Sáng 20/8, tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội nghị “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong phát triển du lịch bền vững” đặt ra một vấn đề ngày càng có ý nghĩa quyết định đối với ngành công nghiệp không khói: làm thế nào để công nghệ không chỉ giúp du lịch vận hành hiệu quả hơn mà còn tạo ra một cách tiếp cận mới để Việt Nam chinh phục du khách toàn cầu.
Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong chủ trì, với sự tham dự của đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, các địa phương, doanh nghiệp công nghệ, lữ hành, khách sạn, hàng không và truyền thông. Nội dung thảo luận cho thấy chuyển đổi số của du lịch Việt Nam đang chuyển từ câu chuyện “ứng dụng công nghệ” sang xây dựng một hệ sinh thái vận hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Du lịch Việt Nam bước vào cuộc đua mới bằng dữ liệu
Năm 2026, ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu khoảng 1.125 nghìn tỷ đồng. Đây là những mục tiêu cho thấy yêu cầu tăng trưởng của ngành không còn dừng ở phục hồi mà đang chuyển sang giai đoạn tăng tốc, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh.
Thứ trưởng Hồ An Phong chủ trì Hội nghị về ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong phát triển du lịch bền vững (Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Bộ VHTTDL)
Trong bối cảnh đó, dữ liệu trở thành một nguồn lực đặc biệt quan trọng. Hành vi của du khách ngày nay được hình thành qua hàng loạt điểm chạm số, từ tìm kiếm điểm đến, xem đánh giá, lựa chọn chuyến bay, đặt phòng, tìm kiếm nhà hàng cho đến chia sẻ trải nghiệm sau chuyến đi.
Điều này tạo ra một lượng dữ liệu khổng lồ. Nếu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác đúng cách, dữ liệu có thể giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp hiểu rõ hơn du khách đang tìm kiếm điều gì, nhóm khách nào có khả năng chi tiêu cao, thị trường nào đang tăng trưởng và sản phẩm nào thực sự tạo ra giá trị.
Đây cũng là định hướng đã được ngành du lịch xác định khi thúc đẩy phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu và các nền tảng số kết nối thông tin phục vụ quản lý nhà nước, doanh nghiệp và khách du lịch.
Từ quảng bá đại chúng đến tiếp cận trực tiếp du khách
Một trong những thay đổi đáng chú ý được đặt ra tại hội nghị là xu hướng chuyển từ mô hình xúc tiến truyền thống sang tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, hay B2C.
Thay vì quảng bá một thông điệp giống nhau tới số đông, AI và dữ liệu lớn cho phép ngành du lịch tiến gần hơn tới mô hình cá nhân hóa. Một du khách yêu thích di sản có thể nhận được những gợi ý khác với người tìm kiếm nghỉ dưỡng biển; khách có khả năng chi tiêu cao có thể được tiếp cận với những sản phẩm cao cấp; trong khi nhóm khách trẻ có thể được giới thiệu những trải nghiệm phù hợp với sở thích và hành vi trên nền tảng số.
Đây là bước chuyển quan trọng từ việc “quảng bá điểm đến” sang kiến tạo hành trình trải nghiệm. AI không chỉ là công cụ, mà đang thay đổi chuỗi giá trị du lịch Trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi từ trước khi du khách đặt chân tới Việt Nam cho đến sau khi hành trình kết thúc.
Cá nhân hóa hành trình và trải nghiệm
Một trong những giá trị rõ nhất của AI là khả năng phân tích lượng dữ liệu lớn để nhận diện xu hướng và đưa ra gợi ý phù hợp với từng nhóm khách. Thay vì phải tự tìm kiếm hàng chục nguồn thông tin, du khách có thể tiếp cận những đề xuất được cá nhân hóa về điểm đến, lịch trình, phương tiện, nơi lưu trú, ẩm thực và hoạt động trải nghiệm.
Ở góc độ doanh nghiệp, dữ liệu cũng giúp tối ưu hóa hoạt động marketing, dự báo nhu cầu, phân bổ nguồn lực và xây dựng sản phẩm sát hơn với thị trường.
Tạo ra hệ sinh thái xúc tiến du lịch mới, tại hội nghị, định hướng được đưa ra là xây dựng hệ sinh thái theo tinh thần “Dữ liệu dùng chung - AI hỗ trợ - Nền tảng kết nối - Doanh nghiệp đồng hành - Du khách là trung tâm”.
Mô hình này nếu được triển khai đồng bộ có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cách ngành du lịch vận hành.
Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và xây dựng nền tảng dữ liệu; doanh nghiệp công nghệ cung cấp giải pháp; doanh nghiệp du lịch biến dữ liệu thành sản phẩm và dịch vụ; còn du khách trở thành trung tâm của toàn bộ hệ thống.
Định hướng này phù hợp với xu thế phát triển du lịch dựa trên dữ liệu mà Việt Nam đang thúc đẩy trong giai đoạn mới.
Công nghệ phải phục vụ bản sắc Việt Nam
Điều đáng chú ý trong định hướng của ngành là AI không được nhìn nhận như mục tiêu cuối cùng.
