Khám phá thác NIAGARA lớn nhất thế giớ

NGHĨ VỀ TÀI NGUYÊN CHO MỌI NGƯỜI

hqdefault

Thác Niagara là thác lớn nhất thế giới, đổ nguồn nước lớn lao từ nước Mỹ sang địa phận Canada. Thác gồm ba phần chạy dài suốt 1039m khiến cho hàng nghìn du khách tha hồ chiêm ngưỡng cả ngày không chán. Một phần là ngọn thác Horseshoe (thác Yên ngựa) dài 790m và cao 57m và hai ngọn thác khác là thác Bridal Veil cao 30m và thác American 21m (thác American dài tới 320m). Mùa nước lũ trong 1 giây thác nước đổ
xuống tới 5720 m 3 nước và mùa hè trung bình là 2832m 3 nước (!). Chúng tôi đi từ Toronto đến thác Niagara khoảng 133 km nhưng vì là đường cao tốc nên chỉ mất hơn 1 giờ thôi. Nhìn chiếc cầu nối Canada và Mỹ thật yên bình, phần phân chia trên cầu thấy rõ quốc kỳ Mỹ, nhưng phần thác hùng vĩ lại hoàn toàn thuộc địa phận Canada
Câu chuyện lớn nhất mà khiến chúng ta đều đáng suy nghĩ là vì sao nguồn thuỷ điện khổng lồ đó lại bị hạn chế khai thác để nhường cho nhân dân không chỉ hai nước mà là toàn thế giới được thưởng thức cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp này?. Bài toán giữa nguồn điện lực khổng lồ và tài nguyên du lịch dành cho mọi người thật không hề đơn giản. Năng lượng khổng lồ của Thác Niagara từ lâu đã được coi là nguồn năng
lượng cực lớn. Vào năm 1759, Daniel Joncaire bắt đầu xây dựng một con kênh nhỏ phía trên thác để khai thác nước cung cấp cho xưởng gỗ của mình. Sau đó Augustus và Peter Porter đã mua khu vực này và tất cả thác American vào năm 1805 từ chính quyền bang New York để mở rộng kênh nước nhằm cung cấp thủy lực cho nhà máy xay và nhà máy thuộc da. Năm 1853, Công ty Thủy điện Thác Niagara và Công ty Khai thác mỏ
đã thuê được và xây dựng các kênh để nhằm sản xuất điện. Năm 1881, dưới sự lãnh đạo của Jacob F. Schoellkopf, trạm phát thủy điện đầu tiên ở Niagara được xây dựng. Thác ở độ cao 26 m đã tạo ra dòng điện trực tiếp phục vụ cho việc vận hành máy móc của các nhà máy địa phương và thắp sáng cho một số đường phố, làng mạc. Về sau Edward Dean Adams đã thành lập Công ty Cataract với mục đích mở rộng năng lực thuỷ điện của
thác Niagara. Năm 1893, Công ty Westinghouse Electric đã được thuê để thiết kế một hệ thống tạo dòng điện xoay chiều trên Thác Niagara. Ba năm sau đó hệ thống điện đã được vận hành kể từ ngày 26 tháng 8 năm 1895. Năm 1896, các công ty JP Morgan, John Jacob Astor IV, và Vanderbilts đã thúc đẩy việc xây dựng các đường ống ngầm khổng lồ dẫn đến tuabin tạo ra nên dòng điện lớn tới 75 MW và chuyển được đến tận
Buffalo (32 km ) .Các công ty tư nhân phía Canada cũng bắt đầu khai thác năng lượng của thác nước này. Chính phủ Ontario cuối cùng đã đưa các hoạt động truyền tải điện vào năm 1906, nhằm phân phối năng lượng của thác Niagara đến các vùng khác nhau ở Canađa.

20120802093634_1

Các nhà máy thủy điện khác cũng được xây dựng dọc theo sông Niagara. Nhưng năm 1956, thiên tai đã xảy ra khi nhà máy thủy điện lớn nhất khu vực bị phá hủy một phần trong một vụ lở đất. Điều này làm giảm mạnh công suất sản xuất điện và đặt hàng chục ngàn người bị đe dọa mất việc.
Tuy nhiên vào năm 1961, thủy điện Niagara Falls vẫn là cơ sở thủy điện lớn nhất thế giới. Để bảo vệ vẻ đẹp tự nhiên của Thác Niagara, một hiệp ước vào năm 1950 được ký kết bởi Mỹ và Canada yêu cầu hạn chế sử dụng nước của các nhà máy điện. Hiệp ước yêu cầu chuyển hướng phát điện về mùa hè cao hơn vào ban đêm và trong những tháng mùa đông khi có ít khách du lịch hơn. Hiệp ước này nhằm đảm bảo "thác nước liên tục chảy" với mục tiêu ban ngày trong mùa du lịch (từ ngày 1 tháng 4 đến ngày 31 tháng 10) phải có lượng nước 2.800 m 3 / giây chảy qua thác, và vào đêm và ngoài
mùa du lịch thì chỉ có lượng nước 1.400 m 3 / giây chảy qua thác. Hiệp ước này được kiểm soát bởi Ban Kiểm soát Quốc tế Niagara. Nhìn hàng nghìn người lớn bé, nhiều sắc tộc khác nhau đứng kín hàng nhiều cây số để ngắm dãy thác nước bọt tung trắng xoá, tôi thấy một sự hạnh phúc tràn ngập trên từng khuôn mặt. Đáng chú ý là với một kỳ quan vào loại đứng đầu thế giới mà không ai phải mua một đồng vé nào (trừ phí gửi ô tô và tiền mua các vật kỷ niệm hoặc một số rất ít mạnh dạn đi tàu thuỷ đến tận chân thác). Tôi và nhiều bạn bè đi cùng chợt nghĩ đến tình trạng du lịch nước nhà.
Các thác nước cũng khá hùng vĩ như thác Yaly ở Tây Nguyên hầu như chỉ nhằm khai thác thuỷ điện chứ đâu có quan tâm đến du lịch. Thác Bản Dốc đẹp đến thế mà chỉ thấy thuyền của du khách Trung Quốc nhộn nhịp trước thác. Bên bờ bên kia họ xây dựng nhà nghỉ, khách sạn nhanh như thế, còn ta thì từng năm ngóng đợi kinh phí. Đặ biệt bờ biển dài và đẹp biết bao vậy mà không ít nơi chính quyền nỡ trao quyền sử dụng cho các
công ty trong và ngoài nước. Có nơi hàng cây số bị rào kín che lấp hết cả bãi biển với dừa xanh, cát trắng. Mong sao các vị lãnh đạo các địa phương có thác, có bãi biển, có rừng già… hãy dành một lần đến thăm Thác Niagara để hiểu rằng quyền hưởng thụ các kỳ quan thiên nhiên là của mọi người, không chỉ với dân chúng trong nước mà còn ngày càng hấp dẫn du khách trên mọi châu lục.

niagara_falls_1855474_85

Nguyễn Lân Dũng