Teqball, Karate đến Canoeing, điền kinh và nhiều môn khác, những gương mặt mới đang từng bước tích lũy kinh nghiệm ở đấu trường lớn.
Với Teqball, việc Minh Tân và Gia Nghi giành huy chương ngay trong lần đầu môn thể thao này xuất hiện tại ASIAD là ví dụ tiêu biểu cho khả năng thích nghi của lực lượng trẻ. Câu chuyện ấy cũng cho thấy việc phát triển thể thao không nhất thiết chỉ dựa vào những môn đã có truyền thống lâu năm, mà còn cần khả năng nhận diện và tiếp cận những xu hướng mới của thể thao quốc tế.
Canoeing cũng đem đến một câu chuyện tương tự. Tấm HCĐ của Nguyễn Thị Hương và Diệp Thị Hương không chỉ mang ý nghĩa về thành tích mà còn mở ra một dấu mốc mới cho môn đua thuyền Việt Nam tại sân chơi châu lục. Khi đua thuyền đã được xác định nằm trong nhóm 9 môn thể thao trọng điểm giai đoạn 2026-2045, thành tích tại Aichi-Nagoya càng có thêm ý nghĩa trong quá trình xây dựng lực lượng cho những mục tiêu tiếp theo.
Nền tảng chính sách đồng hành cùng chuyên môn. Định hướng phát triển thể thao hiện nay cũng gắn với Kết luận số 70-KL/TW ngày 31/1/2024 của Bộ Chính trị về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới và Chiến lược phát triển thể dục, thể thao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Quyết định số 1680/QĐ-TTg ngày 28/12/2024 được ban hành để triển khai Kết luận 70-KL/TW, tạo cơ sở cho việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới.
Từ góc nhìn thành tích cao, ASIAD 20 vì thế không chỉ được nhìn nhận qua số huy chương mà còn qua quá trình hình thành lực lượng, sự xuất hiện của những môn thể thao mới, sự trưởng thành của vận động viên trẻ và cách các chương trình đầu tư dài hạn từng bước được triển khai.
ASIAD 20 – một chương mới của thể thao Việt Nam
Mỗi kỳ ASIAD đều để lại những con số trên bảng thành tích, nhưng giá trị của một kỳ Đại hội còn nằm ở những câu chuyện phía sau. Với thể thao Việt Nam, Aichi-Nagoya 2026 đang ghi nhận nhiều dấu mốc đáng nhớ: HCV kata đồng đội nữ của Karate, những tấm HCĐ lịch sử ở Teqball và Canoeing, thành tích của điền kinh, cử tạ, rowing, thể thao điện tử cùng sự xuất hiện của nhiều gương mặt trẻ.
Những kết quả ấy tạo nên một hành trình nhiều màu sắc và cho thấy sức sống của thể thao Việt Nam trên sân chơi châu lục. Quan trọng hơn, phía sau thành tích là một hệ thống chính sách và chương trình đầu tư đang được tiếp tục hoàn thiện, từ chế độ dành cho vận động viên, huấn luyện viên đến chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm hướng tới ASIAD và Olympic.
ASIAD 20 vì thế có thể được nhìn như một cột mốc trong hành trình dài của thể thao Việt Nam. Những tấm huy chương đã giành được là thành quả cụ thể của các vận động viên và huấn luyện viên; những kỷ lục, dấu mốc lịch sử và màn trình diễn của thế hệ trẻ lại mở thêm những kỳ vọng cho tương lai. Trên hành trình ấy, tinh thần thi đấu, sự đầu tư có trọng tâm và một chiến lược phát triển bền vững sẽ tiếp tục là những nền tảng quan trọng để thể thao Việt Nam hướng tới những sân chơi lớn hơn trong những năm tới.
Tuệ An