Công nghệ có thể giúp một du khách tìm được khách sạn nhanh hơn, xây dựng lịch trình thuận tiện hơn hay nhận được những gợi ý phù hợp hơn. Nhưng công nghệ không thể tự mình tạo ra sức hấp dẫn cốt lõi của một điểm đến.
Sức hút của Việt Nam vẫn nằm ở những giá trị rất con người: lịch sử, văn hóa, cảnh quan, ẩm thực, di sản và sự thân thiện của cộng đồng địa phương.
Vì vậy, bài toán lớn hơn không phải là đưa càng nhiều công nghệ vào du lịch càng tốt, mà là dùng công nghệ để làm nổi bật những giá trị mà Việt Nam đang có.
Đây cũng là hướng phát triển mà ngành du lịch đã xác định: tăng trưởng phải gắn với chất lượng, phát triển sản phẩm dựa trên lợi thế cạnh tranh, di sản và bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn và môi trường du lịch văn minh, thân thiện.
Từ tăng số lượng khách sang nâng cao giá trị mỗi hành trình
Một nền du lịch hiện đại không thể chỉ đo bằng số lượng người đến. Câu hỏi quan trọng hơn là du khách ở lại bao lâu, chi tiêu bao nhiêu, trải nghiệm những gì, có quay trở lại hay không và những lợi ích kinh tế từ du lịch được phân bổ như thế nào tới cộng đồng địa phương.
Đây chính là nơi AI và Big Data có thể tạo ra giá trị dài hạn. Khi dữ liệu được khai thác tốt, doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm phù hợp hơn, giảm lãng phí trong quảng bá và tập trung vào những thị trường có tiềm năng. Cơ quan quản lý cũng có thêm cơ sở để hoạch định chính sách, dự báo xu hướng và điều hành điểm đến.
Từ góc nhìn này, chuyển đổi số không đơn thuần là thay thế giấy tờ bằng nền tảng điện tử. Đó là sự thay đổi mô hình tăng trưởng của ngành du lịch.
Hành lang dữ liệu – nền móng cho bước chuyển tiếp theo
Để AI và Big Data thực sự phát huy hiệu quả, một trong những yêu cầu quan trọng là dữ liệu phải có chất lượng, được chuẩn hóa và có khả năng kết nối.
Đây là lý do ngành du lịch đang đặt vấn đề xây dựng Khung dữ liệu chuẩn cùng Định mức kinh tế - kỹ thuật, tạo cơ sở để các địa phương, cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thể triển khai các giải pháp công nghệ theo một định hướng thống nhất.
Việc xây dựng dữ liệu đồng bộ cũng đang được xác định là một nhiệm vụ quan trọng trong chuyển đổi số ngành du lịch, nhằm phục vụ quản lý, thống kê, dự báo, hoạch định chính sách và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Nếu dữ liệu bị phân mảnh, thiếu chuẩn hóa hoặc không thể kết nối, những hệ thống AI hiện đại nhất cũng khó tạo ra giá trị tương xứng.
Định vị thương hiệu Việt Nam trong kỷ nguyên AI
Thương hiệu du lịch quốc gia đang đứng trước một cơ hội đặc biệt. Trong môi trường truyền thông số, Việt Nam không còn chỉ cạnh tranh bằng những chiến dịch quảng bá quy mô lớn. Một hình ảnh, một video, một câu chuyện về điểm đến có thể được cá nhân hóa và tiếp cận đúng nhóm du khách tại đúng thời điểm.
Điều đó mở ra khả năng đưa những giá trị rất Việt Nam đến gần hơn với từng thị trường, từng nhóm khách và thậm chí từng cá nhân.
Nhưng để làm được điều đó, công nghệ cần đi cùng chiến lược thương hiệu. Việt Nam cần trả lời rõ mình muốn được nhớ đến bởi điều gì: vẻ đẹp thiên nhiên, di sản, ẩm thực, văn hóa, sự hiếu khách hay những trải nghiệm đặc trưng không thể thay thế.
Khi câu trả lời đủ rõ, AI và dữ liệu lớn sẽ trở thành công cụ khuếch đại thương hiệu thay vì chỉ là công cụ quảng cáo.
Bước vào giai đoạn phát triển mới
Hội nghị về AI và Big Data cho thấy du lịch Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển quan trọng: từ số hóa hoạt động sang tái cấu trúc cách ngành tạo ra giá trị.
Mục tiêu 25 triệu khách quốc tế và 150 triệu khách nội địa trong năm 2026 là một thước đo về quy mô. Nhưng mục tiêu dài hạn lớn hơn là xây dựng một ngành du lịch có năng lực cạnh tranh, vận hành thông minh, phát triển bền vững và tạo ra những trải nghiệm đủ sức khiến du khách muốn trở lại.
Trong hành trình ấy, AI có thể tạo ra tốc độ, Big Data tạo ra khả năng thấu hiểu, nhưng văn hóa Việt Nam và con người Việt Nam mới là phần cốt lõi tạo nên sự khác biệt.
Đó cũng là nền tảng để thương hiệu du lịch Việt Nam không chỉ được nhìn thấy nhiều hơn trên bản đồ số toàn cầu, mà còn được nhớ đến lâu hơn trong tâm trí du khách.
Thể thao và Cuộc sống
.gif)
.gif)
.gif)
